17 shlokas
- 1
यत्र वै यज्ञस्य शिरो ऽच्छिद्यत तस्य रसो द्रुत्वापः प्रविवेश
तेनैवैतद्रसेनापः स्यन्दन्ते
तम् एवैतद्रसं स्यन्दमानम्मन्यन्ते
yatra vai yajñasya śiro 'cchidyata tasya raso drutvāpaḥ praviveśa
tenaivaitadrasenāpaḥ syandante
tam evaitadrasaṃ syandamānammanyante
- 2
स यद्वसतीवरीर् अच्छैति तम् एवैतद्रसम् आहृत्य यज्ञे दधाति
रसवन्तं यज्ञं करोति
तस्माद्वसतीवरीर् अच्छैति
sa yadvasatīvarīr acchaiti tam evaitadrasam āhṛtya yajñe dadhāti
rasavantaṃ yajñaṃ karoti
tasmādvasatīvarīr acchaiti
- 3
ता वै सर्वेषु सवनेषु विभजति
सर्वेष्व् एवैतत्सवनेषु रसं दधाति
सर्वाणि सवनानि रसवन्ति करोति
तस्मात्सर्वेषु विभजति
tā vai sarveṣu savaneṣu vibhajati
sarveṣv evaitatsavaneṣu rasaṃ dadhāti
sarvāṇi savanāni rasavanti karoti
tasmātsarveṣu vibhajati
- 4
ता वै स्यन्दमानानां गृह्णीयात्
ऐद्धि स यज्ञस्य रसः
तस्मात्स्यन्दमानानां गृह्णीयात्
tā vai syandamānānāṃ gṛhṇīyāt
aiddhi sa yajñasya rasaḥ
tasmātsyandamānānāṃ gṛhṇīyāt
- 5
गोपीथाय वा एता गृह्यन्ते
सर्वं वा इदम् अन्यद् इलयति यद् इदं किं चापि यो ऽयं पवते
अथैता एव नेलयन्ति
तस्मात्स्यन्दमानानां गृह्णीयात्
gopīthāya vā etā gṛhyante
sarvaṃ vā idam anyad ilayati yad idaṃ kiṃ cāpi yo 'yaṃ pavate
athaitā eva nelayanti
tasmātsyandamānānāṃ gṛhṇīyāt
- 6
दिवा गृह्णीयात्पश्यन्यज्ञस्य रसं गृह्णानीति
तस्माद्दिवा गृह्णीयात्
एतस्मै वै गृह्णाति य एष तपति
विश्वेभ्यो ह्य् एना देवेभ्यो गृह्णाति
रश्मयो ह्य् अस्य विश्वे देवाः
तस्माद्दिवा गृह्णीयात्
दिवेव वा एष
तस्माद्व् एव दिवा गृह्णीयात्
divā gṛhṇīyātpaśyanyajñasya rasaṃ gṛhṇānīti
tasmāddivā gṛhṇīyāt
etasmai vai gṛhṇāti ya eṣa tapati
viśvebhyo hy enā devebhyo gṛhṇāti
raśmayo hy asya viśve devāḥ
tasmāddivā gṛhṇīyāt
diveva vā eṣa
tasmādv eva divā gṛhṇīyāt
- 7
एतद्ध वै विश्वे देवा यजमानस्य गृहान् आगच्छन्ति
स यः पुरादित्यस्यास्तमयाद्वसतीवरीर्गृह्णाति यथा श्रेयस्य् आगमिष्यत्य् आवसथेनोपक्ᄆप्तेनोपासीतैवं तत्
त एतद्धविः प्रविशन्ति
त एतासु वसतीवरीषूपवसन्ति
स उपवसथः
etaddha vai viśve devā yajamānasya gṛhān āgacchanti
sa yaḥ purādityasyāstamayādvasatīvarīrgṛhṇāti yathā śreyasy āgamiṣyaty āvasathenopakᄆptenopāsītaivaṃ tat
ta etaddhaviḥ praviśanti
ta etāsu vasatīvarīṣūpavasanti
sa upavasathaḥ
- 8
