12 shlokas
- 1
अथैनच्छङ्कुभिः परिणिहन्ति
पालाशम्पुरस्तात्
ब्रह्म वै पलाशः
ब्रह्मपुरोगवम् एवैनं स्वर्गं लोकं गमयति
शमीमयम् उत्तरतः शं मे ऽसद् इति
वारणम्पश्चाद् अघम्मे वारयाता इति
वृत्रशङ्कुं दक्षिणतो ऽघस्यैवानत्ययाय
athainacchaṅkubhiḥ pariṇihanti
pālāśampurastāt
brahma vai palāśaḥ
brahmapurogavam evainaṃ svargaṃ lokaṃ gamayati
śamīmayam uttarataḥ śaṃ me 'sad iti
vāraṇampaścād aghamme vārayātā iti
vṛtraśaṅkuṃ dakṣiṇato 'ghasyaivānatyayāya
- 2
अथ दक्षिणतः परिवक्रे खनन्ति
ते क्षीरेण चोदकेन च पूरयन्ति
ते हैनम् अमुष्मिंल्लोके ऽक्षिते कुल्ये उपधावतः
सप्तोत्तराः
ता उदकेन पूरयन्ति
न ह वै सप्त स्रवन्तीर् अघम् अत्येतुम् अर्हत्य् अघस्यैवानत्ययाय
atha dakṣiṇataḥ parivakre khananti
te kṣīreṇa codakena ca pūrayanti
te hainam amuṣmiṃlloke 'kṣite kulye upadhāvataḥ
saptottarāḥ
tā udakena pūrayanti
na ha vai sapta sravantīr agham atyetum arhaty aghasyaivānatyayāya
- 3
अश्मनस्त्रींस्त्रीन्प्रकिरन्ति
ता अभ्युत्तरन्त्य् अश्मन्वती रीयते संरभध्वम् उत्तिष्ठत प्रतरत सखायः अत्रा जहीमो ऽशिवा ये असञ्छिवान्वयम् उत्तरेमाभि वाजान् इति
यथैव यजुस्तथा बन्धुः
aśmanastrīṃstrīnprakiranti
tā abhyuttaranty aśmanvatī rīyate saṃrabhadhvam uttiṣṭhata pratarata sakhāyaḥ atrā jahīmo 'śivā ye asañchivānvayam uttaremābhi vājān iti
yathaiva yajustathā bandhuḥ
- 4
अपामार्गैरपमृजते
अघम् एव तद् अपमृजते ऽपाघम् अप किल्बिषम् अप कृत्याम् अपो रपः अपामार्ग त्वम् अस्मद् अप दुःष्वप्न्यं सुवेति
यथैव यजुस्तथा बन्धुः
apāmārgairapamṛjate
agham eva tad apamṛjate 'pāgham apa kilbiṣam apa kṛtyām apo rapaḥ apāmārga tvam asmad apa duḥṣvapnyaṃ suveti
yathaiva yajustathā bandhuḥ
- 5
यत्रोदकम्भवति तत्स्नान्ति
सुमित्रिया न आप ओषधयः सन्त्व् इत्य् अञ्जलिनाप उपाचति
वज्रो वा आपः
वज्रेणैवैतन्मित्रधेयं कुरुते
दुर्मित्रियास्तस्मै सन्तु यो ऽस्मान्द्वेष्टि यं च वयं द्विष्म इति
यामस्य दिशम्द्वेष्यः स्यात्तां दिशं परासिञ्चेत्
तेनैव तम्पराभावयति
yatrodakambhavati tatsnānti
sumitriyā na āpa oṣadhayaḥ santv ity añjalināpa upācati
vajro vā āpaḥ
vajreṇaivaitanmitradheyaṃ kurute
durmitriyāstasmai santu yo 'smāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣma iti
yāmasya diśamdveṣyaḥ syāttāṃ diśaṃ parāsiñcet
tenaiva tamparābhāvayati
- 6
स यदि स्थावरा आपो भवन्ति स्थापयन्त्य् एषाम्पाप्मानम्
अथ यदि वहन्ति वहन्त्य् एवैषाम्पाप्मानम्
स्नात्वाहतानि वासांसि परिधायानडुहः पुच्छम् अन्वारभ्यायन्ति
आग्नेयो वा अनड्वान्
अग्निमुखा एव तत्पितृलोकाज्जीवलोकम् अभ्यायन्ति
अथो अग्निर्वै पथो ऽतिवोढा
स एनान् अतिवहति
sa yadi sthāvarā āpo bhavanti sthāpayanty eṣāmpāpmānam
atha yadi vahanti vahanty evaiṣāmpāpmānam
snātvāhatāni vāsāṃsi paridhāyānaḍuhaḥ puccham anvārabhyāyanti
āgneyo vā anaḍvān
agnimukhā eva tatpitṛlokājjīvalokam abhyāyanti
