27 shlokas
- 1
प्रजापतिर्वै प्रजाः ससृजानो रिरिचान इवामन्यत
तस्मात्पराच्यः प्रजा आसुः
नास्य प्रजाः श्रिये ऽन्नाद्याय तस्थिरे
prajāpatirvai prajāḥ sasṛjāno riricāna ivāmanyata
tasmātparācyaḥ prajā āsuḥ
nāsya prajāḥ śriye 'nnādyāya tasthire
- 2
स ऐक्षतारिक्ष्य् अहम्
अस्मा उ कामायासृक्षि
न मे स कामः समार्धि
पराच्यो मत्प्रजा अभूवन्
न मे प्रजाः श्रिये ऽन्नाद्यायास्थिषतेति
sa aikṣatārikṣy aham
asmā u kāmāyāsṛkṣi
na me sa kāmaḥ samārdhi
parācyo matprajā abhūvan
na me prajāḥ śriye 'nnādyāyāsthiṣateti
- 3
स ऐक्षत प्रजापतिः कथं नु पुनर् आत्मानम् आप्याययेय
उप मा प्रजाः समावर्तेरन्
तिष्ठेरन्मे प्रजाः श्रिये ऽन्नाद्यायेति
sa aikṣata prajāpatiḥ kathaṃ nu punar ātmānam āpyāyayeya
upa mā prajāḥ samāvarteran
tiṣṭheranme prajāḥ śriye 'nnādyāyeti
- 4
सो ऽर्चञ्छ्राम्यंश्चचार प्रजाकामः
स एताम् एकादशिनीम् अपश्यत्
स एकादशिन्येष्ट्वा प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
उपैनम्प्रजाः समावर्तन्त
अतिष्ठन्तास्य प्रजाः श्रिये ऽन्नाद्याय
स वसीयान् एवेष्ट्वाभवत्
so 'rcañchrāmyaṃścacāra prajākāmaḥ
sa etām ekādaśinīm apaśyat
sa ekādaśinyeṣṭvā prajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
upainamprajāḥ samāvartanta
atiṣṭhantāsya prajāḥ śriye 'nnādyāya
sa vasīyān eveṣṭvābhavat
- 5
तस्मै कम् एकादशिन्या यजेत
एवं हैव प्रजया पशुभिर् आप्यायते
उपैनम्प्रजाः समावर्तन्ते
तिष्ठन्ते ऽस्य प्रजाः श्रिये ऽन्नाद्याय
स वसीयान् एवेष्ट्वा भवति
एतस्मै कम् एकादशिन्या यजते
tasmai kam ekādaśinyā yajeta
evaṃ haiva prajayā paśubhir āpyāyate
upainamprajāḥ samāvartante
tiṣṭhante 'sya prajāḥ śriye 'nnādyāya
sa vasīyān eveṣṭvā bhavati
etasmai kam ekādaśinyā yajate
- 6
स आग्नेयम्प्रथमम्पशुम् आलभते
अग्निर्वै देवतानाम्मुखं प्रजनयिता
स प्रजापतिः
स उ एव यजमानः
तस्माद् आग्नेयो भवति
sa āgneyamprathamampaśum ālabhate
agnirvai devatānāmmukhaṃ prajanayitā
sa prajāpatiḥ
sa u eva yajamānaḥ
tasmād āgneyo bhavati
- 7
अथ सारस्वतम्
वाग्वै सरस्वती
वाचैव तत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
वाग् एनम् उपसमावर्तत
वाचम् अनुकाम् आत्मनो ऽकुरुत
वाचो एवैष एतद् आप्यायते
वाग् एनम् उपसमावर्तते
वाचम् अनुकाम् आत्मनः कुरुते
atha sārasvatam
vāgvai sarasvatī
vācaiva tatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
vāg enam upasamāvartata
vācam anukām ātmano 'kuruta
vāco evaiṣa etad āpyāyate
vāg enam upasamāvartate
vācam anukām ātmanaḥ kurute
- 8
अथ सौम्यम्
अन्नं वै सोमः
अन्नेनैव तत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
अन्नम् एनम् उपसमावर्तत
अन्नम् अनुकम् आत्मनो ऽकुरुत
अन्नेनो एवैष एतद् आप्यायते
अन्नम् एनम् उपसमावर्तते
अन्नम् अनुकम् आत्मनः कुरुते
atha saumyam
annaṃ vai somaḥ
annenaiva tatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
annam enam upasamāvartata
annam anukam ātmano 'kuruta
anneno evaiṣa etad āpyāyate
annam enam upasamāvartate
annam anukam ātmanaḥ kurute
- 9
तद्यत्सारस्वतम् अनु भवति
वाग्वै सरस्वती
अन्नं सोमः
तस्माद्यो वाचा प्रसाम्य् अन्नादो हैव भवति
tadyatsārasvatam anu bhavati
vāgvai sarasvatī
annaṃ somaḥ
