335 shlokas
- 1
ऊनद्विवर्षं निखनेन्न कुर्याद् उदकं ततः
आ श्मशानाद् अनुव्रज्य इतरो ज्ञातिभिर्वृतः
ūnadvivarṣaṃ nikhanenna kuryād udakaṃ tataḥ
ā śmaśānād anuvrajya itaro jñātibhirvṛtaḥ
- 2
यमसूक्तं तथा गाथा जपद्भिर्लौकिकाग्निना
स दग्धव्य उपेतश्चेद् आहिताग्न्यावृतार्थवत्
yamasūktaṃ tathā gāthā japadbhirlaukikāgninā
sa dagdhavya upetaśced āhitāgnyāvṛtārthavat
- 3
सप्तमाद्दशमाद्वापि ज्ञातयो ऽभ्युपयन्त्य् अपः
अप नः शोशुचद् अघम् अनेन पितृदिङ्मुखाः
saptamāddaśamādvāpi jñātayo 'bhyupayanty apaḥ
apa naḥ śośucad agham anena pitṛdiṅmukhāḥ
- 4
एवं मातामहाचार्यप्रेतानाम् उदकक्रिया
कामोदकं सखिप्रत्तास्वस्रीयश्वशुरर्त्विजाम्
evaṃ mātāmahācāryapretānām udakakriyā
kāmodakaṃ sakhiprattāsvasrīyaśvaśurartvijām
- 5
सकृत्प्रसिञ्चन्त्य् उदकं नामगोत्रेण वाग्यताः
न ब्रह्मचारिणः कुर्युर् उदकं पतितास्तथा
sakṛtprasiñcanty udakaṃ nāmagotreṇa vāgyatāḥ
na brahmacāriṇaḥ kuryur udakaṃ patitāstathā
- 6
पाखण्ड्यनाश्रिताः स्तेना भर्तृघ्न्यः कामगादिकाः
सुराप्य आत्मत्यागिन्यो नाशौचोदकभाजनाः
pākhaṇḍyanāśritāḥ stenā bhartṛghnyaḥ kāmagādikāḥ
surāpya ātmatyāginyo nāśaucodakabhājanāḥ
- 7
कृतोदकान्समुत्तीर्णान्मृदुशाद्वलसंस्थितान्
स्नातान् अपवदेयुस्तान् इतिहासैः पुरातनैः
kṛtodakānsamuttīrṇānmṛduśādvalasaṃsthitān
snātān apavadeyustān itihāsaiḥ purātanaiḥ
- 8
मानुष्ये कदलीस्तम्भनिःसारे सारमार्गणम्
करोति यः स संमूढो जलबुद्बुदसंनिभे
mānuṣye kadalīstambhaniḥsāre sāramārgaṇam
karoti yaḥ sa saṃmūḍho jalabudbudasaṃnibhe
- 9
पञ्चधा संभृतः कायो यदि पञ्चत्वम् आगतः
कर्मभिः स्वशरीरोत्थैस्तत्र का परिदेवना
pañcadhā saṃbhṛtaḥ kāyo yadi pañcatvam āgataḥ
karmabhiḥ svaśarīrotthaistatra kā paridevanā
- 10
गन्त्री वसुमती नाशम् उदधिर्दैवतानि च
फेनप्रख्यः कथं नाशं मर्त्यलोको न यास्यति
gantrī vasumatī nāśam udadhirdaivatāni ca
phenaprakhyaḥ kathaṃ nāśaṃ martyaloko na yāsyati
- 11
श्लेष्माश्रु बान्धवैर्मुक्तं प्रेतो भुङ्क्ते यतो ऽवशः
अतो न रोदितव्यं हि क्रियाः कार्याः स्वशक्तितः
śleṣmāśru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato 'vaśaḥ
ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ
- 12
इति संश्रुत्य गच्छेयुर्गृहं बालपुरःसराः
विदश्य निम्बपत्राणि नियता द्वारि वेश्मनः
iti saṃśrutya gaccheyurgṛhaṃ bālapuraḥsarāḥ
vidaśya nimbapatrāṇi niyatā dvāri veśmanaḥ
- 13
आचम्याग्न्यादि सलिलं गोमयं गौरसर्षपान्
प्रविशेयुः समालभ्य कृत्वाश्मनि पदं शनैः
ācamyāgnyādi salilaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān
praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ
- 14
प्रवेशनादिकं कर्म प्रेतसंस्पर्शिनाम् अपि
इच्छतां तत्क्षणाच्छुद्धिः परेषां स्नानसंयमान्
praveśanādikaṃ karma pretasaṃsparśinām api
icchatāṃ tatkṣaṇācchuddhiḥ pareṣāṃ snānasaṃyamān
- 15
आचार्यपितृउपाध्यायान्निर्हृत्यापि व्रती व्रती
संकटान्नं च नाश्नीयान्न च तैः सह संवसेत्
ācāryapitṛupādhyāyānnirhṛtyāpi vratī vratī
saṃkaṭānnaṃ ca nāśnīyānna ca taiḥ saha saṃvaset
