28 shlokas
- 1
स वा अपः संभरति
तद्यद् अपः संभरति वीर्यं वा आपो वीर्यम् एवैतद्रसम् अपां संभरति
sa vā apaḥ saṃbharati
tadyad apaḥ saṃbharati vīryaṃ vā āpo vīryam evaitadrasam apāṃ saṃbharati
- 2
औदुम्बरे पात्रे
अन्नं वा ऊर्ग् उदुम्बर ऊर्जो ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै तस्मादौदुम्बरे पात्रे
audumbare pātre
annaṃ vā ūrg udumbara ūrjo 'nnādyasyāvaruddhyai tasmādaudumbare pātre
- 3
स सारस्वतीरेव प्रथमा गृह्णाति
अपो देवा मधुमतीर् अगृभ्णन्न् इत्य् अपो देवा रसवतीरगृह्णन्न् इत्येवैतद् आहोर्जस्वती राजस्वश्चिताना इति रसवतीरित्येवैतदाह यदाहोर्जस्वतीरिति राजस्वश्चिताना इति याः प्रज्ञाता राजस्व इत्येवैतदाह याभिर्मित्रावरुणावभ्यषिञ्चन्न् इत्य् एताभिर्हि मित्रावरुणावभ्यषिञ्चन्याभिर् इन्द्रम् अनयन्नत्यरातीरित्येताभिर्हीन्द्रं नाष्ट्रारक्षांस्यत्यनयंस्ताभिरभिषिञ्चति वाग्वै सरस्वती वाचैवैनमेतदभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
sa sārasvatīreva prathamā gṛhṇāti
apo devā madhumatīr agṛbhṇann ity apo devā rasavatīragṛhṇann ityevaitad āhorjasvatī rājasvaścitānā iti rasavatīrityevaitadāha yadāhorjasvatīriti rājasvaścitānā iti yāḥ prajñātā rājasva ityevaitadāha yābhirmitrāvaruṇāvabhyaṣiñcann ity etābhirhi mitrāvaruṇāvabhyaṣiñcanyābhir indram anayannatyarātīrityetābhirhīndraṃ nāṣṭrārakṣāṃsyatyanayaṃstābhirabhiṣiñcati vāgvai sarasvatī vācaivainametadabhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 4
अथाध्वर्युः
चतुर्गृहीतमाज्यं गृहीत्वापो ऽभ्यवैति तद्या ऊर्मी व्यर्दतः पशौ वा पुरुषे वाभ्यवेते तौ गृह्णाति
athādhvaryuḥ
caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvāpo 'bhyavaiti tadyā ūrmī vyardataḥ paśau vā puruṣe vābhyavete tau gṛhṇāti
- 5
स यः प्राङ् उदर्दति
तं गृह्णाति वृष्ण ऊर्मिरसि राष्ट्रदा राष्ट्रं मे देहि स्वाहा वृष्ण ऊर्मिरसि राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै देहीति
sa yaḥ prāṅ udardati
taṃ gṛhṇāti vṛṣṇa ūrmirasi rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhā vṛṣṇa ūrmirasi rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti
- 6
अथ यः प्रत्यङ्ङुदर्दति
तं गृह्णाति वृषसेनो ऽसि राष्ट्रदा राष्ट्रं मे देहि स्वाहा वृषसेनो ऽसि राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै देहीति ताभिरभिषिञ्चति वीर्यं वा एतद् अपाम् उदर्दति पशौ वा पुरुषे वाभ्यवेते वीर्येणैवैनम् एतद् अभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha yaḥ pratyaṅṅudardati
taṃ gṛhṇāti vṛṣaseno 'si rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhā vṛṣaseno 'si rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcati vīryaṃ vā etad apām udardati paśau vā puruṣe vābhyavete vīryeṇaivainam etad abhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 7
अथ स्यन्दमाना गृह्णाति
अर्थेत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहार्थेत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति वीर्येण वा एताः स्यन्दन्ते तस्मादेनाः स्यन्दमाना न किंचन प्रतिधारयते वीर्येणैवैनम् एतद् अभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha syandamānā gṛhṇāti
artheta stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhārtheta stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati vīryeṇa vā etāḥ syandante tasmādenāḥ syandamānā na kiṃcana pratidhārayate vīryeṇaivainam etad abhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 8
अथ याः स्यन्दमानानाम्प्रतीपं स्यन्दन्ते
ता गृह्णात्य् ओजस्वती स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहौजस्वती स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति वीर्येण वा एताः स्यन्दमानानाम्प्रतीपं स्यन्दन्ते वीर्येणैवैनम् एतद् अभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha yāḥ syandamānānāmpratīpaṃ syandante
