श्लोकः 18.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥
लिप्यन्तरणम्
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa |
karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
परन्तप, ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च कर्माणि स्वभावप्रभवैः गुणैः प्रविभक्तानि।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
भगवान् समाजव्यवस्थां प्रति गच्छति। ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां वैश्यानां शूद्राणां च, तत्कालीनसमाजस्य चतुर्णां वर्णानां, कर्माणि स्वभावजैः गुणैः विभक्तानि। चतुर्थाध्याये गुणकर्मविभागशः इति उक्तम् अत्र स्मर्यते। स्वभावः जन्मना निश्चितः इति केचित् परम्परावादिनः, गुणैः कर्मभिः च निर्धार्यते इति अन्ये व्याचक्षते। गीता गुणस्वभावयोः आधारं स्पष्टं निर्दिशति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08