स यस्यागृहीता अभ्यस्तम् इयात्तत्र प्रायश्चित्तिः क्रियते
यदि पुरेजानः स्यान्निनाह्याद्गृह्णीयात्
दिवा हि तस्य ताः पुरा गृहीता भवन्ति
यद्य् उ अनीजानः स्याद्य एनम् ईजान उपावसितो वा पर्यवसितो वा स्यात्तस्य निनाह्याद्गृह्णीयात्
दिवा हि तस्य ताः पुरा गृहीता भवन्ति
sa yasyāgṛhītā abhyastam iyāttatra prāyaścittiḥ kriyate
yadi purejānaḥ syānnināhyādgṛhṇīyāt
divā hi tasya tāḥ purā gṛhītā bhavanti
yady u anījānaḥ syādya enam ījāna upāvasito vā paryavasito vā syāttasya nināhyādgṛhṇīyāt
divā hi tasya tāḥ purā gṛhītā bhavanti
- 9
यद्य् उ एतद् उभयं न विन्देद् उल्कुषीम् एवादायोपपरेयात्
ताम् उपर्युपरि धारयन्गृह्णीयाद्धिरण्यं वोपर्युपरि धारयन्गृह्णीयात्
तद् एतस्य रूपं क्रियते य एष तपति
yady u etad ubhayaṃ na vinded ulkuṣīm evādāyopapareyāt
tām uparyupari dhārayangṛhṇīyāddhiraṇyaṃ voparyupari dhārayangṛhṇīyāt
tad etasya rūpaṃ kriyate ya eṣa tapati
- 10
अथातो गृह्णात्य् एव हविष्मतीर् इमा आप इति
यज्ञस्य ह्य् आसु रसः प्राविशत्
तस्माद् आह हविष्मतीर् इमा आप इति
हविष्मान् आविवासतीति
हविष्मान्ह्य् एना यजमान आविवासति
तस्माद् आह हविष्मान् आविवासतीति
athāto gṛhṇāty eva haviṣmatīr imā āpa iti
yajñasya hy āsu rasaḥ prāviśat
tasmād āha haviṣmatīr imā āpa iti
haviṣmān āvivāsatīti
haviṣmānhy enā yajamāna āvivāsati
tasmād āha haviṣmān āvivāsatīti
- 11
हविष्मान्देवो अध्वर इति
अध्वरो वै यज्ञः
तद्यस्मै यज्ञाय गृह्णाति तं हविष्मन्तं करोति
तस्माद् आह हविष्मान्देवो अध्वर इति
haviṣmāndevo adhvara iti
adhvaro vai yajñaḥ
tadyasmai yajñāya gṛhṇāti taṃ haviṣmantaṃ karoti
tasmād āha haviṣmāndevo adhvara iti
- 12
हविष्मान् अस्तु सूर्य इति
एतस्मै वै गृह्णाति य एष तपति
विश्वेभ्यो ह्य् एना देवेभ्यो गृह्णाति
रश्मयो ह्य् अस्य विश्वे देवाः
तस्माद् आह हविष्मान् अस्तु सूर्य इति
haviṣmān astu sūrya iti
etasmai vai gṛhṇāti ya eṣa tapati
viśvebhyo hy enā devebhyo gṛhṇāti
raśmayo hy asya viśve devāḥ
tasmād āha haviṣmān astu sūrya iti
- 13
ता आहृत्य जघनेन गार्हपत्यं सादयत्य् अग्नेर्वो ऽपन्नगृहस्य सदसि सादयामीति
अग्नेर्वो ऽनार्तगृहस्य सदसि सादयामीत्य् एवैतद् आह
अथ यद् आग्नीषोमीयः पशुः संतिष्ठते ऽथ परिहरति
व्युत्क्रामतेत्य् आह
अग्रेण हविर्धाने यजमान आस्ते
ता आदत्ते
tā āhṛtya jaghanena gārhapatyaṃ sādayaty agnervo 'pannagṛhasya sadasi sādayāmīti
