21 shlokas
- 1
सवर्णायाम् अनन्यपूर्वायां शास्त्रतो ऽधिगतायां धर्मो ऽर्थः पुत्राः संबन्धः पक्षवृद्धिर् अनुपस्कृता रतिश्च
savarṇāyām ananyapūrvāyāṃ śāstrato 'dhigatāyāṃ dharmo 'rthaḥ putrāḥ saṃbandhaḥ pakṣavṛddhir anupaskṛtā ratiśca
- 2
तस्मात्कन्याम् अभिजनोपेतां मातापितृमतीं त्रिवर्षात्प्रभृति न्यूनवयसं श्लाघ्याचारे धनवति पक्षवति कुले संबन्धिप्रिये संबन्धिभिर् आकुले प्रसूतां प्रभूतमातृपितृपक्षां रूपशीललक्षणसम्पन्नाम् अन्यूनाधिकाविनष्टदन्तनखकर्णकेशाक्षिस्तनीम् अरोगिप्रकृतिशरीरां तथाविध एव श्रुतवाञ्शीलयेत्
tasmātkanyām abhijanopetāṃ mātāpitṛmatīṃ trivarṣātprabhṛti nyūnavayasaṃ ślāghyācāre dhanavati pakṣavati kule saṃbandhipriye saṃbandhibhir ākule prasūtāṃ prabhūtamātṛpitṛpakṣāṃ rūpaśīlalakṣaṇasampannām anyūnādhikāvinaṣṭadantanakhakarṇakeśākṣistanīm arogiprakṛtiśarīrāṃ tathāvidha eva śrutavāñśīlayet
- 3
यां गृहीत्वा कृतिनम् आत्मानं मन्येत न च समानैर्निन्द्येत तस्यां प्रवृत्तिर् इति घोटकमुखः
yāṃ gṛhītvā kṛtinam ātmānaṃ manyeta na ca samānairnindyeta tasyāṃ pravṛttir iti ghoṭakamukhaḥ
- 4
तस्या वरणे मातापितरौ संबन्धिनश्च प्रयतेरन्
मित्राणि च गृहीतवाक्यान्युभयसम्बद्धानि
tasyā varaṇe mātāpitarau saṃbandhinaśca prayateran
mitrāṇi ca gṛhītavākyānyubhayasambaddhāni
- 5
तान्यन्येषां वरयितॄणां दोषान्प्रत्यक्षानागमिकांश्च श्रावयेयुः
कौलान्पौरुषेयान् अभिप्रायसंवर्धकांश्च नायकगुणान्
विशेषतश्च कन्यामातुर् अनुकूलांस्तदात्वायतियुक्तान्दर्शयेयुः
tānyanyeṣāṃ varayitṝṇāṃ doṣānpratyakṣānāgamikāṃśca śrāvayeyuḥ
kaulānpauruṣeyān abhiprāyasaṃvardhakāṃśca nāyakaguṇān
viśeṣataśca kanyāmātur anukūlāṃstadātvāyatiyuktāndarśayeyuḥ
- 6
दैवचिन्तकरूपश्च शकुननिमित्तग्रहलग्नबललक्षणदर्शनेन नायकस्य भविष्यन्तम् अर्थसंयोगं कल्याणम् अनुवर्णयेत्
daivacintakarūpaśca śakunanimittagrahalagnabalalakṣaṇadarśanena nāyakasya bhaviṣyantam arthasaṃyogaṃ kalyāṇam anuvarṇayet
- 7
अपरे पुनर् अस्यान्यतो विशिष्टेन कन्यालाभेन कन्यामातरम् उन्मादयेयुः
apare punar asyānyato viśiṣṭena kanyālābhena kanyāmātaram unmādayeyuḥ
- 8
दैवनिमित्तशकुनोपश्रुतीनाम् आनुलोम्येन कन्यां वरयेद्दद्याच्च
daivanimittaśakunopaśrutīnām ānulomyena kanyāṃ varayeddadyācca
- 9
न यदृच्छया केवलमानुषायेति घोटकमुखः
na yadṛcchayā kevalamānuṣāyeti ghoṭakamukhaḥ
- 10
सुप्तां रुदतीं निष्क्रान्तां वरणे परिवर्जयेत्
अप्रशस्तनामधेयां च गुप्तां दत्तां घोनां पृषताम् ऋषभां विनतां विकटां विमुण्डां शुचिदूषितां सांकरिकीं राकां फलीनीं मित्रां स्वनुजाम्वर्षकरीं च वर्जयेत्
suptāṃ rudatīṃ niṣkrāntāṃ varaṇe parivarjayet
apraśastanāmadheyāṃ ca guptāṃ dattāṃ ghonāṃ pṛṣatām ṛṣabhāṃ vinatāṃ vikaṭāṃ vimuṇḍāṃ śucidūṣitāṃ sāṃkarikīṃ rākāṃ phalīnīṃ mitrāṃ svanujāmvarṣakarīṃ ca varjayet
