26 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य मम पूर्वपितामहाः
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च कानि स्थानानि भेजिरे
janamejaya uvāca
svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya mama pūrvapitāmahāḥ
pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca kāni sthānāni bhejire
- 2
एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः
महर्षिणाभ्यनुज्ञातो व्यासेनाद्भुतकर्मणा
etad icchāmyahaṃ śrotuṃ sarvaviccāsi me mataḥ
maharṣiṇābhyanujñāto vyāsenādbhutakarmaṇā
- 3
वैशंपायन उवाच
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य तव पूर्वपितामहाः
युधिष्ठिरप्रभृतयो यद् अकुर्वत तच्छृणु
vaiśaṃpāyana uvāca
svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya tava pūrvapitāmahāḥ
yudhiṣṭhiraprabhṛtayo yad akurvata tacchṛṇu
- 4
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः
दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनम् आसने
svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
duryodhanaṃ śriyā juṣṭaṃ dadarśāsīnam āsane
- 5
भ्राजमानम् इवादित्यं वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम्
देवैर्भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः
bhrājamānam ivādityaṃ vīralakṣmyābhisaṃvṛtam
devairbhrājiṣṇubhiḥ sādhyaiḥ sahitaṃ puṇyakarmabhiḥ
- 6
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा दुर्योधनम् अमर्षितः
सहसा संनिवृत्तो ऽभूच्छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने
tato yudhiṣṭhiro dṛṣṭvā duryodhanam amarṣitaḥ
sahasā saṃnivṛtto 'bhūcchriyaṃ dṛṣṭvā suyodhane
- 7
ब्रुवन्न् उच्चैर्वचस्तान्वै नाहं दुर्योधनेन वै
सहितः कामये लोकांल्लुब्धेनादीर्घदर्शिना
bruvann uccairvacastānvai nāhaṃ duryodhanena vai
sahitaḥ kāmaye lokāṃllubdhenādīrghadarśinā
- 8
यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा
हतास्माभिः प्रसह्याजौ क्लिष्टैः पूर्वं महावने
yatkṛte pṛthivī sarvā suhṛdo bāndhavāstathā
hatāsmābhiḥ prasahyājau kliṣṭaiḥ pūrvaṃ mahāvane
- 9
द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी
परिक्लिष्टानवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसंनिधौ
draupadī ca sabhāmadhye pāñcālī dharmacāriṇī
parikliṣṭānavadyāṅgī patnī no gurusaṃnidhau
- 10
स्वस्ति देवा न मे कामः सुयोधनम् उदीक्षितुम्
तत्राहं गन्तुम् इच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम
svasti devā na me kāmaḥ suyodhanam udīkṣitum
tatrāhaṃ gantum icchāmi yatra te bhrātaro mama
- 11
मैवम् इत्यब्रवीत्तं तु नारदः प्रहसन्न् इव
स्वर्गे निवासो राजेन्द्र विरुद्धं चापि नश्यति
maivam ityabravīttaṃ tu nāradaḥ prahasann iva
svarge nivāso rājendra viruddhaṃ cāpi naśyati
- 12
युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोचः कथंचन
दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम
yudhiṣṭhira mahābāho maivaṃ vocaḥ kathaṃcana
duryodhanaṃ prati nṛpaṃ śṛṇu cedaṃ vaco mama
- 13
एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशैः सह
सद्भिश्च राजप्रवरैर्य इमे स्वर्गवासिनः
eṣa duryodhano rājā pūjyate tridaśaiḥ saha
sadbhiśca rājapravarairya ime svargavāsinaḥ
- 14
वीरलोकगतिं प्राप्तो युद्धे हुत्वात्मनस्तनुम्
यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धे समासिताः
vīralokagatiṃ prāpto yuddhe hutvātmanastanum
yūyaṃ sarve surasamā yena yuddhe samāsitāḥ
- 15
स एष क्षत्रधर्मेण स्थानम् एतद् अवाप्तवान्
भये महति यो ऽभीतो बभूव पृथिवीपतिः
sa eṣa kṣatradharmeṇa sthānam etad avāptavān
bhaye mahati yo 'bhīto babhūva pṛthivīpatiḥ
- 16
न तन्मनसि कर्तव्यं पुत्र यद्द्यूतकारितम्
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं न चिन्तयितुम् अर्हसि
na tanmanasi kartavyaṃ putra yaddyūtakāritam
draupadyāśca parikleśaṃ na cintayitum arhasi
- 17
ये चान्ये ऽपि परिक्लेशा युष्माकं द्यूतकारिताः
संग्रामेष्वथ वान्यत्र न तान्संस्मर्तुम् अर्हसि
ye cānye 'pi parikleśā yuṣmākaṃ dyūtakāritāḥ
saṃgrāmeṣvatha vānyatra na tānsaṃsmartum arhasi
- 18
समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै
स्वर्गो ऽयं नेह वैराणि भवन्ति मनुजाधिप
samāgaccha yathānyāyaṃ rājñā duryodhanena vai
svargo 'yaṃ neha vairāṇi bhavanti manujādhipa
- 19
नारदेनैवम् उक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिरः
भ्रातॄन्पप्रच्छ मेधावी वाक्यम् एतद् उवाच ह
nāradenaivam uktastu kururājo yudhiṣṭhiraḥ
bhrātṝnpapraccha medhāvī vākyam etad uvāca ha
- 20
यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः
अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः
yadi duryodhanasyaite vīralokāḥ sanātanāḥ
adharmajñasya pāpasya pṛthivīsuhṛdadruhaḥ
- 21
यत्कृते पृथिवी नष्टा सहया सरथद्विपा
वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः
yatkṛte pṛthivī naṣṭā sahayā sarathadvipā
vayaṃ ca manyunā dagdhā vairaṃ praticikīrṣavaḥ
- 22
ये ते वीरा महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः
सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः
ye te vīrā mahātmāno bhrātaro me mahāvratāḥ
satyapratijñā lokasya śūrā vai satyavādinaḥ
- 23
तेषाम् इदानीं के लोका द्रष्टुम् इच्छामि तान् अहम्
कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसंगरम्
teṣām idānīṃ ke lokā draṣṭum icchāmi tān aham
karṇaṃ caiva mahātmānaṃ kaunteyaṃ satyasaṃgaram
- 24
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान्
ये च शस्त्रैर्वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः
dhṛṣṭadyumnaṃ sātyakiṃ ca dhṛṣṭadyumnasya cātmajān
ye ca śastrairvadhaṃ prāptāḥ kṣatradharmeṇa pārthivāḥ
- 25
क्व नु ते पार्थिवा ब्रह्मन्नैतान्पश्यामि नारद
विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्च तान्
kva nu te pārthivā brahmannaitānpaśyāmi nārada
virāṭadrupadau caiva dhṛṣṭaketumukhāṃśca tān
- 26
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश्च सर्वशः
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुम् इच्छामि नारद
śikhaṇḍinaṃ ca pāñcālyaṃ draupadeyāṃśca sarvaśaḥ
abhimanyuṃ ca durdharṣaṃ draṣṭum icchāmi nārada