agnervo 'nārtagṛhasya sadasi sādayāmīty evaitad āha
atha yad āgnīṣomīyaḥ paśuḥ saṃtiṣṭhate 'tha pariharati
vyutkrāmatety āha
agreṇa havirdhāne yajamāna āste
tā ādatte
- 14
स दक्षिणेन निष्क्रामति
ता दक्षिणायां श्रोणौ सादयतीन्द्राग्न्योर्भागधेयी स्थेति
विश्वेभ्यो ह्य् एना देवेभ्यो गृह्णाति
इन्द्राग्नी हि विश्वे देवाः
ताः पुनर् आहृत्याग्रेण पत्नीं सादयति
स जघनेन पत्नीम्पर्येत्य ता आदत्ते
sa dakṣiṇena niṣkrāmati
tā dakṣiṇāyāṃ śroṇau sādayatīndrāgnyorbhāgadheyī stheti
viśvebhyo hy enā devebhyo gṛhṇāti
indrāgnī hi viśve devāḥ
tāḥ punar āhṛtyāgreṇa patnīṃ sādayati
sa jaghanena patnīmparyetya tā ādatte
- 15
स उत्तरेण निष्क्रामति
ता उत्तरायां श्रोणौ सादयति मित्रावरुणयोर्भागधेयी स्थेति
नैवं सादयेत्
अतिरिक्तम् एतत्
नैवं संपत्सम्पद्यते
इन्द्राग्न्योर्भागधेयी स्थेत्य् एव ब्रूयात्
तद् एवानतिरिक्तम्
तथा संपत्सम्पद्यते
sa uttareṇa niṣkrāmati
tā uttarāyāṃ śroṇau sādayati mitrāvaruṇayorbhāgadheyī stheti
naivaṃ sādayet
atiriktam etat
naivaṃ saṃpatsampadyate
indrāgnyorbhāgadheyī sthety eva brūyāt
tad evānatiriktam
tathā saṃpatsampadyate
- 16
गुप्त्यै वा एताः परिह्रियन्ते
अग्निः पुरस्तात्
अथैताः समन्तम्पल्यङ्ग्यन्ते नाष्ट्रा रक्षांस्य् अपघ्नत्यः
ता आग्नीध्रे सादयति विश्वेषां देवानाम्भागधेयी स्थेति
तद् आसु विश्वान्देवान्त्संवेशयति
एते वै वसतां वरम्
तस्माद्वसतीवर्यो नाम
वसतां ह वै वरम्भवति य एवम् एतद्वेद
guptyai vā etāḥ parihriyante
agniḥ purastāt
athaitāḥ samantampalyaṅgyante nāṣṭrā rakṣāṃsy apaghnatyaḥ
tā āgnīdhre sādayati viśveṣāṃ devānāmbhāgadheyī stheti
tad āsu viśvāndevāntsaṃveśayati
ete vai vasatāṃ varam
tasmādvasatīvaryo nāma
vasatāṃ ha vai varambhavati ya evam etadveda
- 17
तानि वा एतानि सप्त यजूंषि भवन्ति
चतुर्भिर्गृह्णाति
एकेन जघनेन गार्हपत्यं सादयति
एकेन परिहरति
एकेनाग्नीध्रे
तानि सप्त
यत्र वै वाचः प्रजातानि छन्दांसि सप्तपदा वै तेषाम्परार्ध्या शक्वर्य् एताम् अभिसम्पदम्
तस्मात्सप्त यजूंषि भवन्ति
tāni vā etāni sapta yajūṃṣi bhavanti
caturbhirgṛhṇāti
ekena jaghanena gārhapatyaṃ sādayati
ekena pariharati
ekenāgnīdhre
tāni sapta
yatra vai vācaḥ prajātāni chandāṃsi saptapadā vai teṣāmparārdhyā śakvary etām abhisampadam
tasmātsapta yajūṃṣi bhavanti

