19 shlokas
- 1
यथेच्छाभ्यर्थितो धाता जाग्रतो ऽर्थान्हृदि स्थितान्
सोमसूर्योदयं कृत्वा सम्पादयति देहिनः
yathecchābhyarthito dhātā jāgrato 'rthānhṛdi sthitān
somasūryodayaṃ kṛtvā sampādayati dehinaḥ
- 2
तथा स्वप्ने ऽप्यभीष्टार्थान्प्रणयस्यानतिक्रमात्
नित्यं स्फुटतरं मध्ये स्थितोऽवश्यं प्रकाशयेत्
tathā svapne 'pyabhīṣṭārthānpraṇayasyānatikramāt
nityaṃ sphuṭataraṃ madhye sthito'vaśyaṃ prakāśayet
- 3
अन्यथा तु स्वतन्त्रा स्यात्सृष्टिस्तद्धर्मकत्वतः
सततं लौकिकस्येव जाग्रत्स्वप्नपदद्वये
anyathā tu svatantrā syātsṛṣṭistaddharmakatvataḥ
satataṃ laukikasyeva jāgratsvapnapadadvaye
- 4
यथा ह्य् अर्थो ऽस्फुटो दृष्टः सावधानेऽपि चेतसि
भूयः स्फुटतरो भाति स्वबलोद्योगभावितः
yathā hy artho 'sphuṭo dṛṣṭaḥ sāvadhāne'pi cetasi
bhūyaḥ sphuṭataro bhāti svabalodyogabhāvitaḥ
- 5
तथा यत्परमार्थेन येन यत्र यथा स्थितम्
तत्तथा बलमाक्रम्य न चिरात्सम्प्रवर्तते
tathā yatparamārthena yena yatra yathā sthitam
tattathā balamākramya na cirātsampravartate
- 6
दुर्बलोऽपि तदाक्रम्य यतः कार्ये प्रवर्तते
आच्छादयेद्बुभुक्षां च तथा यो ऽतिबुभुक्षितः
durbalo'pi tadākramya yataḥ kārye pravartate
ācchādayedbubhukṣāṃ ca tathā yo 'tibubhukṣitaḥ
- 7
अनेनाधिष्ठिते देहे यथा सर्वज्ञतादयः
तथा स्वात्मन्यधिष्ठानात्सर्वत्रैवं भविष्यति
anenādhiṣṭhite dehe yathā sarvajñatādayaḥ
tathā svātmanyadhiṣṭhānātsarvatraivaṃ bhaviṣyati
- 8
ग्लानिर्विलुण्ठिका देहे तस्याश्चाज्ञानतः सृतिः
तदुन्मेषविलुप्तं चेत्कुतः सा स्यादहेतुका
glānirviluṇṭhikā dehe tasyāścājñānataḥ sṛtiḥ
tadunmeṣaviluptaṃ cetkutaḥ sā syādahetukā
- 9
एकचिन्ताप्रसक्तस्य यतः स्याद् अपरोदयः
उन्मेषः स तु विज्ञेयः स्वयं तमुपलक्षयेत्
ekacintāprasaktasya yataḥ syād aparodayaḥ
unmeṣaḥ sa tu vijñeyaḥ svayaṃ tamupalakṣayet
- 10
अतो बिन्दुर् अतो नादो रूपम् अस्माद् अतो रसः
प्रवर्तन्ते ऽचिरेणैव क्षोभकत्वेन देहिनः
ato bindur ato nādo rūpam asmād ato rasaḥ
pravartante 'cireṇaiva kṣobhakatvena dehinaḥ
- 11
दिदृक्षयेव सर्वार्थान्यदा व्याप्यावतिष्ठते
तदा किं बहुनोक्तेन स्वयम् एवावभोत्स्यते
didṛkṣayeva sarvārthānyadā vyāpyāvatiṣṭhate
tadā kiṃ bahunoktena svayam evāvabhotsyate
- 12
प्रबुद्धः सर्वदा तिष्ठेज्ज्ञानेनालोक्य गोचरम्
एकत्रारोपयेत्सर्वं ततो ऽन्येन न पीड्यते
prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhejjñānenālokya gocaram
ekatrāropayetsarvaṃ tato 'nyena na pīḍyate
- 13
शब्दराशिसमुत्थस्य शक्तिवर्गस्य भोग्यताम्
कलाविलुप्तविभवो गतः सन्स पशुः स्मृतः
śabdarāśisamutthasya śaktivargasya bhogyatām
kalāviluptavibhavo gataḥ sansa paśuḥ smṛtaḥ
- 14
परामृतरसापायस्तस्य यः प्रत्ययोद्भवः
तेनास्वतन्त्रतामेति स च तन्मात्रगोचरः
parāmṛtarasāpāyastasya yaḥ pratyayodbhavaḥ
tenāsvatantratāmeti sa ca tanmātragocaraḥ
- 15
स्वरूपावरणे चास्य शक्तयः सततोत्थिताः
यतः शब्दानुवेधेन न विना प्रत्ययोद्भवः
svarūpāvaraṇe cāsya śaktayaḥ satatotthitāḥ
yataḥ śabdānuvedhena na vinā pratyayodbhavaḥ
- 16
सेयं क्रियात्मिका शक्तिः शिवस्य पशुवर्तिनी
बन्धयित्री स्वमार्गस्था ज्ञाता सिद्ध्युपपादिका
seyaṃ kriyātmikā śaktiḥ śivasya paśuvartinī
bandhayitrī svamārgasthā jñātā siddhyupapādikā
- 17
तन्मात्रोदयरूपेण मनोऽहम्बुद्धिवर्तिना
पुर्यष्टकेन संरुद्धस्तदुत्थं प्रत्ययोद्भवम्
tanmātrodayarūpeṇa mano'hambuddhivartinā
puryaṣṭakena saṃruddhastadutthaṃ pratyayodbhavam
- 18
भुङ्क्ते परवशो भोगं तद्भावात्संसरेदतः
संसृतिप्रलयस्यास्य कारणं सम्प्रचक्ष्महे
bhuṅkte paravaśo bhogaṃ tadbhāvātsaṃsaredataḥ
saṃsṛtipralayasyāsya kāraṇaṃ sampracakṣmahe
- 19
यदा त्व् एकत्र संरूढस्तदा तस्य लयोदयौ
नियच्छन्भोक्तृताम् एति ततश्चक्रेश्वरो भवेत्
yadā tv ekatra saṃrūḍhastadā tasya layodayau
niyacchanbhoktṛtām eti tataścakreśvaro bhavet

