107 shlokas
- 1
राजाधिराजनन्दन नगरन्ध्रगतस्य ते गतिं ज्ञास्यन्नहं च गतः कदाचित्कलिङ्गान्
rājādhirājanandana nagarandhragatasya te gatiṃ jñāsyannahaṃ ca gataḥ kadācitkaliṅgān
- 2
कलिङ्गनगरस्य नात्यासन्नसंस्थितजनदाहस्थानसंसक्तस्य कस्यचित्कान्तारधरणिजस्यास्तीर्णसरसकिसलयसंस्तरे तले निपद्य निद्रालीढदृष्टिरशयिषि
kaliṅganagarasya nātyāsannasaṃsthitajanadāhasthānasaṃsaktasya kasyacitkāntāradharaṇijasyāstīrṇasarasakisalayasaṃstare tale nipadya nidrālīḍhadṛṣṭiraśayiṣi
- 3
गलति च कालरात्रिशिखण्डजालकालान्धकारे चलितरक्षसि क्षरितनीहारे निजनिलयनिलीननिःशेषजने नितान्तशीते निशीथे घनतरसालशाखान्तरालनिर्ह्रादिनि नेत्रनिंसिनीं निद्रां निगृह्णन्कर्णदेशं गतं कथं खलेनानेन दग्धसिद्धेन रिरंसाकाले निदेशं दित्सता जन एष रागेणानर्गलेनार्दित इत्थं खलीकृतः
galati ca kālarātriśikhaṇḍajālakālāndhakāre calitarakṣasi kṣaritanīhāre nijanilayanilīnaniḥśeṣajane nitāntaśīte niśīthe ghanatarasālaśākhāntarālanirhrādini netraniṃsinīṃ nidrāṃ nigṛhṇankarṇadeśaṃ gataṃ kathaṃ khalenānena dagdhasiddhena riraṃsākāle nideśaṃ ditsatā jana eṣa rāgeṇānargalenārdita itthaṃ khalīkṛtaḥ
- 4
क्रियेतास्याणकनरेन्द्रस्य केनचिद् अनन्तशक्तिना सिद्ध्यन्तराय इति किङ्करस्य किङ्कर्याश्चातिकातरं रटितम्
kriyetāsyāṇakanarendrasya kenacid anantaśaktinā siddhyantarāya iti kiṅkarasya kiṅkaryāścātikātaraṃ raṭitam
- 5
तदाकर्ण्य क एष सिद्धः किं चानेन किङ्करेण करिष्यते इति दिदृक्षाक्रान्तहृदयः किङ्करगतया दिशा किंचिद् अन्तरं गतस्तरलतरनरास्थिशकलरचितालंकाराक्रान्तकायं दहनदग्धकाष्ठनिष्ठाङ्गाररजःकृताङ्गरागम्तडिल्लताकारजटाधरम्हिरण्यरेतस्यरण्यचक्रान्धकारराक्षसे क्षणगृहीतनानेन्धनग्रासचञ्चदर्चिषि दक्षिणेतरेण करेण तिलसिद्धार्थकादीन्निरन्तरचटचटायितान् आकिरन्तं कंचिद् अद्राक्षम्
tadākarṇya ka eṣa siddhaḥ kiṃ cānena kiṅkareṇa kariṣyate iti didṛkṣākrāntahṛdayaḥ kiṅkaragatayā diśā kiṃcid antaraṃ gatastaralataranarāsthiśakalaracitālaṃkārākrāntakāyaṃ dahanadagdhakāṣṭhaniṣṭhāṅgārarajaḥkṛtāṅgarāgamtaḍillatākārajaṭādharamhiraṇyaretasyaraṇyacakrāndhakārarākṣase kṣaṇagṛhītanānendhanagrāsacañcadarciṣi dakṣiṇetareṇa kareṇa tilasiddhārthakādīnnirantaracaṭacaṭāyitān ākirantaṃ kaṃcid adrākṣam
- 6
तस्याग्रे स कृताञ्जलिः किङ्करः किं करणीयम्दीयतां निदेशः इत्यतिष्ठत्
tasyāgre sa kṛtāñjaliḥ kiṅkaraḥ kiṃ karaṇīyamdīyatāṃ nideśaḥ ityatiṣṭhat
- 7
आदिष्टश्चायं तेनातिनिकृष्टाशयेन गच्छ कलिङ्गराजस्य कर्दनस्य कन्यां कनकलेखां कन्यागृहादिहानय इति
ādiṣṭaścāyaṃ tenātinikṛṣṭāśayena gaccha kaliṅgarājasya kardanasya kanyāṃ kanakalekhāṃ kanyāgṛhādihānaya iti
- 8
स च तथाकार्षीत्
sa ca tathākārṣīt
- 9
ततश्चैनां त्रासेनालघीयसास्रजर्जरेण च कण्ठेन रणरणिकागृहीतेन च हृदयेन हा तात हा जननीति क्रन्दन्तीं कीर्णग्लानशेखरस्रजि शीर्णनहने शिरसिजानां संचये निगृह्यासिना शिलाशितेन शिरश्चिकर्तिषयाचेष्टत