tā gṛhṇāty ojasvatī stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhaujasvatī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati vīryeṇa vā etāḥ syandamānānāmpratīpaṃ syandante vīryeṇaivainam etad abhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 9
अथापयतीर्गृह्णाति
आपः परिवाहिणी स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चत्येतस्यै वा एषापच्छिद्यैषैव पुनर्भवत्यपि ह वा अस्यान्यराष्ट्रीयो राष्ट्रे भवत्य् अप्य् अन्यराष्ट्रीयम् अवहरते तथास्मिन्भूमानं दधाति भूम्नैवैनमेतदभिषिञ्चत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
athāpayatīrgṛhṇāti
āpaḥ parivāhiṇī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcatyetasyai vā eṣāpacchidyaiṣaiva punarbhavatyapi ha vā asyānyarāṣṭrīyo rāṣṭre bhavaty apy anyarāṣṭrīyam avaharate tathāsminbhūmānaṃ dadhāti bhūmnaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 10
अथ नदीपतिं गृह्णाति
अपाम्पतिरसि राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे देहि स्वाहापाम्पतिरसि राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै देहीति ताभिरभिषिञ्चत्यपां वा एष पतिर्यन्नदीपतिर्विशामेवैनमेतत्पतिं करोत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha nadīpatiṃ gṛhṇāti
apāmpatirasi rāṣṭradā rāṣṭramme dehi svāhāpāmpatirasi rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcatyapāṃ vā eṣa patiryannadīpatirviśāmevainametatpatiṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 11
अथ निवेष्यं गृह्णाति
अपां गर्भो ऽसि राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे देहि स्वाहापां गर्भो ऽसि राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै देहीति ताभिरभिषिञ्चति गर्भं वा एतदाप उपनिवेष्टन्ते विशामेवैनमेतद्गर्भं करोत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha niveṣyaṃ gṛhṇāti
apāṃ garbho 'si rāṣṭradā rāṣṭramme dehi svāhāpāṃ garbho 'si rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcati garbhaṃ vā etadāpa upaniveṣṭante viśāmevainametadgarbhaṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 12
अथ यः स्यन्दमानानां स्थावरो ह्रदो भवति
प्रत्यातापे ता गृह्णाति सूर्यत्वचस स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रं मे दत्त स्वाहा सूर्यत्वचस स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति वर्चसैवैनमेतदभिषिञ्चति सूर्यत्वचसमेवैनमेतत्करोति वरुण्या वा एता आपो भवन्ति याः स्यन्दमानानां न स्यन्दन्ते वरुणसवो वा एष यद्राजसूयं तस्माद् एताभिरभिषिञ्चत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha yaḥ syandamānānāṃ sthāvaro hrado bhavati
pratyātāpe tā gṛhṇāti sūryatvacasa stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā sūryatvacasa stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati varcasaivainametadabhiṣiñcati sūryatvacasamevainametatkaroti varuṇyā vā etā āpo bhavanti yāḥ syandamānānāṃ na syandante varuṇasavo vā eṣa yadrājasūyaṃ tasmād etābhirabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 13
अथ या आतपति वर्षन्ति
ता गृह्णाति सूर्यवर्चस स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा सूर्यवर्चस स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति वर्चसैवैनमेतदभिषिञ्चति सूर्यवर्चसमेवैनमेतत्करोति मेध्या वा एता आपो भवन्ति या आतपति वर्षन्त्य् अप्राप्ता हीमाम्भवन्त्य् अथैना गृह्णाति मेध्यमेवैनमेतत्करोत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha yā ātapati varṣanti
tā gṛhṇāti sūryavarcasa stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā sūryavarcasa stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati varcasaivainametadabhiṣiñcati sūryavarcasamevainametatkaroti medhyā vā etā āpo bhavanti yā ātapati varṣanty aprāptā hīmāmbhavanty athainā gṛhṇāti medhyamevainametatkarotyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 14
