8 shlokas
- 1
उपरिष्टाद्रत्नानां सौमारौद्रेण यजते
स श्वेतायै श्वेतवत्सायै पयसि शृतो भवति तद्यद् उपरिष्टाद्रत्नानां सौमारौद्रेण यजते
upariṣṭādratnānāṃ saumāraudreṇa yajate
sa śvetāyai śvetavatsāyai payasi śṛto bhavati tadyad upariṣṭādratnānāṃ saumāraudreṇa yajate
- 2
स्वर्भानुर्ह वा आसुरः
सूर्यं तमसा विव्याध स तमसा विद्धो न व्यरोचत तस्य सोमारुद्रावेवैतत्तमो ऽपाहतां स एषो ऽपहतपाप्मा तपति तथो एवैष एतत्तमः प्रविशत्य् एतं वा तमः प्रविशति यद् अयज्ञियान्यज्ञेन प्रसजत्य् अयज्ञियान्वा एतद्यज्ञेन प्रसजति शूद्रांस्त्वद्यांस्त्वत्तस्य सोमारुद्रावेवैतत्तमो ऽपहतः सो ऽपहतपाप्मैव दीक्षते तद्यच्छ्वेतायै श्वेतवत्सायै पयसि शृतो भवति कृष्णं वै तमस्तत्तमो ऽपहन्ति तस्यैषैव श्वेता श्वेतवत्सा दक्षिणा
svarbhānurha vā āsuraḥ
sūryaṃ tamasā vivyādha sa tamasā viddho na vyarocata tasya somārudrāvevaitattamo 'pāhatāṃ sa eṣo 'pahatapāpmā tapati tatho evaiṣa etattamaḥ praviśaty etaṃ vā tamaḥ praviśati yad ayajñiyānyajñena prasajaty ayajñiyānvā etadyajñena prasajati śūdrāṃstvadyāṃstvattasya somārudrāvevaitattamo 'pahataḥ so 'pahatapāpmaiva dīkṣate tadyacchvetāyai śvetavatsāyai payasi śṛto bhavati kṛṣṇaṃ vai tamastattamo 'pahanti tasyaiṣaiva śvetā śvetavatsā dakṣiṇā
- 3
स हैतेनापि यजेत
यो ऽलं यशसे सन्न यशो भवति यो वा अनूचानः सो ऽलं यशसे सन्न यशो भवति यो न यशो भवति स तमसा वै स तत्प्रावृतो भवति तस्य सोमारुद्रावेवैतत्तमो ऽपहतः सो ऽपहतपाप्मा ज्योतिरेव श्रिया यशसा भवति
sa haitenāpi yajeta
yo 'laṃ yaśase sanna yaśo bhavati yo vā anūcānaḥ so 'laṃ yaśase sanna yaśo bhavati yo na yaśo bhavati sa tamasā vai sa tatprāvṛto bhavati tasya somārudrāvevaitattamo 'pahataḥ so 'pahatapāpmā jyotireva śriyā yaśasā bhavati
- 4
अथ मैत्राबार्हस्पत्यं चरुं निर्वपति
ह्वलति वा एष यो यज्ञपथाद् एत्य् एति वा एष यज्ञपथाद्यदयज्ञियान्यज्ञेन प्रसजत्य् अयज्ञियान्वा एतद्यज्ञेन प्रसजति शूद्रांस्त्वद्यांस्त्वन्मित्राबृहस्पती वै यज्ञपथो ब्रह्म हि मित्रो ब्रह्म हि यज्ञो ब्रह्म हि बृहस्पतिर्ब्रह्म हि यज्ञस्तत्पुनर्यज्ञपथमपिपद्यते सो ऽपिपद्यैव यज्ञपथं दीक्षते तस्मान्मैत्राबार्हस्पत्यं चरुं निर्वपति
atha maitrābārhaspatyaṃ caruṃ nirvapati
