34 shlokas
- 1
गोचर्ममात्रम् अब्बिन्दुर्भूमेः शुध्यति पातितः
समूढम् असमूढं वा यत्रामेध्यं न लक्ष्यते
इति
gocarmamātram abbindurbhūmeḥ śudhyati pātitaḥ
samūḍham asamūḍhaṃ vā yatrāmedhyaṃ na lakṣyate
iti
- 2
परोक्षम् अधिश्रितस्यान्नस्यावद्योत्याभ्युक्षणम्
parokṣam adhiśritasyānnasyāvadyotyābhyukṣaṇam
- 3
तथापणेयानां च भक्षाणाम्
tathāpaṇeyānāṃ ca bhakṣāṇām
- 4
बीभत्सवः शुचिकामा हि देवा नाश्रद्दधानस्य हविर्जुषन्त इति
bībhatsavaḥ śucikāmā hi devā nāśraddadhānasya havirjuṣanta iti
- 5
शुचेर् अश्रद्दधानस्य श्रद्दधानस्य चाशुचेः
मीमांसित्वोभयं देवाः समम् अन्नम् अकल्पयन्
प्रजापतिस्तु तान् आह न समं विषमं हि तत्
हतम् अश्रद्दधानस्य श्रद्धापूतं विशिष्यते
इति
śucer aśraddadhānasya śraddadhānasya cāśuceḥ
mīmāṃsitvobhayaṃ devāḥ samam annam akalpayan
prajāpatistu tān āha na samaṃ viṣamaṃ hi tat
hatam aśraddadhānasya śraddhāpūtaṃ viśiṣyate
iti
- 6
अथाप्य् उदाहरन्ति
अश्रद्धा परमः पाप्मा श्रद्धा हि परमं तपः
तस्माद् अश्रद्धया दत्तं हविर्नाश्नन्ति देवताः
athāpy udāharanti
aśraddhā paramaḥ pāpmā śraddhā hi paramaṃ tapaḥ
tasmād aśraddhayā dattaṃ havirnāśnanti devatāḥ
- 7
इष्ट्वा दत्त्वापि वा मूर्खः स्वर्गं नहि स गच्छति
iṣṭvā dattvāpi vā mūrkhaḥ svargaṃ nahi sa gacchati
- 8
शङ्काविहतचारित्रो यः स्वाभिप्रायम् आश्रितः
शास्त्रातिगः स्मृतो मूर्खो धर्मतन्त्रोपरोधनात्
इति
śaṅkāvihatacāritro yaḥ svābhiprāyam āśritaḥ
śāstrātigaḥ smṛto mūrkho dharmatantroparodhanāt
iti
- 9
शाकपुष्पफलमूलौषधीनां तु प्रक्षालनम्
śākapuṣpaphalamūlauṣadhīnāṃ tu prakṣālanam
- 10
शुष्कं तृणम् अयाज्ञिकं काष्ठं लोष्टं वा तिरस्कृत्याहोरात्रयोर् उदग्दक्षिणामुखः प्रवृत्य शिर उच्चरेद् अवमेहेद्वा
śuṣkaṃ tṛṇam ayājñikaṃ kāṣṭhaṃ loṣṭaṃ vā tiraskṛtyāhorātrayor udagdakṣiṇāmukhaḥ pravṛtya śira uccared avamehedvā
- 11
मूत्रे मृदाद्भिः प्रक्षालनम्
mūtre mṛdādbhiḥ prakṣālanam
- 12
त्रिः पाणेः
triḥ pāṇeḥ
- 13
तद्वत्पुरीषे
tadvatpurīṣe
- 14
पर्यायात्त्रिस्त्रिः पायोः पाणेश्च
paryāyāttristriḥ pāyoḥ pāṇeśca
- 15
मूत्रवद्रेतस उत्सर्गे
mūtravadretasa utsarge
- 16
नीवीं विस्रस्य परिधायाप उपस्पृशेत्
nīvīṃ visrasya paridhāyāpa upaspṛśet
- 17
आर्द्रं तृणं गोमयं भूमिं वा समुपस्पृशेत्
ārdraṃ tṛṇaṃ gomayaṃ bhūmiṃ vā samupaspṛśet
- 18
नाभेर् अधः स्पर्शनं कर्मयुक्तो वर्जयेत्
