संस्कृत

सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।

प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥

14.17

लिप्यन्तरण

sattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |

pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca ||

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

सत्त्वबाट ज्ञान उत्पन्न हुन्छ, रजस्‌बाट लोभ। तमस्‌बाट प्रमाद र मोह हुन्छन्, र अज्ञान पनि।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

हरेक गुणले मनमा के उत्पन्न गर्छ भनी कृष्ण स्पष्ट भन्नुहुन्छ। सत्त्वले ज्ञान जन्माउँछ; रजस्‌ले लोभ; तमस्‌ले लापरबाही, मोह र अज्ञान। श्लोकले अघि आएका कुराको प्रतिध्वनि र सार दिन्छ, जुन गीतामा सामान्य शिक्षणविधि हो, जहाँ मुख्य कुरा फरक कोणबाट दोहोर्‍याइन्छ। दोहोर्‍याइले अर्जुन र कुनै पनि श्रोतालाई शिक्षा आत्मसात् गर्न सघाउँछ। गुणहरू आफ्ना प्रभावबाट चिनिन्छन् भन्ने पनि यसले स्पष्ट पार्छ। सत्त्वलाई सिधै देखिँदैन; ज्ञान उत्पन्न भएको देखेर त्यसपछाडि स्पष्टता छ भनी अनुमान गरिन्छ।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08