16 shlokas
- 1
इन्द्धे ह वा एतद् अध्वर्युः
इध्मेनाग्निं तस्माद् इध्मो नाम समिन्धे सामिधेनीभिर्होता तस्मात्सामिधेन्यो नाम
inddhe ha vā etad adhvaryuḥ
idhmenāgniṃ tasmād idhmo nāma samindhe sāmidhenībhirhotā tasmātsāmidhenyo nāma
- 2
स आह
अग्नये समिध्यमानायानुब्रूहीत्यग्नये ह्येतत्समिध्यमानायान्वाह
sa āha
agnaye samidhyamānāyānubrūhītyagnaye hyetatsamidhyamānāyānvāha
- 3
तद् उ हैक आहुः
अग्नये समिध्यमानाय होतरनुब्रूहीति तद् उ तथा न ब्रूयाद् अहोता वा एष पुरा भवति यदैवैनम्प्रवृणीते ऽथ होता तस्माद् उ ब्रूयाद् अग्नये समिध्यमानायानुब्रूहीत्येव
tad u haika āhuḥ
agnaye samidhyamānāya hotaranubrūhīti tad u tathā na brūyād ahotā vā eṣa purā bhavati yadaivainampravṛṇīte 'tha hotā tasmād u brūyād agnaye samidhyamānāyānubrūhītyeva
- 4
आग्नेयीरन्वाह
स्वयैवैनम् एतद्देवतया समिन्धे गायत्रीर् अन्वाह गायत्रं वा अग्नेश्छन्दः स्वेनैवैनम् एतच्छन्दसासमिन्धे वीर्यं गायत्री ब्रह्म गायत्री वीर्येणैवैनमेतत्समिन्धे
āgneyīranvāha
svayaivainam etaddevatayā samindhe gāyatrīr anvāha gāyatraṃ vā agneśchandaḥ svenaivainam etacchandasāsamindhe vīryaṃ gāyatrī brahma gāyatrī vīryeṇaivainametatsamindhe
- 5
एकादशान्वाह
एकादशाक्षरा वै त्रिष्टुब्ब्रह्म गायत्री क्षत्रं त्रिष्टुब् एताभ्याम् एवैनम् एतद् उभाभ्यां वीर्याभ्यां समिन्धे तस्माद् एकादशान्वाह
ekādaśānvāha
ekādaśākṣarā vai triṣṭubbrahma gāyatrī kṣatraṃ triṣṭub etābhyām evainam etad ubhābhyāṃ vīryābhyāṃ samindhe tasmād ekādaśānvāha
- 6
स वै त्रिः प्रथमामन्वाह
त्रिरुत्तमां त्रिवृत्प्रायणा हि यज्ञास्त्रिवृदुदयनास्तस्मात्त्रिः प्रथमाम् अन्वाह त्रिरुत्तमां
sa vai triḥ prathamāmanvāha
triruttamāṃ trivṛtprāyaṇā hi yajñāstrivṛdudayanāstasmāttriḥ prathamām anvāha triruttamāṃ
- 7
ताः पञ्चदश सामिधेन्यः सम्पद्यन्ते पञ्चदशो वै वज्रो वीर्यं वज्रो वीर्यमेवैतत्सामिधेनीर् अभिसंपादयति तस्माद् एतास्वनूच्यमानासु यं द्विष्यात्तम् अङ्गुष्ठाभ्याम् अवबाधेतेदम् अहम् अमुम् अवबाध इति तदेनमेतेन वज्रेणावबाधते
tāḥ pañcadaśa sāmidhenyaḥ sampadyante pañcadaśo vai vajro vīryaṃ vajro vīryamevaitatsāmidhenīr abhisaṃpādayati tasmād etāsvanūcyamānāsu yaṃ dviṣyāttam aṅguṣṭhābhyām avabādhetedam aham amum avabādha iti tadenametena vajreṇāvabādhate
- 8
पञ्चदश वा अर्धमासस्य रात्रयः
अर्धमासशो वै संवत्सरो भवन्नेति तद्रात्रीराप्नोति
pañcadaśa vā ardhamāsasya rātrayaḥ
ardhamāsaśo vai saṃvatsaro bhavanneti tadrātrīrāpnoti
- 9
पञ्चदशानाम् उ वै गायत्रीणाम्
त्रीणि च शतानि षष्टिश्चाक्षराणि त्रीणि च वै शतानि षष्टिश्च संवत्सरस्याहानि तदहान्याप्नोति तद्व् एव संवत्सरमाप्नोति
pañcadaśānām u vai gāyatrīṇām
trīṇi ca śatāni ṣaṣṭiścākṣarāṇi trīṇi ca vai śatāni ṣaṣṭiśca saṃvatsarasyāhāni tadahānyāpnoti tadv eva saṃvatsaramāpnoti
- 10
सप्तदश सामिधेनीः
इष्ट्या अनुब्रूयाद् उपांशु तस्यै देवतायै यजति यस्या इष्टं निर्वपति द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य पञ्चर्तव एष एव प्रजापतिः सप्तदशः सर्वं वै प्रजापतिस्तत्सर्वेणैव तं कामम् अनपराधं राध्नोति यस्मै कामायेष्टिं निर्वपत्य् उपांशु देवताम्यजत्य् अनिरुक्तं वा उपांशु सर्वं वा अनिरुक्तं तत्सर्वेणैव तं कामम् अनपराधं राध्नोति यस्मै कामायेष्टिं निर्वपत्य् एष इष्टेर् उपचारः
saptadaśa sāmidhenīḥ
