श्लोकः 2.60
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।
इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥
लिप्यन्तरणम्
yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ |
indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
हे कौन्तेय, यततः विपश्चितः अपि हि पुरुषस्य प्रमाथीनि इन्द्रियाणि प्रसभं मनः हरन्ति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
विवेकिनः प्रयत्नशीलस्य अपि पुरुषस्य बलवन्ति इन्द्रियाणि मनः बलात् हरन्ति। अनेन इन्द्रियनिग्रहस्य काठिन्यं प्रदर्श्यते। ज्ञानम् अपि सततं सावधानतां विना न पर्याप्तम्। प्रमाथीनि इति मथ्नन्ति क्षोभयन्ति इति। अतः साधकेन सर्वदा सावधानेन भवितव्यम् इति अभिप्रायः। अनेन ज्ञायते यत् ज्ञानेन सह अभ्यासः अपि नितराम् आवश्यकः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08