tasmādyo vācā prasāmy annādo haiva bhavati
- 10
अथ पौष्णम्
पशवो वै पूषा
पशुभिर् एव तत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
पशव एनम् उपसमावर्तन्त
पशून् अनुकान् आत्मनो ऽकुरुत
पशुभिर्व् एवैष एतद् आप्यायते
पशव एनम् उपसमावर्तन्ते
पशून् अनुकान् आत्मनः कुरुते
atha pauṣṇam
paśavo vai pūṣā
paśubhir eva tatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
paśava enam upasamāvartanta
paśūn anukān ātmano 'kuruta
paśubhirv evaiṣa etad āpyāyate
paśava enam upasamāvartante
paśūn anukān ātmanaḥ kurute
- 11
अथ बार्हस्पत्यम्
ब्रह्म वै बृहस्पतिः
ब्रह्मणैवैतत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
ब्रह्मैनम् उपसमावर्तत
ब्रह्मानुकम् आत्मनो ऽकुरुत
ब्रह्मणो एवैष एतद् आप्यायते
ब्रह्मैनम् उपसमावर्तते
ब्रह्मानुकम् आत्मनः कुरुते
atha bārhaspatyam
brahma vai bṛhaspatiḥ
brahmaṇaivaitatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
brahmainam upasamāvartata
brahmānukam ātmano 'kuruta
brahmaṇo evaiṣa etad āpyāyate
brahmainam upasamāvartate
brahmānukam ātmanaḥ kurute
- 12
तद्यत्पौष्णम् अनु भवति
पशवो वै पूषा
ब्रह्म बृहस्पतिः
तस्माद्ब्राह्मणः पशून् अभिधृष्णुतमः
पुराहिता ह्य् अस्य भवन्ति मुख आहिताः
तस्माद् उ तत्सर्वं दत्त्वाजिनवासी चरति
tadyatpauṣṇam anu bhavati
paśavo vai pūṣā
brahma bṛhaspatiḥ
tasmādbrāhmaṇaḥ paśūn abhidhṛṣṇutamaḥ
purāhitā hy asya bhavanti mukha āhitāḥ
tasmād u tatsarvaṃ dattvājinavāsī carati
- 13
अथ वैश्वदेवम्
सर्वं वै विश्वे देवाः
सर्वेणैव तत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
सर्वम् एनम् उपसमावर्तत
सर्वम् अनुकम् आत्मनो ऽकुरुत
सर्वेणो एवैष एतद् आप्यायते
सर्वम् एनम् उपसमावर्तते
सर्वम् अनुकम् आत्मनः कुरुते
atha vaiśvadevam
sarvaṃ vai viśve devāḥ
sarveṇaiva tatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
sarvam enam upasamāvartata
sarvam anukam ātmano 'kuruta
sarveṇo evaiṣa etad āpyāyate
sarvam enam upasamāvartate
sarvam anukam ātmanaḥ kurute
- 14
तद्यद्बार्हस्पत्यम् अनु भवति
ब्रह्म वै बृहस्पतिः
सर्वम् इदं विश्वे देवाः
अस्यैवैतत्सर्वस्य ब्रह्म मुखं करोति
तस्माद् अस्य सर्वस्य ब्राह्मणो मुखम्
tadyadbārhaspatyam anu bhavati
brahma vai bṛhaspatiḥ
sarvam idaṃ viśve devāḥ
asyaivaitatsarvasya brahma mukhaṃ karoti
tasmād asya sarvasya brāhmaṇo mukham
- 15
अथैन्द्रम्
इन्द्रियं वै वीर्यम् इन्द्रः
इन्द्रियेणैव तद्वीर्येण प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
इन्द्रियम् एनं वीर्यम् उपसमावर्तत
इन्द्रियं वीर्यम् अनुकम् आत्मनो ऽकुरुत
इन्द्रियेणो एवैष एतद्वीर्येणाप्यायते
इन्द्रियम् एनं वीर्यम् उपसमावर्तते
इन्द्रियं वीर्यम् अनुकम् आत्मनः कुरुते
athaindram
indriyaṃ vai vīryam indraḥ
indriyeṇaiva tadvīryeṇa prajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
indriyam enaṃ vīryam upasamāvartata
indriyaṃ vīryam anukam ātmano 'kuruta
indriyeṇo evaiṣa etadvīryeṇāpyāyate
indriyam enaṃ vīryam upasamāvartate
indriyaṃ vīryam anukam ātmanaḥ kurute
- 16
तद्यद्वैश्वदेवम् अनु भवति
क्षत्रं वा इन्द्रः
विशो विश्वे देवाः
अन्नाद्यम् एवास्मा एतत्पुरस्तात्करोति