अथ वैशन्तीर्गृह्णाति
मान्दा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा मान्दा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति विशमेवास्मा एतत्स्थावरामनपक्रमिणीं करोत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha vaiśantīrgṛhṇāti
māndā stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā māndā stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati viśamevāsmā etatsthāvarāmanapakramiṇīṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 15
अथ कूप्या गृह्णाति
व्रजक्षित स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा व्रजक्षित स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति तद्या इमाम्परेणापस्ता एवैतत्संभरत्य् अपाम् उ चैव सर्वत्वाय तस्माद् एताभिर् अभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha kūpyā gṛhṇāti
vrajakṣita stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā vrajakṣita stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati tadyā imāmpareṇāpastā evaitatsaṃbharaty apām u caiva sarvatvāya tasmād etābhir abhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 16
अथ प्रुष्वा गृह्णाति
वाशा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा वाशा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिर् अभिषिञ्चत्य् अन्नाद्येनैवैनम् एतद् अभिषिञ्चत्य् अन्नाद्यमेवास्मिन्नेतद्दधातीदं वा असावादित्य उद्यन्नेव यथायम् अग्निर्निर्दहेद् एवम् ओषधीरन्नाद्यं निर्दहति तदेता आपो ऽभ्यवयत्यः शमयन्ति न ह वा इहान्नाद्यं परिशिष्यते यदेता आपो नाभ्यवेयुर् अन्नाद्येनैवैनम् एतद् अभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha pruṣvā gṛhṇāti
vāśā stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā vāśā stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhir abhiṣiñcaty annādyenaivainam etad abhiṣiñcaty annādyamevāsminnetaddadhātīdaṃ vā asāvāditya udyanneva yathāyam agnirnirdahed evam oṣadhīrannādyaṃ nirdahati tadetā āpo 'bhyavayatyaḥ śamayanti na ha vā ihānnādyaṃ pariśiṣyate yadetā āpo nābhyaveyur annādyenaivainam etad abhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 17
अथ मधु गृह्णाति
शविष्ठा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा शविष्ठा स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिर् अभिषिञ्चत्य् अपां चैवैनमेतदोषधीनां च रसेनाभिषिञ्चत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha madhu gṛhṇāti
śaviṣṭhā stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā śaviṣṭhā stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhir abhiṣiñcaty apāṃ caivainametadoṣadhīnāṃ ca rasenābhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 18
अथ गोर्विजायमानाया उल्ब्या गृह्णाति
शक्वरी स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा शक्वरी स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति पशुभिर् एवैनम् एतदभिषिञ्चत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha gorvijāyamānāyā ulbyā gṛhṇāti
śakvarī stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā śakvarī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśubhir evainam etadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 19
अथ पयो गृह्णाति
जनभृत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा जनभृत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति पशुभिरेवैनमेतदभिषिञ्चत्येता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha payo gṛhṇāti
janabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā janabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśubhirevainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 20
