10 shlokas
- 1
पूर्णाहुतिं जुहोति
सर्वं वै पूर्णं सर्वम्परिगृह्य सूया इति तस्यां वरं ददाति सर्वं वै वरः सर्वम्परिगृह्य सूया इति स यदि कामयेत जुहुयाद् एतां यद्य् उ कामयेतापि नाद्रियेत
pūrṇāhutiṃ juhoti
sarvaṃ vai pūrṇaṃ sarvamparigṛhya sūyā iti tasyāṃ varaṃ dadāti sarvaṃ vai varaḥ sarvamparigṛhya sūyā iti sa yadi kāmayeta juhuyād etāṃ yady u kāmayetāpi nādriyeta
- 2
अथ श्वो भूते
अनुमत्यै हविर् अष्टाकपालम्पुरोडाशं निर्वपति स ये जघनेन शम्याम्पिष्यमाणानाम् अवशीयन्ते पिष्टानि वा तण्डुला वा तान्त्स्रुवे सार्धं संवपत्य् अन्वाहार्यपचनाद् उल्मुकम् आददते तेन दक्षिणा यन्ति स यत्र स्वकृतं वेरिणं विन्दति श्वभ्रप्रदरं वा
atha śvo bhūte
anumatyai havir aṣṭākapālampuroḍāśaṃ nirvapati sa ye jaghanena śamyāmpiṣyamāṇānām avaśīyante piṣṭāni vā taṇḍulā vā tāntsruve sārdhaṃ saṃvapaty anvāhāryapacanād ulmukam ādadate tena dakṣiṇā yanti sa yatra svakṛtaṃ veriṇaṃ vindati śvabhrapradaraṃ vā
- 3
तद् अग्निं समाधाय जुहोति
एष ते निरृते भागस्तं जुषस्व स्वाहेतीयं वै निरृतिः सा यम्पाप्मना गृह्णाति तं निरृत्या गृह्णाति तद्यद् एवास्या अत्र नैरृतं रूपं तद् एवैतच्छमयति तथो हैनं सूयमानं निरृतिर्न गृह्णात्य् अथ यत्स्वकृते वेरिणे जुहोति श्वभ्रप्रदरे वैतद् उ ह्यस्यै निरृतिगृहीतम्
tad agniṃ samādhāya juhoti
eṣa te nirṛte bhāgastaṃ juṣasva svāhetīyaṃ vai nirṛtiḥ sā yampāpmanā gṛhṇāti taṃ nirṛtyā gṛhṇāti tadyad evāsyā atra nairṛtaṃ rūpaṃ tad evaitacchamayati tatho hainaṃ sūyamānaṃ nirṛtirna gṛhṇāty atha yatsvakṛte veriṇe juhoti śvabhrapradare vaitad u hyasyai nirṛtigṛhītam
- 4
अथाप्रतीक्षम्पुनर् आयन्ति
अथानुमत्या अष्टाकपालेन पुरोडाशेन प्रचरतीयं वा अनुमतिः स यस्तत्कर्म शक्नोति कर्तुं यच्चिकीर्षतीयं हास्मै तद् अनुमन्यते तद् इमाम् एवैतत्प्रीणात्य् अनयानुमत्यानुमतः सूया इति
athāpratīkṣampunar āyanti
athānumatyā aṣṭākapālena puroḍāśena pracaratīyaṃ vā anumatiḥ sa yastatkarma śaknoti kartuṃ yaccikīrṣatīyaṃ hāsmai tad anumanyate tad imām evaitatprīṇāty anayānumatyānumataḥ sūyā iti
- 5
अथ यद् अष्टाकपालो भवति
अष्टाक्षरा वै गायत्री गायत्री वा इयम्पृथिव्य् अथ यत्समानस्य हविष उभयत्र जुहोत्य् एषा ह्येवैतद् उभयं तस्य वासो दक्षिणा यद्वै सवासा अरण्यं नोदाशंसते निधाय वै तद्वासो ऽतिमुच्यते तथो हैनं सूयमानम् आसङ्गो न विन्दति
atha yad aṣṭākapālo bhavati
aṣṭākṣarā vai gāyatrī gāyatrī vā iyampṛthivy atha yatsamānasya haviṣa ubhayatra juhoty eṣā hyevaitad ubhayaṃ tasya vāso dakṣiṇā yadvai savāsā araṇyaṃ nodāśaṃsate nidhāya vai tadvāso 'timucyate tatho hainaṃ sūyamānam āsaṅgo na vindati
- 6
अथ श्वो भूते
आग्नावैष्णवम् एकादशकपालम्पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजते तद्यद् एवादः प्रजातम् आग्नावैष्णवं दीक्षणीयं हविस्तद् एवैतद् अग्निर्वै सर्वा देवता अग्नौ हि सर्वाभ्यो देवताभ्यो जुह्वत्य् अग्निर्वै यज्ञस्यावरार्ध्यो विष्णुः परार्ध्यस्तत्सर्वाश्चैवैतद्देवताः परिगृह्य सर्वं च यज्ञम्परिगृह्य सूया इति तस्माद् आग्नावैष्णव एकादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्य हिरण्यं दक्षिणाग्नेयो वा एष यज्ञो भवत्य् अग्ने रेतो हिरण्यं यो वै विष्णुः स यज्ञो ऽग्निर् उ वै यज्ञ एव तद् उ तद् आग्नेयमेव तस्माद्धिरण्यं दक्षिणा
atha śvo bhūte
āgnāvaiṣṇavam ekādaśakapālampuroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate tadyad evādaḥ prajātam āgnāvaiṣṇavaṃ dīkṣaṇīyaṃ havistad evaitad agnirvai sarvā devatā agnau hi sarvābhyo devatābhyo juhvaty agnirvai yajñasyāvarārdhyo viṣṇuḥ parārdhyastatsarvāścaivaitaddevatāḥ parigṛhya sarvaṃ ca yajñamparigṛhya sūyā iti tasmād āgnāvaiṣṇava ekādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasya hiraṇyaṃ dakṣiṇāgneyo vā eṣa yajño bhavaty agne reto hiraṇyaṃ yo vai viṣṇuḥ sa yajño 'gnir u vai yajña eva tad u tad āgneyameva tasmāddhiraṇyaṃ dakṣiṇā
