66 shlokas
- 1
सौराष्ट्र्यां रुचिदे चैव संधानं च प्रचक्षते
पलाशिके शटी लाक्षा कितवश्चोरके शठे
saurāṣṭryāṃ rucide caiva saṃdhānaṃ ca pracakṣate
palāśike śaṭī lākṣā kitavaścorake śaṭhe
- 2
बलाका बर्हिणश्चैव मेघानन्दः प्रकीर्तितः
आकाशेऽभ्रके गगनं जलूका मत्कुणास्रपोः
balākā barhiṇaścaiva meghānandaḥ prakīrtitaḥ
ākāśe'bhrake gaganaṃ jalūkā matkuṇāsrapoḥ
- 3
नासानक्षत्रयोर्नाडी कोलायां शुण्डिके कणा
ज्वरघ्नश्छिन्नवास्तूके ललना चारसर्जयोः
nāsānakṣatrayornāḍī kolāyāṃ śuṇḍike kaṇā
jvaraghnaśchinnavāstūke lalanā cārasarjayoḥ
- 4
मञ्जिष्ठायां गुडूच्यां तु कुमारी नागपूर्विका
मुद्गरे सप्तपर्णे स्यात्सप्तच्छदम् उदाहृतम्
mañjiṣṭhāyāṃ guḍūcyāṃ tu kumārī nāgapūrvikā
mudgare saptaparṇe syātsaptacchadam udāhṛtam
- 5
कृत्रिमकं विडे काचे पाक्यं च यवजे विडे
सर्पान्तरे पटोले च कुलकः समुदाहृतः
kṛtrimakaṃ viḍe kāce pākyaṃ ca yavaje viḍe
sarpāntare paṭole ca kulakaḥ samudāhṛtaḥ
- 6
जन्तुकायां तु वास्तुके विज्ञेया चक्रवर्तिनी
मधुरा जीवके प्रोक्ता मेदायां च तथा स्मृता
jantukāyāṃ tu vāstuke vijñeyā cakravartinī
madhurā jīvake proktā medāyāṃ ca tathā smṛtā
- 7
कर्कन्धूश्चेति सम्प्रोक्तो बदरे पूतिमारुते
वासन्ती कोकिलायां तु दन्त्यापुष्पं प्रचक्षते
karkandhūśceti samprokto badare pūtimārute
vāsantī kokilāyāṃ tu dantyāpuṣpaṃ pracakṣate
- 8
चन्द्राब्जे चोत्पलं कुष्ठे कृकरश्चव्यवातयोः
चपला मद्यमागध्योर्धरण्यां खदिरे क्षमा
candrābje cotpalaṃ kuṣṭhe kṛkaraścavyavātayoḥ
capalā madyamāgadhyordharaṇyāṃ khadire kṣamā
- 9
सिन्धुपुष्पं कदम्बे च बकुले चाथ लोमशा
काकोल्यां च वचायां च सूक्ष्मैला चेन्द्रवारुणी
sindhupuṣpaṃ kadambe ca bakule cātha lomaśā
kākolyāṃ ca vacāyāṃ ca sūkṣmailā cendravāruṇī
- 10
ऐन्द्र्यां गोदावरी चैव गौतम्यां रोचना तथा
कुसुम्भेऽरण्यजे चैव कौसुम्भं कुसुमाञ्जने
aindryāṃ godāvarī caiva gautamyāṃ rocanā tathā
kusumbhe'raṇyaje caiva kausumbhaṃ kusumāñjane
- 11
शटी गन्धनिशायां च चोरके चाथ कर्कटी
देवदाल्यां त्रपुस्यां च शताह्वायां शतावरी
śaṭī gandhaniśāyāṃ ca corake cātha karkaṭī
devadālyāṃ trapusyāṃ ca śatāhvāyāṃ śatāvarī
- 12
मिशिस्तु तुत्थनीलिन्यां सूक्ष्मैलायां तथा स्मृता
वितुन्नकं तु भूधात्र्यां ख्याता कुस्तुम्बरी तथा
miśistu tutthanīlinyāṃ sūkṣmailāyāṃ tathā smṛtā
vitunnakaṃ tu bhūdhātryāṃ khyātā kustumbarī tathā
- 13
बर्हिर्दर्भे मयूरे च प्लक्षमर्कटयोः प्लवः
आखुपर्णी सुतश्रेण्यां प्रत्यक्श्रेण्यां तथा स्मृता
barhirdarbhe mayūre ca plakṣamarkaṭayoḥ plavaḥ
ākhuparṇī sutaśreṇyāṃ pratyakśreṇyāṃ tathā smṛtā
- 14
वस्त्रे तमालपत्त्रे च अंशुकः समुदाहृतः
दर्भे च कुशिके वज्रं कङ्गुधान्ये प्रियङ्गुके
vastre tamālapattre ca aṃśukaḥ samudāhṛtaḥ
darbhe ca kuśike vajraṃ kaṅgudhānye priyaṅguke
- 15
कङ्गुरङ्गारवल्ली तु फञ्जी हस्तिकरञ्जयोः
वक्रपुष्पमगस्त्ये च पलाशे च श्वपुच्छकम्
kaṅguraṅgāravallī tu phañjī hastikarañjayoḥ
vakrapuṣpamagastye ca palāśe ca śvapucchakam
- 16
माषपर्ण्यां शुनः पुच्छे चिल्ली स्याच्छाकलोध्रयोः
अथवा चेन्द्रवारुण्यां शक्राह्वेन्द्रयवं तथा