- 16
क्रीतलब्धाशना भूमौ स्वपेयुस्ते पृथक्क्षितौ
पिण्डयज्ञावृता देयं प्रेतायान्नं दिनत्रयम्
krītalabdhāśanā bhūmau svapeyuste pṛthakkṣitau
piṇḍayajñāvṛtā deyaṃ pretāyānnaṃ dinatrayam
- 17
जलम् एकाहम् आकाशे स्थाप्यं क्षीरं च मृन्मये
वैतानौपासनाः कार्याः क्रियाश्च श्रुतिचोदनात्
jalam ekāham ākāśe sthāpyaṃ kṣīraṃ ca mṛnmaye
vaitānaupāsanāḥ kāryāḥ kriyāśca śruticodanāt
- 18
त्रिरात्रं दशरात्रं वा शावम् आशौचम् इष्यते
ऊनद्विवर्ष उभयोः सूतकं मातुर् एव हि
trirātraṃ daśarātraṃ vā śāvam āśaucam iṣyate
ūnadvivarṣa ubhayoḥ sūtakaṃ mātur eva hi
- 19
पित्रोस्तु सूतकं मातुस्तद् असृग्दर्शनाद्ध्रुवम्
तद् अहर्न प्रदुष्येत पूर्वेषां जन्मकारणात्
pitrostu sūtakaṃ mātustad asṛgdarśanāddhruvam
tad aharna praduṣyeta pūrveṣāṃ janmakāraṇāt
- 20
अन्तरा जन्ममरणे शेषाहोभिर्विशुध्यति
गर्भस्रावे मासतुल्या निशाः शुद्धेस्तु कारणम्
antarā janmamaraṇe śeṣāhobhirviśudhyati
garbhasrāve māsatulyā niśāḥ śuddhestu kāraṇam
- 21
हतानां नृपगोविप्रैर् अन्वक्षं चात्मघातिनाम्
प्रोषिते कालशेषः स्यात्पूर्णे दत्त्वोदकं शुचिः
hatānāṃ nṛpagoviprair anvakṣaṃ cātmaghātinām
proṣite kālaśeṣaḥ syātpūrṇe dattvodakaṃ śuciḥ
- 22
क्षत्रस्य द्वादशाहानि विशः पञ्चदशैव तु
त्रिंशद्दिनानि शूद्रस्य तदर्धं न्यायवर्तिनः
kṣatrasya dvādaśāhāni viśaḥ pañcadaśaiva tu
triṃśaddināni śūdrasya tadardhaṃ nyāyavartinaḥ
- 23
आ दन्तजन्मनः सद्या अचूडान्नैशिकी स्मृता
त्रिरात्रम् आ व्रतादेशाद्दशरात्रम् अतः परम्
ā dantajanmanaḥ sadyā acūḍānnaiśikī smṛtā
trirātram ā vratādeśāddaśarātram ataḥ param
- 24
अहस्त्व् अदत्तकन्यासु बालेषु च विशोधनम्
गुर्वन्तेवास्यनूचानम् आतुलश्रोत्रियेषु च
ahastv adattakanyāsu bāleṣu ca viśodhanam
gurvantevāsyanūcānam ātulaśrotriyeṣu ca
- 25
अनौरसेषु पुत्रेषु भार्यास्व् अन्यगतासु च
निवासराजनि प्रेते तद् अहः शुद्धिकारणम्
anauraseṣu putreṣu bhāryāsv anyagatāsu ca
nivāsarājani prete tad ahaḥ śuddhikāraṇam
- 26
ब्राह्मणेनानुगन्तव्यो न शूद्रो न द्विजः क्वचित्
अनुगम्याम्भसि स्नात्वा स्पृष्ट्वाग्निं घृतभुक्शुचिः
brāhmaṇenānugantavyo na śūdro na dvijaḥ kvacit
anugamyāmbhasi snātvā spṛṣṭvāgniṃ ghṛtabhukśuciḥ
- 27
महीपतीनां नाशौचं हतानां विद्युता तथा
गोब्राह्मणार्थं संग्रामे यस्य चेच्छति भूमिपः
mahīpatīnāṃ nāśaucaṃ hatānāṃ vidyutā tathā
gobrāhmaṇārthaṃ saṃgrāme yasya cecchati bhūmipaḥ
- 28
ऋत्विजां दीक्षितानां च यज्ञियं कर्म कुर्वताम्
सत्रिव्रतिब्रह्मचारिदातृब्रह्मविदां तथा
ṛtvijāṃ dīkṣitānāṃ ca yajñiyaṃ karma kurvatām
satrivratibrahmacāridātṛbrahmavidāṃ tathā
- 29
दाने विवाहे यज्ञे च संग्रामे देशविप्लवे
आपद्यपि हि कष्टायां सद्यः शौचं विधीयते
dāne vivāhe yajñe ca saṃgrāme deśaviplave
āpadyapi hi kaṣṭāyāṃ sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate
- 30
उदक्याशुचिभिः स्नायात्संस्पृष्टस्तैर् उपस्पृशेत्
अब्लिङ्गानि जपेच्चैव गायत्रीं मनसा सकृत्
udakyāśucibhiḥ snāyātsaṃspṛṣṭastair upaspṛśet
abliṅgāni japeccaiva gāyatrīṃ manasā sakṛt