iṣṭyā anubrūyād upāṃśu tasyai devatāyai yajati yasyā iṣṭaṃ nirvapati dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya pañcartava eṣa eva prajāpatiḥ saptadaśaḥ sarvaṃ vai prajāpatistatsarveṇaiva taṃ kāmam anaparādhaṃ rādhnoti yasmai kāmāyeṣṭiṃ nirvapaty upāṃśu devatāmyajaty aniruktaṃ vā upāṃśu sarvaṃ vā aniruktaṃ tatsarveṇaiva taṃ kāmam anaparādhaṃ rādhnoti yasmai kāmāyeṣṭiṃ nirvapaty eṣa iṣṭer upacāraḥ
- 11
एकविंशतिं सामिधेनीः
अपि दर्शपूर्णमासयोर् अनुब्रूयाद् इत्य् आहुर्द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य पञ्चर्तवस्त्रयो लोकास्तद्विंशतिर् एष एवैकविंशो य एष तपति सैषा गतिरेषा प्रतिष्ठा तदेतां गतिम् एताम्प्रतिष्ठां गच्छति तस्मादेकविंशतिमनुब्रूयात्
ekaviṃśatiṃ sāmidhenīḥ
api darśapūrṇamāsayor anubrūyād ity āhurdvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya pañcartavastrayo lokāstadviṃśatir eṣa evaikaviṃśo ya eṣa tapati saiṣā gatireṣā pratiṣṭhā tadetāṃ gatim etāmpratiṣṭhāṃ gacchati tasmādekaviṃśatimanubrūyāt
- 12
ता हैता गतश्रेर् एवानुब्रूयात्
य इच्छेन्न श्रेयांत्स्यां न पापीयानिति यादृशाय हैव सते ऽन्वाहुस्तादृङ्वा हैव भवति पापीयान्वा यस्यैवं विदुष एता अन्वाहुः सो एषा मीमांसैव न त्वेवैता अनूच्यन्ते
tā haitā gataśrer evānubrūyāt
ya icchenna śreyāṃtsyāṃ na pāpīyāniti yādṛśāya haiva sate 'nvāhustādṛṅvā haiva bhavati pāpīyānvā yasyaivaṃ viduṣa etā anvāhuḥ so eṣā mīmāṃsaiva na tvevaitā anūcyante
- 13
त्रिरेव प्रथमां त्रिर् उत्तमाम् अनवानन्न् अनुब्रूयात्
त्रयो वा इमे लोकास्तद् इमान् एवैतल्लोकांत्संतनोतीमांल्लोकांत्स्पृणुते त्रय इमे पुरुषे प्राणा एतम् एवास्मिन्नेतत्संततम् अव्यवच्छिन्नं दधात्य् एतदनुवचनम्
trireva prathamāṃ trir uttamām anavānann anubrūyāt
trayo vā ime lokāstad imān evaitallokāṃtsaṃtanotīmāṃllokāṃtspṛṇute traya ime puruṣe prāṇā etam evāsminnetatsaṃtatam avyavacchinnaṃ dadhāty etadanuvacanam
- 14
स यावदस्य वचः स्यात्
एवम् एवानुविवक्षेत्तस्यैतस्य परिचक्षीत साम्यवान्याद् अनवानन्न् अनुविवक्षंस्तत्कर्म विवृह्येत सा परिचक्षा
sa yāvadasya vacaḥ syāt
evam evānuvivakṣettasyaitasya paricakṣīta sāmyavānyād anavānann anuvivakṣaṃstatkarma vivṛhyeta sā paricakṣā
- 15
स यद्य् एतन्नोदाशंसेत
अप्य् एकैकाम् एवानवानन्न् अनुब्रूयात्तद् एकैकयैवेमांल्लोकांत्संतनोत्येकैकयेमांल्लोकांत्स्पृणुते ऽथ यत्प्राणं दधाति गायत्री वै प्राणः स यत्कृत्स्नां गायत्रीमन्वाह तत्कृत्स्नं प्राणं दधाति तस्माद् एकैकाम् एवानवानन्न् अनुब्रूयात्
sa yady etannodāśaṃseta
apy ekaikām evānavānann anubrūyāttad ekaikayaivemāṃllokāṃtsaṃtanotyekaikayemāṃllokāṃtspṛṇute 'tha yatprāṇaṃ dadhāti gāyatrī vai prāṇaḥ sa yatkṛtsnāṃ gāyatrīmanvāha tatkṛtsnaṃ prāṇaṃ dadhāti tasmād ekaikām evānavānann anubrūyāt
- 16
ता वै संतता अव्यवच्छिन्ना अन्वाह
संवत्सरस्यैवैतद् अहोरात्राणि संतनोति तानीमानि संवत्सरस्याहोरात्राणि संततान्य् अव्यवच्छिन्नानि परिप्लवन्ते द्विषत उ चैवैतद्भ्रातृव्याय नोपस्थानं करोत्य् उपस्थानं ह कुर्याद्यद् असंतता अनुब्रूयात्तस्माद्वै संतता अव्यवच्छिन्ना अन्वाह
tā vai saṃtatā avyavacchinnā anvāha
saṃvatsarasyaivaitad ahorātrāṇi saṃtanoti tānīmāni saṃvatsarasyāhorātrāṇi saṃtatāny avyavacchinnāni pariplavante dviṣata u caivaitadbhrātṛvyāya nopasthānaṃ karoty upasthānaṃ ha kuryādyad asaṃtatā anubrūyāttasmādvai saṃtatā avyavacchinnā anvāha

