श्लोकः 18.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥
लिप्यन्तरणम्
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ |
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः तत् सत्त्वं न अस्ति, यत् एभिः प्रकृतिजैः त्रिभिः गुणैः मुक्तं स्यात्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
भगवान् व्यापकेन वचनेन एतां समीक्षां समापयति। पृथिव्यां स्वर्गे देवेषु वा कोऽपि प्राणी प्रकृतिजैः त्रिभिः गुणैः मुक्तः नास्ति। व्यक्ते जगति सर्वं सत्त्वरजस्तमोभिः निर्मितम्। देवाः अपि गुणाधीनाः, अतः मोक्षः स्वर्गप्राप्त्या न, गुणातीतत्वेन एव। अग्रिमश्लोकात् गुणानुसारं वर्णधर्मः वक्ष्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08