6 shlokas
- 1
अथैषा चन्द्रमसः क्षयवृद्धिर्भवति
यदा वै चन्द्रमाः क्षीयते चाप्यायते च तद् अनुव्याख्यास्यामः
athaiṣā candramasaḥ kṣayavṛddhirbhavati
yadā vai candramāḥ kṣīyate cāpyāyate ca tad anuvyākhyāsyāmaḥ
- 2
पूर्वपक्षे वै देवा दीक्षन्ते
ते ऽपरपक्षे सोमं भक्षयन्ति
तत्रेमानि त्रीणि पात्राण्य् उपधीयन्ते
पृथिवी पात्रम् अन्तरिक्षं पात्रं द्यौः पात्रम् इति
तं देवा दिव्येन पात्रेण आदित्याः प्रथमं पञ्चकलं पञ्चमीं भक्षयन्ति
अन्तरिक्षेण पात्रेण रुद्रा द्वितीयं पञ्चकलं दशमीं भक्षयन्ति
ते पृथिव्या पात्रेण वसवस्तृतीयं पञ्चकलं पञ्चदशीं भक्षयन्ति
षोडशी कलावशिष्यते
षोडशकलो वै चन्द्रमाः
स ओषधीश्च वनस्पतींश्च गाश्च पशूंश्चादित्यं च ब्रह्म च ब्राह्मणांश्चानुप्रविशति
तं देवा इन्द्रज्येष्ठाः सोमपाश्चासोमपाश्च यथा पितरं पितामहं प्रपितामहं वा वृद्धं प्रलयम् उपगच्छमानं व्याधिगतं मरिष्यतीति वा तां रात्रिं वसन्ते
तद् अमावास्याया अमावास्यात्वम्
तस्माद् अमावास्यायां नाध्येतव्यं भवति
pūrvapakṣe vai devā dīkṣante
te 'parapakṣe somaṃ bhakṣayanti
tatremāni trīṇi pātrāṇy upadhīyante
pṛthivī pātram antarikṣaṃ pātraṃ dyauḥ pātram iti
taṃ devā divyena pātreṇa ādityāḥ prathamaṃ pañcakalaṃ pañcamīṃ bhakṣayanti
antarikṣeṇa pātreṇa rudrā dvitīyaṃ pañcakalaṃ daśamīṃ bhakṣayanti
te pṛthivyā pātreṇa vasavastṛtīyaṃ pañcakalaṃ pañcadaśīṃ bhakṣayanti
ṣoḍaśī kalāvaśiṣyate
ṣoḍaśakalo vai candramāḥ
sa oṣadhīśca vanaspatīṃśca gāśca paśūṃścādityaṃ ca brahma ca brāhmaṇāṃścānupraviśati
taṃ devā indrajyeṣṭhāḥ somapāścāsomapāśca yathā pitaraṃ pitāmahaṃ prapitāmahaṃ vā vṛddhaṃ pralayam upagacchamānaṃ vyādhigataṃ mariṣyatīti vā tāṃ rātriṃ vasante
tad amāvāsyāyā amāvāsyātvam
tasmād amāvāsyāyāṃ nādhyetavyaṃ bhavati
- 3
अथ संभरणम्
तम् ओषधीभ्यश्च वनस्पतिभ्यश्च गोभ्यश्च पशुभ्यश्चादित्याच्च ब्रह्मणश्च ब्राह्मणाः संनयन्ते
तस्मात्सांनाय्यस्य सांनाय्यत्वम्
atha saṃbharaṇam
tam oṣadhībhyaśca vanaspatibhyaśca gobhyaśca paśubhyaścādityācca brahmaṇaśca brāhmaṇāḥ saṃnayante
tasmātsāṃnāyyasya sāṃnāyyatvam
- 4
चन्द्रमा वै धाता
या पूर्वा पौर्णमासी सानुमतिः
योत्तरा सा राका
या पूर्वामावास्या सा सिनीवाली
योत्तरा सा कुहूः
यो ऽनु पश्यत्य् अन्यं न पश्यति तन्मिथुनम् एवास्य भवति
candramā vai dhātā
yā pūrvā paurṇamāsī sānumatiḥ
yottarā sā rākā
yā pūrvāmāvāsyā sā sinīvālī
yottarā sā kuhūḥ
yo 'nu paśyaty anyaṃ na paśyati tanmithunam evāsya bhavati
- 5
पुष्ये चानुमतिर्ज्ञेया सिनीवाली तु द्वापरे
खार्वायां तु भवेद्राका कृतपर्वे कुहूर्भवेत्
puṣye cānumatirjñeyā sinīvālī tu dvāpare
khārvāyāṃ tu bhavedrākā kṛtaparve kuhūrbhavet
- 6
न्यूने चानुमतिं विद्यात्
यस्मिन्दृश्येत सा सिनीवाली
राका यदि सम्पूर्णः
चन्द्रस्तु कुहूर्न दृश्येत
nyūne cānumatiṃ vidyāt
yasmindṛśyeta sā sinīvālī
rākā yadi sampūrṇaḥ
candrastu kuhūrna dṛśyeta