- 7
अथ श्वो भूते
अग्नीषोमीयम् एकादशकपालम्पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजत एतेन वा इन्द्रो वृत्रम् अहन्न् एतेनो एव व्यजयत यास्येयं विजितिस्तां तथो एवैष एतेन पाप्मानं द्विषन्तम्भ्रातृव्यं हन्ति तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति तस्माद् अग्नीषोमीय एकादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्योत्सृष्टो गौर्दक्षिणोत्सर्जं वा अमुं चन्द्रमसं घ्नन्ति पौर्णमासेनाह घ्नन्त्य् आमावास्येनोत्सृजन्ति तस्माद् उत्सृष्टो गौर्दक्षिणा
atha śvo bhūte
agnīṣomīyam ekādaśakapālampuroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajata etena vā indro vṛtram ahann eteno eva vyajayata yāsyeyaṃ vijitistāṃ tatho evaiṣa etena pāpmānaṃ dviṣantambhrātṛvyaṃ hanti tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti tasmād agnīṣomīya ekādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyotsṛṣṭo gaurdakṣiṇotsarjaṃ vā amuṃ candramasaṃ ghnanti paurṇamāsenāha ghnanty āmāvāsyenotsṛjanti tasmād utsṛṣṭo gaurdakṣiṇā
- 8
अथ श्वो भूते
ऐन्द्राग्नं द्वादशकपालम्पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजते यत्र वा इन्द्रो वृत्रम् अहंस्तद् अस्य भीतस्येन्द्रियं वीर्यम् अपचक्राम स एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यम्पुनर् आत्मन्न् अधत्त तथो एवैष एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यम् आत्मन्धत्ते तेजो वा अग्निर् इन्द्रियं वीर्यम् इन्द्र उभे वीर्ये परिगृह्य सूया इति तस्माद् ऐन्द्राग्नो द्वादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्यर्षभो ऽनड्वान्दक्षिणा स हि वहेनाग्नेय आण्डाभ्याम् ऐन्द्रस्तस्माद् ऋषभो ऽनड्वान्दक्षिणा
atha śvo bhūte
aindrāgnaṃ dvādaśakapālampuroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate yatra vā indro vṛtram ahaṃstad asya bhītasyendriyaṃ vīryam apacakrāma sa etena haviṣendriyaṃ vīryampunar ātmann adhatta tatho evaiṣa etena haviṣendriyaṃ vīryam ātmandhatte tejo vā agnir indriyaṃ vīryam indra ubhe vīrye parigṛhya sūyā iti tasmād aindrāgno dvādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyarṣabho 'naḍvāndakṣiṇā sa hi vahenāgneya āṇḍābhyām aindrastasmād ṛṣabho 'naḍvāndakṣiṇā
- 9
अथाग्रयणेष्ट्या यजते
सर्वान्वा एष यज्ञक्रतून् अवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान्यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एषेष्टिर्यद् आग्रयणेष्टिर् अनया मे ऽपीष्टम् असद् अनयापि सूया इति तस्माद् आग्रयणेष्ट्या यजत ओषधीर्वा एष सूयमानो ऽभिसूयते तद् ओषधीर् एवैतद् अनमीवा अकिल्विषाः कुरुते ऽनमीवा अकिल्विषा ओषधीर् अभिसूया इति तस्य गौर्दक्षिणा
athāgrayaṇeṣṭyā yajate
sarvānvā eṣa yajñakratūn avarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomānyo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣeṣṭiryad āgrayaṇeṣṭir anayā me 'pīṣṭam asad anayāpi sūyā iti tasmād āgrayaṇeṣṭyā yajata oṣadhīrvā eṣa sūyamāno 'bhisūyate tad oṣadhīr evaitad anamīvā akilviṣāḥ kurute 'namīvā akilviṣā oṣadhīr abhisūyā iti tasya gaurdakṣiṇā
- 10
अथ चातुर्मास्यैर्यजते
सर्वान्वा एष यज्ञक्रतून् अवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान्यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एष यज्ञक्रतुर्यच्चातुर्मास्यान्य् एभिर्मे ऽपीष्टम् असद् एभिर् अपि सूया इति तस्माच्चातुर्मास्यैर्यजते
atha cāturmāsyairyajate
sarvānvā eṣa yajñakratūn avarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomānyo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣa yajñakraturyaccāturmāsyāny ebhirme 'pīṣṭam asad ebhir api sūyā iti tasmāccāturmāsyairyajate