tataścaināṃ trāsenālaghīyasāsrajarjareṇa ca kaṇṭhena raṇaraṇikāgṛhītena ca hṛdayena hā tāta hā jananīti krandantīṃ kīrṇaglānaśekharasraji śīrṇanahane śirasijānāṃ saṃcaye nigṛhyāsinā śilāśitena śiraścikartiṣayāceṣṭata
- 10
झटिति चाच्छिद्य तस्य हस्तात्तां शस्त्रिकां तया निकृत्य तस्य तच्छिरः सजटाजालम्निकटस्थस्य कस्यचिज्जीर्णसालस्य स्कन्धरन्ध्रे न्यदधाम्
jhaṭiti cācchidya tasya hastāttāṃ śastrikāṃ tayā nikṛtya tasya tacchiraḥ sajaṭājālamnikaṭasthasya kasyacijjīrṇasālasya skandharandhre nyadadhām
- 11
तन्निध्याय हृष्टतरः स राक्षसः क्षीणाधिरकथयत् आर्य कदर्यस्यास्य कदर्थनान्न कदाचिन्निद्रायाति नेत्रे
tannidhyāya hṛṣṭataraḥ sa rākṣasaḥ kṣīṇādhirakathayat ārya kadaryasyāsya kadarthanānna kadācinnidrāyāti netre
- 12
तर्जयति त्रासयति च अकृत्ये चाज्ञां ददाति
tarjayati trāsayati ca akṛtye cājñāṃ dadāti
- 13
तदत्र कल्याणराशिना साधीयः कृतम्
tadatra kalyāṇarāśinā sādhīyaḥ kṛtam
- 14
यदेष नरकाकः कारणानां नारकिणां रसज्ञानाय नीतः शीतेतरदीधितिदेहजस्य नगरम्तदत्र दयानिधेरनन्ततेजसस्ते ऽयं जनः कांचिद् आज्ञां चिकीर्षति
yadeṣa narakākaḥ kāraṇānāṃ nārakiṇāṃ rasajñānāya nītaḥ śītetaradīdhitidehajasya nagaramtadatra dayānidheranantatejasaste 'yaṃ janaḥ kāṃcid ājñāṃ cikīrṣati
- 15
आदिश अलं कालहरणेन इत्यनंसीत्
ādiśa alaṃ kālaharaṇena ityanaṃsīt
- 16
आदिशं च तम्सखे सैषा सज्जनाचरिता सरणिः यदणीयसि कारणे ऽनणीयान् आदरः संदृश्यते
ādiśaṃ ca tamsakhe saiṣā sajjanācaritā saraṇiḥ yadaṇīyasi kāraṇe 'naṇīyān ādaraḥ saṃdṛśyate
- 17
न चेदिदं नेच्छसि सेयं संनताङ्गयष्टिर् अक्लेशार्हा सत्यनेनाकृत्यकारिणात्यर्थं क्लेशिता तन्नयैनां निजनिलयम्
na cedidaṃ necchasi seyaṃ saṃnatāṅgayaṣṭir akleśārhā satyanenākṛtyakāriṇātyarthaṃ kleśitā tannayaināṃ nijanilayam
- 18
नान्यदितः किंचिद् अस्ति चित्ताराधनं नः इति
nānyaditaḥ kiṃcid asti cittārādhanaṃ naḥ iti
- 19
अथ तदाकर्ण्य कर्णशेखरनिलीननीलनीरजायितां धीरतलतारकां दृशं तिर्यक्किंचिद् अञ्चितां संचारयन्ती सलिलचरकेतनशरासनानतां चिल्लिकालतां ललाटरङ्गस्थलीनर्तकीं लीलालसं लालयन्ती कण्टकितरक्तगण्डलेखा रागलज्जान्तरालचारिणी चरणाग्रेण तिरश्चीननखार्चिश्चन्द्रिकेण धरणितलं साचीकृताननसरसिजं लिखन्ती दन्तच्छदकिसलयलङ्घिना हर्षास्रसलिलधाराशीकरकणजालक्लेदितस्य स्तनतटचन्दनस्यार्द्रतां निरस्यतास्यान्तरालनिःसृतेन तनीयसानिलेन हृदयलक्ष्यदलनदक्षिणरतिसहचरशरस्यादायितेन तरङ्गितदशनचन्द्रिकाणि कानिचिदेतान्यक्षराणि कलकण्ठीकलान्यसृजत् आर्य केन कारणेनैनं दासजनं कालहस्तादाच्छिद्यानन्तरं रागानिलचालितरणरणिकातरङ्गिण्य् अनङ्गसागरे किरसि
