संस्कृतम्

तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।

वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥

2.61

लिप्यन्तरणम्

tāni sarvāṇi saṃyamya yukta āsīta matparaḥ |

vaśe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣṭhitā ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

तानि सर्वाणि संयम्य युक्तः मत्परः आसीत। यस्य हि इन्द्रियाणि वशे, तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

सर्वाणि इन्द्रियाणि संयम्य योगयुक्तः मां परं मत्वा तिष्ठेत्। यस्य इन्द्रियाणि वशे सन्ति, तस्य प्रज्ञा स्थिरा। अत्र प्रथमं मत्परः इति पदं श्रीकृष्णः प्रयुङ्क्ते, येन इन्द्रियनिग्रहस्य साधनं भक्तिः इति सूच्यते। केवलं स्वप्रयत्नेन यः न साध्यते, सः ईश्वराश्रयेण सुलभः इति व्याख्यातारः पश्यन्ति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08