nābher adhaḥ sparśanaṃ karmayukto varjayet
- 19
ऊर्ध्वं वै पुरुषस्य नाभ्यै मेध्यम् अवाचीनम् अमेध्यम् इति श्रुतिः
ūrdhvaṃ vai puruṣasya nābhyai medhyam avācīnam amedhyam iti śrutiḥ
- 20
शूद्राणाम् आर्याधिष्ठितानाम् अर्धमासि मासि वा वपनम् आर्यवद् आचमनकल्पः
śūdrāṇām āryādhiṣṭhitānām ardhamāsi māsi vā vapanam āryavad ācamanakalpaḥ
- 21
वैश्यः कुसीदम् उपजीवेत्
vaiśyaḥ kusīdam upajīvet
- 22
पञ्चविंशतिस्त्व् एव पञ्चमाषिकी स्यात्
pañcaviṃśatistv eva pañcamāṣikī syāt
- 23
अथाप्य् उदाहरन्ति
यः समर्घम् ऋणं गृह्य महार्घं संप्रयोजयेत्
स वै वार्द्धुषिको नाम सर्वधर्मेषु गर्हितः
वृद्धिं च भ्रूणहत्यां च तुलया समतोलयत्
अतिष्ठद्भ्रूणहा कोट्यां वार्द्धुषिः समकम्पत
athāpy udāharanti
yaḥ samargham ṛṇaṃ gṛhya mahārghaṃ saṃprayojayet
sa vai vārddhuṣiko nāma sarvadharmeṣu garhitaḥ
vṛddhiṃ ca bhrūṇahatyāṃ ca tulayā samatolayat
atiṣṭhadbhrūṇahā koṭyāṃ vārddhuṣiḥ samakampata
- 24
गोरक्षकान्वाणिजकांस्तथा कारुकुशीलवान्
प्रेष्यान्वार्द्धुषिकांश्चैव विप्राञ्शूद्रवद् आचरेत्
gorakṣakānvāṇijakāṃstathā kārukuśīlavān
preṣyānvārddhuṣikāṃścaiva viprāñśūdravad ācaret
- 25
कामं तु परिलुप्तकृत्याय कदर्याय नास्तिकाय पापीयसे पूर्वौ दद्याताम्
kāmaṃ tu pariluptakṛtyāya kadaryāya nāstikāya pāpīyase pūrvau dadyātām
- 26
अयज्ञेनाविवाहेन वेदस्योत्सादनेन च
कुलान्य् अकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च
ayajñenāvivāhena vedasyotsādanena ca
kulāny akulatāṃ yānti brāhmaṇātikrameṇa ca
- 27
ब्राह्मणातिक्रमो नास्ति मूर्खे मन्त्रविवर्जिते
ज्वलन्तम् अग्निम् उत्सृज्य नहि भस्मनि हूयते
brāhmaṇātikramo nāsti mūrkhe mantravivarjite
jvalantam agnim utsṛjya nahi bhasmani hūyate
- 28
गोभिर् अश्वैश्च यानैश्च कृष्या राजोपसेवया
कुलान्य् अकुलतां यान्ति यानि हीनानि मन्त्रतः
gobhir aśvaiśca yānaiśca kṛṣyā rājopasevayā
kulāny akulatāṃ yānti yāni hīnāni mantrataḥ
- 29
मन्त्रतस्तु समृद्धानि कुलान्य् अल्पधनान्य् अपि
कुलसंख्यां च गच्छन्ति कर्षन्ति च महद्यशः
mantratastu samṛddhāni kulāny alpadhanāny api
kulasaṃkhyāṃ ca gacchanti karṣanti ca mahadyaśaḥ
- 30
वेदः कृषिविनाशाय कृषिर्वेदविनाशिनी
शक्तिमान् उभयं कुर्याद् अशक्तस्तु कृषिं त्यजेत्
vedaḥ kṛṣivināśāya kṛṣirvedavināśinī
śaktimān ubhayaṃ kuryād aśaktastu kṛṣiṃ tyajet

