श्लोक 14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
लिप्यन्तरण
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
सत्त्वमा स्थित हुनेहरू माथि जान्छन्, राजसहरू बीचमा रहन्छन्, र निकृष्ट गुणको वृत्तिमा रहने तामसहरू तल जान्छन्।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
कृष्ण गुणहरूको स्थानगत बिम्ब दिनुहुन्छ। सत्त्वमा आधारित हुनेहरू उच्च अवस्था र लोकतर्फ माथि जान्छन्। रजस् हाबी भएकाहरू बीचमा, मानवीय सङ्घर्षको क्षेत्रमा रहन्छन्। सबैभन्दा तल्लो गुण तमस्मा बाँच्नेहरू तल जान्छन्। माथि, बीच र तलको बिम्बले तीन गुणलाई ब्रह्माण्डका परम्परागत तीन तहसँग मिलाउँछ। यसलाई मनोवैज्ञानिक रूपमा पनि पढ्न सकिन्छ, कुनै जीवन उज्यालोतर्फ ढल्कन्छ, बेचैन सक्रियतामा फस्छ, वा मन्दतामा डुब्छ भन्ने वर्णनका रूपमा। जुन अर्थ लिए पनि गुणहरूले दिशा निर्धारण गर्छन्।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08