- 11
नक्षत्राख्यां नदीनाम्नीं वृक्षनाम्नीं च गर्हिताम्
लकाररेफोपान्तां च वरणे परिवर्जयेत्
nakṣatrākhyāṃ nadīnāmnīṃ vṛkṣanāmnīṃ ca garhitām
lakārarephopāntāṃ ca varaṇe parivarjayet
- 12
यस्यां मनश्चक्षुषोर्निबन्धस्तस्याम् ऋद्धिः
नेतराम् आद्रियेत
इत्येके
yasyāṃ manaścakṣuṣornibandhastasyām ṛddhiḥ
netarām ādriyeta
ityeke
- 13
तस्मात्प्रदानसमये कन्याम् उदारवेषां स्थापयेयुः
अपराह्णिकं च नित्यं प्रसाधितायाः सखीभिः सह क्रीडा
यज्ञविवाहादिषु जनसंद्रावेषु प्रायत्निकं दर्शनम्
तथोत्सवेषु च
पण्यसधर्मत्वात्
tasmātpradānasamaye kanyām udāraveṣāṃ sthāpayeyuḥ
aparāhṇikaṃ ca nityaṃ prasādhitāyāḥ sakhībhiḥ saha krīḍā
yajñavivāhādiṣu janasaṃdrāveṣu prāyatnikaṃ darśanam
tathotsaveṣu ca
paṇyasadharmatvāt
- 14
वरणार्थम् उपगतांश्च भद्रदर्शनान्प्रदक्षिणवाचश्च तत्संबन्धिसंगतान्पुरुषान्मङ्गलैः प्रतिगृह्णीयुः
कन्यां चैषाम् अलंकृताम् अन्यापदेशेन दर्शयेयुः
दैवं परीक्षणं चावधिं स्थापयेयुः
आ प्रदाननिश्चयात्
varaṇārtham upagatāṃśca bhadradarśanānpradakṣiṇavācaśca tatsaṃbandhisaṃgatānpuruṣānmaṅgalaiḥ pratigṛhṇīyuḥ
kanyāṃ caiṣām alaṃkṛtām anyāpadeśena darśayeyuḥ
daivaṃ parīkṣaṇaṃ cāvadhiṃ sthāpayeyuḥ
ā pradānaniścayāt
- 15
स्नानादिषु नियुज्यमाना वरयितारः सर्वं भविष्यतीत्युक्त्वा न तदहरेवाभ्युपगच्छेयुः
snānādiṣu niyujyamānā varayitāraḥ sarvaṃ bhaviṣyatītyuktvā na tadaharevābhyupagaccheyuḥ
- 16
देशप्रवृत्तिसात्म्याद्वा ब्राह्मप्राजापत्यार्षदैवानाम् अन्यतमेन विवाहेन शास्त्रतः परिणयेत्
इति वरणविधानम्
deśapravṛttisātmyādvā brāhmaprājāpatyārṣadaivānām anyatamena vivāhena śāstrataḥ pariṇayet
iti varaṇavidhānam
- 17
भवन्ति चात्र श्लोकाः
समस्याद्याः सहक्रीडा विवाहाः संगतानि च
समानैर् एव कार्याणि नोत्तमैर्नापि वाधमैः
bhavanti cātra ślokāḥ
samasyādyāḥ sahakrīḍā vivāhāḥ saṃgatāni ca
samānair eva kāryāṇi nottamairnāpi vādhamaiḥ
- 18
कन्यां गृहीत्वा वर्तेत प्रेष्यवद्यत्र नायकः
तं विद्याद् उच्चसंबन्धं परित्यक्तं मनस्विभिः
kanyāṃ gṛhītvā varteta preṣyavadyatra nāyakaḥ
taṃ vidyād uccasaṃbandhaṃ parityaktaṃ manasvibhiḥ
- 19
स्वामिवद्विचरेद्यत्र बान्धवैः स्वैः पुरस्कृतः
अश्लाघ्यो हीनसंबन्धः सो ऽपि सद्भिर्विनिन्द्यते
svāmivadvicaredyatra bāndhavaiḥ svaiḥ puraskṛtaḥ
aślāghyo hīnasaṃbandhaḥ so 'pi sadbhirvinindyate
- 20
परस्परसुखास्वादा क्रीडा यत्र प्रयुज्यते
विशेषयन्ती चान्योन्यं संबन्धः स विधीयते
parasparasukhāsvādā krīḍā yatra prayujyate
viśeṣayantī cānyonyaṃ saṃbandhaḥ sa vidhīyate
- 21
कृत्वापि चोच्चसंबन्धं पश्चाज्ज्ञातिषु संनमेत्
न त्व् एव हीनसंबन्धं कुर्यात्सद्भिर्विनिन्दितम्
kṛtvāpi coccasaṃbandhaṃ paścājjñātiṣu saṃnamet
na tv eva hīnasaṃbandhaṃ kuryātsadbhirvininditam

