संस्कृतम्

उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।

परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥

13.23

लिप्यन्तरणम्

upadraṣṭānumantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ |

paramātmeti cāpyukto dehe'sminpuruṣaḥ paraḥ ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

अस्मिन् देहे परः पुरुषः उपद्रष्टा अनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः परमात्मा इति च अपि उक्तः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

देहे स्थितं परमं तत्त्वं भगवान् बहुभिः नामभिः निर्दिशति, उपद्रष्टा समीपे स्थित्वा साक्षी, अनुमन्ता अनुमतिदाता, भर्ता, भोक्ता, महेश्वरः, परमात्मा च। अयं परः पुरुषः पूर्वश्लोके उक्तात् बद्धात् पुरुषात् भिन्नः वा अभिन्नः वा इति विवादः। जीवः एव स्वरूपेण परमात्मा इति एके, जीवात् भिन्नः अन्तर्यामी इति अपरे।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08