māṣaparṇyāṃ śunaḥ pucche cillī syācchākalodhrayoḥ
athavā cendravāruṇyāṃ śakrāhvendrayavaṃ tathā
- 17
काकभाण्डी काकतुण्ड्यां ख्याता हस्तिकरञ्जके
दीर्घाङ्कुश्यां पलाशे च याज्ञिकोऽथ विदारिका
kākabhāṇḍī kākatuṇḍyāṃ khyātā hastikarañjake
dīrghāṅkuśyāṃ palāśe ca yājñiko'tha vidārikā
- 18
काश्मर्यां च शृगाल्यां च टेण्टी च मृगधूर्तके
भल्लूकोऽथ रुदन्त्यां च गोक्षुरे चणपत्त्रकः
कटुकागजपिप्पल्योः ख्याता च शकुलादनी
kāśmaryāṃ ca śṛgālyāṃ ca ṭeṇṭī ca mṛgadhūrtake
bhallūko'tha rudantyāṃ ca gokṣure caṇapattrakaḥ
kaṭukāgajapippalyoḥ khyātā ca śakulādanī
- 19
मन्थानके समाख्यातो राजवृक्षस्तृणाधिपे
मदने कुटिले चैव तगरं चाथ रक्तिका
manthānake samākhyāto rājavṛkṣastṛṇādhipe
madane kuṭile caiva tagaraṃ cātha raktikā
- 20
गुञ्जायां राजिकायां च पिशुनं चापि कुङ्कुमे
तगरेऽथ यवाह्वायां यवक्षारं यवासिका
guñjāyāṃ rājikāyāṃ ca piśunaṃ cāpi kuṅkume
tagare'tha yavāhvāyāṃ yavakṣāraṃ yavāsikā
- 21
अङ्कुरौदनयोः कूरो दन्तीमधुकपुष्पयोः
मधुपुष्पं च शोफघ्नी शालिपर्णीपुनर्नवे
बालपत्त्रो यवासे च खदिरे चाथ बालके
aṅkuraudanayoḥ kūro dantīmadhukapuṣpayoḥ
madhupuṣpaṃ ca śophaghnī śāliparṇīpunarnave
bālapattro yavāse ca khadire cātha bālake
- 22
उदीच्यमुत्तरे देशे कपिः कीशतुरुष्कयोः
लाङ्गलीदर्भयोः सीरी प्रग्रहे जलवेतसे
व्याधिघातो लवंगं च श्रीगन्धे दिव्यचन्दने
udīcyamuttare deśe kapiḥ kīśaturuṣkayoḥ
lāṅgalīdarbhayoḥ sīrī pragrahe jalavetase
vyādhighāto lavaṃgaṃ ca śrīgandhe divyacandane
- 23
स्वादुकण्टकम् आचख्युर्गोक्षुरे च विकङ्कते
वंशबीजे यवफलो वत्सके धान्यमार्कवे
svādukaṇṭakam ācakhyurgokṣure ca vikaṅkate
vaṃśabīje yavaphalo vatsake dhānyamārkave
- 24
देवप्रियः अगस्त्यः स्याद्वचा श्वेतादिपिच्छरी
गोलोम्यां गृञ्जनं प्रोक्तं लशुने वृत्तमूलके
devapriyaḥ agastyaḥ syādvacā śvetādipiccharī
golomyāṃ gṛñjanaṃ proktaṃ laśune vṛttamūlake
- 25
कुङ्कुमे रामठे बाह्लिर्बलायामोदनी भवेत्
महासमङ्गा चैश्वर्यां जटामांस्यां जटा स्मृता
kuṅkume rāmaṭhe bāhlirbalāyāmodanī bhavet
mahāsamaṅgā caiśvaryāṃ jaṭāmāṃsyāṃ jaṭā smṛtā
- 26
कस्तूरी मृगनाभौ च धुस्तूरे परिकीर्तिता
हंसपाद्यां मुसल्यां च ख्याता गोधापदी बुधैः
kastūrī mṛganābhau ca dhustūre parikīrtitā
haṃsapādyāṃ musalyāṃ ca khyātā godhāpadī budhaiḥ
- 27
तपस्वी हिङ्गुपत्त्र्यां च प्रकीर्ये रौप्यमुक्तयोः
तारं स्यान्माषपर्ण्यां तु लिङ्ग्यां चाहुः स्वयम्भुवम्
tapasvī hiṅgupattryāṃ ca prakīrye raupyamuktayoḥ
tāraṃ syānmāṣaparṇyāṃ tu liṅgyāṃ cāhuḥ svayambhuvam
- 28
सहस्रवेधी कस्तूर्यां रामठेऽथाब्जकेसरे
पुंनागे तुङ्गम् आचख्युस्त्रिवृद्धान्यविशेषयोः
sahasravedhī kastūryāṃ rāmaṭhe'thābjakesare
puṃnāge tuṅgam ācakhyustrivṛddhānyaviśeṣayoḥ
- 29
मसूरोऽप्यथ विश्वायां शुण्ठी प्रतिविषा तथा
श्रीगन्धं गन्धपाषाणे गन्धसारे ऽथ पिच्छिले
masūro'pyatha viśvāyāṃ śuṇṭhī prativiṣā tathā
śrīgandhaṃ gandhapāṣāṇe gandhasāre 'tha picchile
- 30
शाल्मलीशिंशपे वासाबृहत्यौ हिंस्रिकाभिधे
मर्कटस्त्वजमोदायां वनौकसि च विश्रुतः
śālmalīśiṃśape vāsābṛhatyau hiṃsrikābhidhe
markaṭastvajamodāyāṃ vanaukasi ca viśrutaḥ