atha tadākarṇya karṇaśekharanilīnanīlanīrajāyitāṃ dhīratalatārakāṃ dṛśaṃ tiryakkiṃcid añcitāṃ saṃcārayantī salilacaraketanaśarāsanānatāṃ cillikālatāṃ lalāṭaraṅgasthalīnartakīṃ līlālasaṃ lālayantī kaṇṭakitaraktagaṇḍalekhā rāgalajjāntarālacāriṇī caraṇāgreṇa tiraścīnanakhārciścandrikeṇa dharaṇitalaṃ sācīkṛtānanasarasijaṃ likhantī dantacchadakisalayalaṅghinā harṣāsrasaliladhārāśīkarakaṇajālakleditasya stanataṭacandanasyārdratāṃ nirasyatāsyāntarālaniḥsṛtena tanīyasānilena hṛdayalakṣyadalanadakṣiṇaratisahacaraśarasyādāyitena taraṅgitadaśanacandrikāṇi kānicidetānyakṣarāṇi kalakaṇṭhīkalānyasṛjat ārya kena kāraṇenainaṃ dāsajanaṃ kālahastādācchidyānantaraṃ rāgānilacālitaraṇaraṇikātaraṅgiṇy anaṅgasāgare kirasi
- 20
यथा ते चरणसरसिजरजःकणिका तथाहं चिन्तनीया
yathā te caraṇasarasijarajaḥkaṇikā tathāhaṃ cintanīyā
- 21
यद्यस्ति दया ते ऽत्र जने अनन्यसाधारणः करणीयः स एव चरणाराधनक्रियायाम्
yadyasti dayā te 'tra jane ananyasādhāraṇaḥ karaṇīyaḥ sa eva caraṇārādhanakriyāyām
- 22
यदि च कन्यागाराध्यासने रहस्यक्षरणाद् अनर्थ आशङ्क्येत नैतदस्ति
yadi ca kanyāgārādhyāsane rahasyakṣaraṇād anartha āśaṅkyeta naitadasti
- 23
रक्ततरा हि नस्तत्रसख्यश्चेट्यश्च
raktatarā hi nastatrasakhyaśceṭyaśca
- 24
यथा न कश्चिदेतज्ज्ञास्यति तथा यतिष्यन्ते इति
yathā na kaścidetajjñāsyati tathā yatiṣyante iti
- 25
स चाहं देहजेनाकर्णाकृष्टसायकासनेन चेतस्यतिनिर्दयं ताडितस्तत्कटाक्षकालायसनिगडगाढसंयतः किङ्करानननिहितदृष्टिरगादिषम्यथेयं रथचरणजघना कथयति तथा चेन्नाचरेयम्नयेत नक्रकतेनः क्षणेनैकेनाकीर्तनीयां दशाम्
sa cāhaṃ dehajenākarṇākṛṣṭasāyakāsanena cetasyatinirdayaṃ tāḍitastatkaṭākṣakālāyasanigaḍagāḍhasaṃyataḥ kiṅkarānananihitadṛṣṭiragādiṣamyatheyaṃ rathacaraṇajaghanā kathayati tathā cennācareyamnayeta nakrakatenaḥ kṣaṇenaikenākīrtanīyāṃ daśām
- 26
जनं चैनं सह नयानया कन्यया कन्यागृहं हरिणनयनया इति
janaṃ cainaṃ saha nayānayā kanyayā kanyāgṛhaṃ hariṇanayanayā iti
- 27
नीतश्चाहं निशाचरेण शारदजलधरजालकान्ति कन्यकानिकेतनम्तत्र च कांचित्कालकलां चन्द्राननानिदेशाच्चन्द्रशालैकदेशे तद्दर्शनचलितधृतिरतिष्ठम्
nītaścāhaṃ niśācareṇa śāradajaladharajālakānti kanyakāniketanamtatra ca kāṃcitkālakalāṃ candrānanānideśāccandraśālaikadeśe taddarśanacalitadhṛtiratiṣṭham
- 28
सा च स्वच्छन्दं शयानाः करतलालससंघटनापनीतनिद्राः काश्चिदधिगतार्थाः सखीरकार्षीत्
sā ca svacchandaṃ śayānāḥ karatalālasasaṃghaṭanāpanītanidrāḥ kāścidadhigatārthāḥ sakhīrakārṣīt
- 29
अथागत्य ताश्चरणनिहितशिरसः क्षरदस्रकरालितेक्षणा निजशेखरकेसराग्रसंलग्नषट्चरणगणरणितसंशयितकलगिरः शनैरकथयन् आर्य यदत्यादित्यतेजसस्त एषा नयनलक्ष्यतां गता ततः कृतान्तेन गृहीता
athāgatya tāścaraṇanihitaśirasaḥ kṣaradasrakarālitekṣaṇā nijaśekharakesarāgrasaṃlagnaṣaṭcaraṇagaṇaraṇitasaṃśayitakalagiraḥ śanairakathayan ārya yadatyādityatejasasta eṣā nayanalakṣyatāṃ gatā tataḥ kṛtāntena gṛhītā
- 30
दत्ता चेयं चित्तजेन गरीयसा साक्षीकृत्य रागानलम्
dattā ceyaṃ cittajena garīyasā sākṣīkṛtya rāgānalam