hvalati vā eṣa yo yajñapathād ety eti vā eṣa yajñapathādyadayajñiyānyajñena prasajaty ayajñiyānvā etadyajñena prasajati śūdrāṃstvadyāṃstvanmitrābṛhaspatī vai yajñapatho brahma hi mitro brahma hi yajño brahma hi bṛhaspatirbrahma hi yajñastatpunaryajñapathamapipadyate so 'pipadyaiva yajñapathaṃ dīkṣate tasmānmaitrābārhaspatyaṃ caruṃ nirvapati
- 5
तस्यावृत्
या स्वयम्प्रशीर्णाश्वत्थी शाखा प्राची वोदीची वा भवति तस्यै मैत्रम्पात्रं करोति वरुण्या वा एषा या परशुवृक्णाथैषा मैत्री या स्वयम्प्रशीर्णा तस्मात्स्वयम्प्रशीर्णायै शाखायै मैत्रम्पात्रं करोति
tasyāvṛt
yā svayampraśīrṇāśvatthī śākhā prācī vodīcī vā bhavati tasyai maitrampātraṃ karoti varuṇyā vā eṣā yā paraśuvṛkṇāthaiṣā maitrī yā svayampraśīrṇā tasmātsvayampraśīrṇāyai śākhāyai maitrampātraṃ karoti
- 6
अथातच्य दधि
विनाट आसिच्य रथं युक्त्वाबध्य देदीयितवा आह तद्यत्स्वयमुदितं नवनीतं तदाज्यम्भवति वरुण्यं वा एतद्यन्मथितमथैतन्मैत्रं यत्स्वयमुदितं तस्मात्स्वयमुदितमाज्यम्भवति
athātacya dadhi
vināṭa āsicya rathaṃ yuktvābadhya dedīyitavā āha tadyatsvayamuditaṃ navanītaṃ tadājyambhavati varuṇyaṃ vā etadyanmathitamathaitanmaitraṃ yatsvayamuditaṃ tasmātsvayamuditamājyambhavati
- 7
द्वेधा तण्डुलान्कुर्वन्ति
स ये ऽणीयांसः परिभिन्नास्ते बार्हस्पत्या अथ ये स्थवीयांसो ऽपरिभिन्नास्ते मैत्रा न वै मित्रः कंचन हिनस्ति न मित्रं कश्चन हिनस्ति नैनं कुशो न कण्टको विभिनत्ति नास्य व्रणश्चनास्ति सर्वस्य ह्येव मित्रो मित्रम्
dvedhā taṇḍulānkurvanti
sa ye 'ṇīyāṃsaḥ paribhinnāste bārhaspatyā atha ye sthavīyāṃso 'paribhinnāste maitrā na vai mitraḥ kaṃcana hinasti na mitraṃ kaścana hinasti nainaṃ kuśo na kaṇṭako vibhinatti nāsya vraṇaścanāsti sarvasya hyeva mitro mitram
- 8
अथ बार्हस्पत्यं चरुमधिश्रयति
तम्मैत्रेण पात्रेणापिदधाति तदाज्यमानयति तत्तण्डुलानावपति स एष ऊष्मणैव श्रप्यते वरुण्यो वा एष यो ऽग्निना शृतो ऽथैष मैत्रो य ऊष्मणा शृतस्तस्मादूष्मणा शृतो भवति तयोरुभयोरवद्यन्नाह मित्राबृहस्पतिभ्याम् अनुब्रूहीत्य् आश्राव्याह मित्राबृहस्पती यजेति वषट्कृते जुहोति
atha bārhaspatyaṃ carumadhiśrayati
tammaitreṇa pātreṇāpidadhāti tadājyamānayati tattaṇḍulānāvapati sa eṣa ūṣmaṇaiva śrapyate varuṇyo vā eṣa yo 'gninā śṛto 'thaiṣa maitro ya ūṣmaṇā śṛtastasmādūṣmaṇā śṛto bhavati tayorubhayoravadyannāha mitrābṛhaspatibhyām anubrūhīty āśrāvyāha mitrābṛhaspatī yajeti vaṣaṭkṛte juhoti

