विश्वरूपदर्शनयोगः

55 詩節

1. 1

   मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् ।

   यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥

   madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam |

   yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama ||

   機械による下書き
2. 2

   भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।

   त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥

   bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |

   tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam ||

   機械による下書き
3. 3

   एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।

   द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥

   evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara |

   draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama ||

   機械による下書き
4. 4

   मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।

   योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥

   manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |

   yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam ||

   機械による下書き
5. 5

   पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।

   नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥

   paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |

   nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca ||

   機械による下書き
6. 6

   पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।

   बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥

   paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā |

   bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata ||

   機械による下書き
7. 7

   इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।

   मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि ॥

   ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |

   mama dehe guḍākeśa yaccānyad draṣṭumicchasi ||

   機械による下書き
8. 8

   न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।

   दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥

   na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |

   divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||

   機械による下書き
9. 9

   एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।

   दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥

   evamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ |

   darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram ||

   機械による下書き
10. 10

    अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।

    अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥

    anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam |

    anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham ||

    機械による下書き
11. 11

    दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।

    सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥

    divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |

    sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham ||

    機械による下書き
12. 12

    दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।

    यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥

    divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |

    yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ ||

    機械による下書き
13. 13

    तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।

    अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥

    tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |

    apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||

    機械による下書き
14. 14

    ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।

    प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥

    tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |

    praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata ||

    機械による下書き
15. 15

    पश्यामि देवांस्तव देव देहे

    सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।

    ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ-

    मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥

    paśyāmi devāṃstava deva dehe

    sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |

    brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastha-

    mṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān ||

    機械による下書き
16. 16

    अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं

    पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।

    नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं

    पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥

    anekabāhūdaravaktranetraṃ

    paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam |

    nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ

    paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||

    機械による下書き
17. 17

    किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च

    तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।

    पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्

    दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥

    kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca

    tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |

    paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād

    dīptānalārkadyutimaprameyam ||

    機械による下書き
18. 18

    त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं

    त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।

    त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता

    सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥

    tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ

    tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |

    tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā

    sanātanastvaṃ puruṣo mato me ||

    機械による下書き
19. 19

    अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य-

    मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।

    पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं

    स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥

    anādimadhyāntamanantavīrya-

    manantabāhuṃ śaśisūryanetram |

    paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ

    svatejasā viśvamidaṃ tapantam ||

    機械による下書き
20. 20

    द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि

    व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।

    दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं

    लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥

    dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi

    vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |

    dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ

    lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman ||

    機械による下書き
21. 21

    अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति

    केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।

    स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः

    स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥

    amī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti

    kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |

    svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ

    stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ ||

    機械による下書き
22. 22

    रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या

    विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।

    गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा

    वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥

    rudrādityā vasavo ye ca sādhyā

    viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca |

    gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā

    vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve ||

    機械による下書き
23. 23

    रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं

    महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।

    बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं

    दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥

    rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ

    mahābāho bahubāhūrupādam |

    bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ

    dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham ||

    機械による下書き
24. 24

    नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं

    व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।

    दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा

    धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥

    nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ

    vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |

    dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā

    dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||

    機械による下書き
25. 25

    दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि

    दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।

    दिशो न जाने न लभे च शर्म

    प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥

    daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni

    dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |

    diśo na jāne na labhe ca śarma

    prasīda deveśa jagannivāsa ||

    機械による下書き
26. 26

    अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः

    सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।

    भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ

    सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥

    amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ

    sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |

    bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau

    sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ ||

    機械による下書き
27. 27

    वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति

    दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।

    केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु

    सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥

    vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti

    daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |

    kecidvilagnā daśanāntareṣu

    sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ ||

    機械による下書き
28. 28

    यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः

    समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।

    तथा तवामी नरलोकवीरा

    विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ॥

    yathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ

    samudramevābhimukhā dravanti |

    tathā tavāmī naralokavīrā

    viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti ||

    機械による下書き
29. 29

    यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा

    विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।

    तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्-

    तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥

    yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā

    viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |

    tathaiva nāśāya viśanti lokās-

    tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||

    機械による下書き
30. 30

    लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्-

    लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।

    तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं

    भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥

    lelihyase grasamānaḥ samantāl-

    lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ |

    tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ

    bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||

    機械による下書き