tadyadvaiśvadevam anu bhavati
kṣatraṃ vā indraḥ
viśo viśve devāḥ
annādyam evāsmā etatpurastātkaroti
- 17
अथ मारुतम्
विशो वै मरुतः
भूमो वै विट्
भूम्नैव तत्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
भूमैनम् उपसमावर्तत
भूमानम् अनुकम् आत्मनो ऽकुरुत
भूम्नो एवैष एतद् आप्यायते
भूमैनम् उपसमावर्तते
भूमानम् अनुकम् आत्मनः कुरुते
atha mārutam
viśo vai marutaḥ
bhūmo vai viṭ
bhūmnaiva tatprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
bhūmainam upasamāvartata
bhūmānam anukam ātmano 'kuruta
bhūmno evaiṣa etad āpyāyate
bhūmainam upasamāvartate
bhūmānam anukam ātmanaḥ kurute
- 18
तद्यद् ऐन्द्रम् अनु भवति
क्षत्रं वा इन्द्रः
विशो विश्वे देवाः
विशो वै मरुतः
विशैवैतत्क्षत्रम्परिबृंहति
तद् इदं क्षत्रम् उभयतो विशा परिबृढम्
tadyad aindram anu bhavati
kṣatraṃ vā indraḥ
viśo viśve devāḥ
viśo vai marutaḥ
viśaivaitatkṣatramparibṛṃhati
tad idaṃ kṣatram ubhayato viśā paribṛḍham
- 19
अथैन्द्राग्नम्
तेजो वा अग्निः
इन्द्रियं वीर्यम् इन्द्रः
उभाभ्याम् एव तद्वीर्याभ्याम्प्रजापतिः पुनर् आत्मानम् आप्याययत
उभे एनं वीर्ये उपसमावर्तेताम्
उभे वीर्ये अनुके आत्मनो ऽकुरुत
उभाभ्याम्व् एवैष एतद्वीर्याभ्याम् आप्यायते
उभे एनं वीर्ये उपसमावर्तेते
उभे वीर्ये अनुके आत्मनः कुरुते
athaindrāgnam
tejo vā agniḥ
indriyaṃ vīryam indraḥ
ubhābhyām eva tadvīryābhyāmprajāpatiḥ punar ātmānam āpyāyayata
ubhe enaṃ vīrye upasamāvartetām
ubhe vīrye anuke ātmano 'kuruta
ubhābhyāmv evaiṣa etadvīryābhyām āpyāyate
ubhe enaṃ vīrye upasamāvartete
ubhe vīrye anuke ātmanaḥ kurute
- 20
अथ सावित्रम्
सविता वै देवानाम्प्रसविता
तथो हास्मा एते सवितृप्रसूता एव सर्वे कामाः समृध्यन्ते
atha sāvitram
savitā vai devānāmprasavitā
tatho hāsmā ete savitṛprasūtā eva sarve kāmāḥ samṛdhyante
- 21
अथ वारुणम् अन्तत आलभते
तद् एनं सर्वस्माद्वरुणपाशात्सर्वस्माद्वरुण्यात्प्रमुञ्चति
atha vāruṇam antata ālabhate
tad enaṃ sarvasmādvaruṇapāśātsarvasmādvaruṇyātpramuñcati
- 22
तस्माद्यदि यूपैकादशिनी स्याद् आग्नेयम् एवाग्निष्ठे नियुञ्ज्यात्
अथेतरान्व्युपनयेयुर्यथापूर्वम्
tasmādyadi yūpaikādaśinī syād āgneyam evāgniṣṭhe niyuñjyāt
athetarānvyupanayeyuryathāpūrvam
- 23
यद्य् उ पश्वेकादशिनी स्याद् आग्नेयम् एव यूप आलभेरन्न् अथेतरान्यथापूर्वम्
yady u paśvekādaśinī syād āgneyam eva yūpa ālabherann athetarānyathāpūrvam
- 24
तान्यत्रोदीचो नयन्त्य् आग्नेयम् एव प्रथमं नयन्त्य् अथेतरान्यथापूर्वम्
tānyatrodīco nayanty āgneyam eva prathamaṃ nayanty athetarānyathāpūrvam
- 25
तान्यत्र निविध्यन्त्य् आग्नेयम् एव प्रथमं दक्षिणार्ध्यं निविध्यन्त्य् अथेतरान् उदीचो ऽतिनीय यथापूर्वम्
tānyatra nividhyanty āgneyam eva prathamaṃ dakṣiṇārdhyaṃ nividhyanty athetarān udīco 'tinīya yathāpūrvam
- 26
तेषां यत्र वपाभिः प्रचरन्त्य् आग्नेयस्यैव प्रथमस्य वपया प्रचरन्त्य् अथेतरेषां यथापूर्वम्
teṣāṃ yatra vapābhiḥ pracaranty āgneyasyaiva prathamasya vapayā pracaranty athetareṣāṃ yathāpūrvam
- 27
तैर्यत्र प्रचरन्त्य् आग्नेयेनैव प्रथमेन प्रचरन्त्य् अथेतरैर्यथापूर्वम्
tairyatra pracaranty āgneyenaiva prathamena pracaranty athetarairyathāpūrvam

