Sanskrit

12 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3

    तद् इदम्मनः सृष्टम् आविरबुभूषत्निरुक्ततरम्मूर्ततरम्

    तद् आत्मानम् अन्वैच्छत्

    तत्तपो ऽतप्यत

    तत्प्रामूर्छत्

    तत्षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कान्मनोमयान्मनश्चितः

    ते मनसैवाधीयन्त

    मनसाचीयन्त

    मनसैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    मनसास्तुवत

    मनसाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म मनसैव तेषु तन्मनोमयेषु मनश्चित्सु मनोमयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि मनसा संकल्पयन्ति तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै मनसो विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावन्मनः षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    tad idammanaḥ sṛṣṭam āvirabubhūṣatniruktatarammūrtataram

    tad ātmānam anvaicchat

    tattapo 'tapyata

    tatprāmūrchat

    tatṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkānmanomayānmanaścitaḥ

    te manasaivādhīyanta

    manasācīyanta

    manasaiṣu grahā agṛhyanta

    manasāstuvata

    manasāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma manasaiva teṣu tanmanomayeṣu manaścitsu manomayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni manasā saṃkalpayanti teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai manaso vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvanmanaḥ ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  4. 4

    तन्मनो वाचम् असृजत

    सेयं वाक्सृष्टाविरबुभूषन्निरुक्ततरा मूर्ततरा

    सात्मानम् अन्वैच्छत्

    सा तपो ऽतप्यत

    सा प्रामूर्छत्

    सा षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कान्वाङ्मयान्वाक्चितः

    ते वाचैवाधीयन्त

    वाचाचीयन्त

    वाचैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    वाचास्तुवत

    वाचाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म वाचैव तेषु तद्वाङ्मयेषु वाक्चित्सु वाङ्मयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि वाचा वदन्ति तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै वाचो विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावती वाक्षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    tanmano vācam asṛjata

    seyaṃ vāksṛṣṭāvirabubhūṣanniruktatarā mūrtatarā

    sātmānam anvaicchat

    sā tapo 'tapyata

    sā prāmūrchat

    sā ṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkānvāṅmayānvākcitaḥ

    te vācaivādhīyanta

    vācācīyanta

    vācaiṣu grahā agṛhyanta

    vācāstuvata

    vācāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma vācaiva teṣu tadvāṅmayeṣu vākcitsu vāṅmayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni vācā vadanti teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai vāco vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvatī vākṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  5. 5

    सा वाक्प्राणम् असृजत

    सो ऽयम्प्राणः सृष्ट आविरबुभूषन्निरुक्ततरो मूर्ततरः

    स आत्मानम् अन्वैच्छत्

    स तपो ऽतप्यत

    स प्रामूर्छत्

    स षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कान्प्राणमयान्प्राणचितः

    ते प्राणेनैवाधीयन्त

    प्राणेनाचीयन्त

    प्राणेनैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    प्राणेनास्तुवत

    प्राणेनाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म प्राणेनैव तेषु तत्प्राणमयेषु प्राणचित्सु प्राणमयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि प्राणेन प्राणन्ति तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै प्राणस्य विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावान्प्राणः षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    sā vākprāṇam asṛjata

    so 'yamprāṇaḥ sṛṣṭa āvirabubhūṣanniruktataro mūrtataraḥ

    sa ātmānam anvaicchat

    sa tapo 'tapyata

    sa prāmūrchat

    sa ṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkānprāṇamayānprāṇacitaḥ

    te prāṇenaivādhīyanta

    prāṇenācīyanta

    prāṇenaiṣu grahā agṛhyanta

    prāṇenāstuvata

    prāṇenāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma prāṇenaiva teṣu tatprāṇamayeṣu prāṇacitsu prāṇamayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni prāṇena prāṇanti teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai prāṇasya vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvānprāṇaḥ ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  6. 6

    स प्राणश्चक्षुर् असृजत

    तद् इदं चक्षुः सृष्टम् आविरबुभूषन्निरुक्ततरं मूर्ततरम्

    तद् आत्मानम् अन्वैच्छत्

    तत्तपो ऽतप्यत

    तत्प्रामूर्छत्

    तत्षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कांश्चक्षुर्मयांश्चक्षुश्चितः

    ते चक्षुषैवाधीयन्त

    चक्षुषाचीयन्त

    चक्षुषैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    चक्षुषास्तुवत

    चक्षुषाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म चक्षुषैव तेषु तच्चक्षुर्मयेषु चक्षुश्चित्सु चक्षुर्मयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि चक्षुषा पश्यन्ति तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै चक्षुषो विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावच्चक्षुः षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    sa prāṇaścakṣur asṛjata

    tad idaṃ cakṣuḥ sṛṣṭam āvirabubhūṣanniruktataraṃ mūrtataram

    tad ātmānam anvaicchat

    tattapo 'tapyata

    tatprāmūrchat

    tatṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkāṃścakṣurmayāṃścakṣuścitaḥ

    te cakṣuṣaivādhīyanta

    cakṣuṣācīyanta

    cakṣuṣaiṣu grahā agṛhyanta

    cakṣuṣāstuvata

    cakṣuṣāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma cakṣuṣaiva teṣu taccakṣurmayeṣu cakṣuścitsu cakṣurmayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni cakṣuṣā paśyanti teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai cakṣuṣo vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvaccakṣuḥ ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  7. 7