atho agnirvai patho 'tivoḍhā
sa enān ativahati
- 7
उद्वयं तमसस्परीति एताम् ऋचं जपन्तो यन्ति
तत्तमसः पितृलोकाद् आदित्यं ज्योतिर् अभ्यायन्ति
तेभ्य आगतेभ्य आञ्जनाभ्यञ्जने प्रयच्छन्ति
एष ह मानुषो ऽलङ्कारः
तेनैव तम्मृत्युम् अन्तर्दधते
udvayaṃ tamasasparīti etām ṛcaṃ japanto yanti
tattamasaḥ pitṛlokād ādityaṃ jyotir abhyāyanti
tebhya āgatebhya āñjanābhyañjane prayacchanti
eṣa ha mānuṣo 'laṅkāraḥ
tenaiva tammṛtyum antardadhate
- 8
अथ गृहेष्व् अग्निं समाधाय वारणान्परिधीन्परिधाय वारणेन स्रुवेणाग्नय आयुष्मत आहुतिं जुहोति
अग्निर्वा आयुष्मान्
आयुष ईष्टे
तम् एवैभ्य आयुर्याचति
अग्न आयूंषि पवस इति पुरोनुवाक्याभाजनम्
atha gṛheṣv agniṃ samādhāya vāraṇānparidhīnparidhāya vāraṇena sruveṇāgnaya āyuṣmata āhutiṃ juhoti
agnirvā āyuṣmān
āyuṣa īṣṭe
tam evaibhya āyuryācati
agna āyūṃṣi pavasa iti puronuvākyābhājanam
- 9
अथ जुहोत्य् आयुष्मान् अग्ने हविषा वृधानो घृतप्रतीको घृतयोनिर् एधि घृतम्पीत्वा मधु चारु गव्यम्पितेव पुत्रम् अभिरक्षताद् इमान्त्स्वाहेति
यथैवैनान् अभिरक्षेद्यथाभिगोपायेद् एवम् एतद् आह
atha juhoty āyuṣmān agne haviṣā vṛdhāno ghṛtapratīko ghṛtayonir edhi ghṛtampītvā madhu cāru gavyampiteva putram abhirakṣatād imāntsvāheti
yathaivainān abhirakṣedyathābhigopāyed evam etad āha
- 10
तस्य पुराणो ऽनड्वान्दक्षिणा पुराणा यवाः पुराण्य् आसन्दी सोपबर्हणा
एषा न्व् आदिष्टा दक्षिणा
कामं यथाश्रद्धम्भूयसीर्दद्याद् इति न्व् अग्निचितः
tasya purāṇo 'naḍvāndakṣiṇā purāṇā yavāḥ purāṇy āsandī sopabarhaṇā
eṣā nv ādiṣṭā dakṣiṇā
kāmaṃ yathāśraddhambhūyasīrdadyād iti nv agnicitaḥ
- 11
अथानग्निचितः
एतद् एव भूमिजोषणम् एतत्समानम्कर्म यद् अन्यद् अग्निकर्मणः
कुर्याद् आहिताग्नेः शर्करा इत्य् उ हैक आहुर्या एवामूर् अग्न्याधेयशर्करास्ता एता इति
न कुर्याद् इत्य् एक ईश्वरा हैता अनग्निचितं संतप्तोर् इति
स यथा कामयेत तथा कुर्यात्
athānagnicitaḥ
etad eva bhūmijoṣaṇam etatsamānamkarma yad anyad agnikarmaṇaḥ
kuryād āhitāgneḥ śarkarā ity u haika āhuryā evāmūr agnyādheyaśarkarāstā etā iti
na kuryād ity eka īśvarā haitā anagnicitaṃ saṃtaptor iti
sa yathā kāmayeta tathā kuryāt
- 12
मर्यादाया एव लोष्टम् आहृत्य अन्तरेण निदधातीमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गाद् अपरो अर्थम् एतम्शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीर् अन्तर्मृत्युं दधताम्पर्वतेनेति
जीवेभ्यश्चैवैताम्पितृभ्यश्च मर्यादां करोत्य् असम्भेदाय
तस्माद् उ हैतज्जीवाश्च पितरश्च न संदृश्यन्ते
maryādāyā eva loṣṭam āhṛtya antareṇa nidadhātīmaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi maiṣāṃ nu gād aparo artham etamśataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīr antarmṛtyuṃ dadhatāmparvateneti
jīvebhyaścaivaitāmpitṛbhyaśca maryādāṃ karoty asambhedāya
tasmād u haitajjīvāśca pitaraśca na saṃdṛśyante