अथ घृतं गृह्णाति
विश्वभृत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम्मे दत्त स्वाहा विश्वभृत स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रम् अमुष्मै दत्तेति ताभिरभिषिञ्चति पशूनाम् एवैनम् एतद्रसेनाभिषिञ्चत्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha ghṛtaṃ gṛhṇāti
viśvabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭramme datta svāhā viśvabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭram amuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśūnām evainam etadrasenābhiṣiñcaty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 21
अथ मरीचीः
अञ्जलिना संगृह्यापिसृजत्य् आपः स्वराज स्थ राष्ट्रदा राष्ट्रममुष्मै दत्तेत्येता वा आपः स्वराजो यन्मरीचयस्ता यत्स्यन्दन्त इवान्योन्यस्या एवैतच्छ्रिया अतिष्ठमाना उत्तराधरा इव भवन्त्यो यन्ति स्वाराज्यम् एवास्मिन्नेतद्दधात्य् एता वा एका आपस्ता एवैतत्संभरति
atha marīcīḥ
añjalinā saṃgṛhyāpisṛjaty āpaḥ svarāja stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dattetyetā vā āpaḥ svarājo yanmarīcayastā yatsyandanta ivānyonyasyā evaitacchriyā atiṣṭhamānā uttarādharā iva bhavantyo yanti svārājyam evāsminnetaddadhāty etā vā ekā āpastā evaitatsaṃbharati
- 22
ता वा एताः
सप्तदशापः संभरति सप्तदशो वै प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तस्मात्सप्तदशापः संभरति
tā vā etāḥ
saptadaśāpaḥ saṃbharati saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastasmātsaptadaśāpaḥ saṃbharati
- 23
षोडश ता आपो या अभिजुहोति
षोडशाहुतीर्जुहोति ता द्वात्रिंशद्द्वयीषु न जुहोति सारस्वतीषु च मरीचिषु च ताश्चतुस्त्रिंशत्त्रयस्त्रिंशद्वै देवाः प्रजापतिश्चतुस्त्रिंशस्तद् एनम्प्रजापतिं करोति
ṣoḍaśa tā āpo yā abhijuhoti
ṣoḍaśāhutīrjuhoti tā dvātriṃśaddvayīṣu na juhoti sārasvatīṣu ca marīciṣu ca tāścatustriṃśattrayastriṃśadvai devāḥ prajāpatiścatustriṃśastad enamprajāpatiṃ karoti
- 24
अथ यद्धुत्वा हुत्वा गृह्णाति
वज्रो वा आज्यं वज्रेणैवैतदाज्येन स्पृत्वा स्पृत्वा स्वीकृत्य गृह्णाति
atha yaddhutvā hutvā gṛhṇāti
vajro vā ājyaṃ vajreṇaivaitadājyena spṛtvā spṛtvā svīkṛtya gṛhṇāti
- 25
अथ यत्सारस्वतीषु न जुहोति
वाग्वै सरस्वती वज्र आज्यं नेद्वज्रेणाज्येन वाचं हिनसानीति तस्मात्सारस्वतीषु न जुहोति
atha yatsārasvatīṣu na juhoti
vāgvai sarasvatī vajra ājyaṃ nedvajreṇājyena vācaṃ hinasānīti tasmātsārasvatīṣu na juhoti
- 26
अथ यन्मरीचिषु न जुहोति
नेदनद्धेवैतामाहुतिं जुहवानीति तस्मान्मरीचिषु न जुहोति
atha yanmarīciṣu na juhoti
nedanaddhevaitāmāhutiṃ juhavānīti tasmānmarīciṣu na juhoti
- 27
ताः सार्धमौदुम्बरे पात्रे समवनयति
मधुमतीर्मधुमतीभिः पृच्यन्तामिति रसवती रसवतीभिः पृच्यन्ताम् इत्य् एवैतदाह महि क्षत्रं क्षत्रियाय वन्वाना इति तत्परोक्षं यजमानायाशिषम् आशास्ते यदाह महि क्षत्रं क्षत्रियाय वन्वाना इति
tāḥ sārdhamaudumbare pātre samavanayati
madhumatīrmadhumatībhiḥ pṛcyantāmiti rasavatī rasavatībhiḥ pṛcyantām ity evaitadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya vanvānā iti tatparokṣaṃ yajamānāyāśiṣam āśāste yadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya vanvānā iti
- 28
ता अग्रेण मैत्रावरुणस्य धिष्ण्यं सादयति
अनाधृष्टाः सीदत सहौजस इत्य् अनाधृष्टाः सीदत रक्षोभिर् इत्य् एवैतदाह सहौजस इति सवीर्या इत्येवैतदाह महि क्षत्रं क्षत्रियाय दधतीर् इति तत्प्रत्यक्षं क्षत्रं यजमानायाशिषम् आशास्ते यदाह महि क्षत्रं क्षत्रियाय दधतीरिति
tā agreṇa maitrāvaruṇasya dhiṣṇyaṃ sādayati
anādhṛṣṭāḥ sīdata sahaujasa ity anādhṛṣṭāḥ sīdata rakṣobhir ity evaitadāha sahaujasa iti savīryā ityevaitadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya dadhatīr iti tatpratyakṣaṃ kṣatraṃ yajamānāyāśiṣam āśāste yadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya dadhatīriti