    तच्चक्षुः श्रोत्रम् असृजत

    तद् इदं श्रोत्रं सृष्टम् आविरबुभूषन्निरुक्ततरं मूर्ततरम्

    तद् आत्मानम् अन्वैच्छत्

    तत्तपो ऽतप्यत

    तत्प्रामूर्छत्

    तत्षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्काञ्छ्रोत्रमयाञ्छ्रोत्रचितः

    ते श्रोत्रेणैवाधीयन्त

    श्रोत्रेणाचीयन्त

    श्रोत्रेणैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    श्रोत्रेणास्तुवत

    श्रोत्रेणाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म श्रोत्रेणैव तेषु तच्छ्रोत्रमयेषु श्रोत्रचित्सु श्रोत्रमयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि श्रोत्रेण शृण्वन्ति तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै श्रोत्रस्य विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावच्छ्रोत्रं षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    taccakṣuḥ śrotram asṛjata

    tad idaṃ śrotraṃ sṛṣṭam āvirabubhūṣanniruktataraṃ mūrtataram

    tad ātmānam anvaicchat

    tattapo 'tapyata

    tatprāmūrchat

    tatṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkāñchrotramayāñchrotracitaḥ

    te śrotreṇaivādhīyanta

    śrotreṇācīyanta

    śrotreṇaiṣu grahā agṛhyanta

    śrotreṇāstuvata

    śrotreṇāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma śrotreṇaiva teṣu tacchrotramayeṣu śrotracitsu śrotramayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni śrotreṇa śṛṇvanti teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai śrotrasya vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvacchrotraṃ ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  8. 8
  9. 9

    तद् इदं कर्म सृष्टम् आविरबुभूषन्निरुक्ततरम्मूर्ततरम्

    तद् आत्मानम् अन्वैच्छत्

    तत्तपो ऽतप्यत

    तत्प्रामूर्छत्

    तत्षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कान्कर्ममयान्कर्मचितः

    ते कर्मणैवाधीयन्त

    कर्मणाचीयन्त

    कर्मणैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    कर्मणास्तुवत

    कर्मणाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्म कर्मणैव तेषु तत्कर्ममयेषु कर्मचित्सु कर्ममयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतानि कर्म कुर्वते तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वै कर्मणो विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावत्कर्म षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    tad idaṃ karma sṛṣṭam āvirabubhūṣanniruktatarammūrtataram

    tad ātmānam anvaicchat

    tattapo 'tapyata

    tatprāmūrchat

    tatṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkānkarmamayānkarmacitaḥ

    te karmaṇaivādhīyanta

    karmaṇācīyanta

    karmaṇaiṣu grahā agṛhyanta

    karmaṇāstuvata

    karmaṇāśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karma karmaṇaiva teṣu tatkarmamayeṣu karmacitsu karmamayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāni karma kurvate teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vai karmaṇo vibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvatkarma ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  10. 10
  11. 11

    सो ऽयम् अग्निः सृष्ट आविरबुभूषन्निरुक्ततरो मूर्ततरः

    स आत्मानम् अन्वैच्छत्

    स तपो ऽतप्यत

    स प्रामूर्छत्

    स षट्त्रिंशतं सहस्राण्य् अपश्यद् आत्मनो ऽग्नीन् अर्कान् अग्निमयान् अग्निचितः

    ते ऽग्निनैवाधीयन्त

    अग्निनाचीयन्त

    अग्निनैषु ग्रहा अगृह्यन्त

    अग्निनास्तुवत

    अग्निनाशंसन्

    यत्किं च यज्ञे कर्म क्रियते यत्किं च यज्ञियं कर्माग्निनैव तेषु तद् अग्निमयेष्व् अग्निचित्स्व् अग्निमयम् अक्रियत

    तद्यत्किं चेमानि भूतान्य् अग्निम् इन्धते तेषाम् एव सा कृतिस्तान् एवादधति तांश्चिन्वन्ति तेषु ग्रहान्गृह्णन्ति तेषु स्तुवते तेषु शंसन्ति

    एतावती वा अग्नेर्विभूतिर् एतावती विसृष्टिर् एतावान् अग्निः षट्त्रिंशत्सहस्राण्य् अग्नयो ऽर्काः

    तेषाम् एकैक एव तावान्यावान् असौ पूर्वः

    so 'yam agniḥ sṛṣṭa āvirabubhūṣanniruktataro mūrtataraḥ

    sa ātmānam anvaicchat

    sa tapo 'tapyata

    sa prāmūrchat

    sa ṣaṭtriṃśataṃ sahasrāṇy apaśyad ātmano 'gnīn arkān agnimayān agnicitaḥ

    te 'gninaivādhīyanta

    agninācīyanta

    agninaiṣu grahā agṛhyanta

    agnināstuvata

    agnināśaṃsan

    yatkiṃ ca yajñe karma kriyate yatkiṃ ca yajñiyaṃ karmāgninaiva teṣu tad agnimayeṣv agnicitsv agnimayam akriyata

    tadyatkiṃ cemāni bhūtāny agnim indhate teṣām eva sā kṛtistān evādadhati tāṃścinvanti teṣu grahāngṛhṇanti teṣu stuvate teṣu śaṃsanti

    etāvatī vā agnervibhūtir etāvatī visṛṣṭir etāvān agniḥ ṣaṭtriṃśatsahasrāṇy agnayo 'rkāḥ

    teṣām ekaika eva tāvānyāvān asau pūrvaḥ

  12. 12