श्लोकः 2.62
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥
लिप्यन्तरणम्
dhyāyato viṣayānpuṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |
saṅgātsañjāyate kāmaḥ kāmātkrodho'bhijāyate ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
विषयान् ध्यायतः पुंसः तेषु सङ्गः उपजायते। सङ्गात् कामः सञ्जायते, कामात् क्रोधः अभिजायते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
पतनस्य शृङ्खला वर्ण्यते। विषयाणां चिन्तनेन तेषु आसक्तिः उत्पद्यते, आसक्तेः कामना, कामनायाः बाधायां च क्रोधः। चिन्तनम् एव मूलम्। अतः विषयेषु मनसः पुनःपुनः गमनं नियन्त्रणीयम्। इयं शृङ्खला परस्मिन् श्लोके पूर्यते, यत्र अन्तिमः परिणामः विनाशः। ध्यानम् इति अत्र पुनः पुनः चिन्तनम्, यत् मनसि संस्कारं दृढयति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08