23 shlokas
- 1
एकच्छन्दः प्रातःसवनम्
तस्माद् एकपात्पुरुषो हरत्य् अन्यं प्रत्य् अन्येन तिष्ठति
ekacchandaḥ prātaḥsavanam
tasmād ekapātpuruṣo haraty anyaṃ praty anyena tiṣṭhati
- 2
त्रिच्छन्दा माध्यंदिनः पवमानः
तस्मात्त्रयो ऽधःप्राणाः
tricchandā mādhyaṃdinaḥ pavamānaḥ
tasmāttrayo 'dhaḥprāṇāḥ
- 3
द्वे गायत्र्यां सामनी
तस्माद्द्वयम् अधरेण प्राणेन करोति
dve gāyatryāṃ sāmanī
tasmāddvayam adhareṇa prāṇena karoti
- 4
द्वे बृहत्यां सामनी
तस्माद्द्वयम् उत्तरेण
dve bṛhatyāṃ sāmanī
tasmāddvayam uttareṇa
- 5
एकं त्रिष्टुभि साम
तस्माद् एकैव नाभिः
ekaṃ triṣṭubhi sāma
tasmād ekaiva nābhiḥ
- 6
प्राणानाम् इव तु विधृतिः
prāṇānām iva tu vidhṛtiḥ
- 7
अथ यद् एव तत ऊर्ध्वं तानि पृष्ठानि
atha yad eva tata ūrdhvaṃ tāni pṛṣṭhāni
- 8
बार्हतान्य् एकगायत्रीकाणि
तस्माद्बृहत्य एव पर्शवो बृहत्य एव कीकसाः पृष्ठम् अभिसमायन्ति
bārhatāny ekagāyatrīkāṇi
tasmādbṛhatya eva parśavo bṛhatya eva kīkasāḥ pṛṣṭham abhisamāyanti
- 9
अथ यद् एव तत ऊर्ध्वं स आर्भवः पवमानः
atha yad eva tata ūrdhvaṃ sa ārbhavaḥ pavamānaḥ
- 10
प्राणो गायत्री श्रोत्रे उष्णिक्ककुभौ वाग् अनुष्टुप्चक्षुर्जगती
prāṇo gāyatrī śrotre uṣṇikkakubhau vāg anuṣṭupcakṣurjagatī
- 11
पुष्टिर्यद् अन्यत्
puṣṭiryad anyat
- 12
द्वे गायत्र्यां सामनी
तस्माद्द्वयं प्राणेन करोति
प्राणिति चापानिति च
एकं छन्दः ककुबुष्णिहौ द्वे सामनी
तस्मात्समानं सत्श्रोत्रं द्वेधैव शृणोति
द्वे अनुष्टुभि सामनी
तस्माद्द्वयं वाचा करोति
सत्यं चानृतं च वदति
एकं जगत्यां साम
तस्माद्द्वे अक्षिणी सती समानं पश्यतो न हि पश्चाद् आयन्तं पश्यति
dve gāyatryāṃ sāmanī
tasmāddvayaṃ prāṇena karoti
prāṇiti cāpāniti ca
ekaṃ chandaḥ kakubuṣṇihau dve sāmanī
tasmātsamānaṃ satśrotraṃ dvedhaiva śṛṇoti
dve anuṣṭubhi sāmanī
tasmāddvayaṃ vācā karoti
satyaṃ cānṛtaṃ ca vadati
ekaṃ jagatyāṃ sāma
tasmāddve akṣiṇī satī samānaṃ paśyato na hi paścād āyantaṃ paśyati
- 13
अथ यद् एव तत ऊर्ध्वं मूर्धा तद्यज्ञायज्ञीयम्
atha yad eva tata ūrdhvaṃ mūrdhā tadyajñāyajñīyam
- 14
मूर्धा स्वानां भवति य एवं वेद
mūrdhā svānāṃ bhavati ya evaṃ veda
- 15
अध इव वा अन्यान्य् अङ्गान्य् उपरीव मूर्धा अध इवास्माद् अन्ये स्वा भवन्त्य् उपरीव स्वानां भवति
य एवं वेद
adha iva vā anyāny aṅgāny uparīva mūrdhā adha ivāsmād anye svā bhavanty uparīva svānāṃ bhavati
ya evaṃ veda
- 16
यज्ञो वा अथ जज्ञ इत्य् आहुर् एष वाव जात एषो ऽवलुप्तजरायुर् एष आर्त्विजीनो य एतं वेदम् अनुब्रूते यदा वा एतं वेदम् अनुब्रूते अथ हैनं शृण्वन्त्य् असाव् अन्ववोचतेति तद्वै स जायते
yajño vā atha jajña ity āhur eṣa vāva jāta eṣo 'valuptajarāyur eṣa ārtvijīno ya etaṃ vedam anubrūte yadā vā etaṃ vedam anubrūte atha hainaṃ śṛṇvanty asāv anvavocateti tadvai sa jāyate
- 17
ऊनाक्षरा गायत्री प्रातःसवने प्रजानां प्रजात्या ऊनाद् इव हि प्रजाः प्रजायन्ते
ūnākṣarā gāyatrī prātaḥsavane prajānāṃ prajātyā ūnād iva hi prajāḥ prajāyante
- 18
ऊनाक्षरा गायत्र्य् आमहीयवे प्रजानां प्रजात्या ऊनाद् इव हि प्रजाः प्रजायन्ते
ūnākṣarā gāyatry āmahīyave prajānāṃ prajātyā ūnād iva hi prajāḥ prajāyante
- 19
ऊनाक्षरा गायत्री पृष्ठेषु वामदेव्ये यजमानलोक एव स मध्ये हि यज्ञस्य यजमानः
ūnākṣarā gāyatrī pṛṣṭheṣu vāmadevye yajamānaloka eva sa madhye hi yajñasya yajamānaḥ
- 20
ऊनाक्षरा गायत्री संहिते प्राणापानयोः उच्चार ऊनाद् इव हि प्राणापानाव् उच्चरतः
ūnākṣarā gāyatrī saṃhite prāṇāpānayoḥ uccāra ūnād iva hi prāṇāpānāv uccarataḥ
- 21
ऊनाक्षरं यज्ञायज्ञीयं प्राणानाम् उत्सृष्ट्यै
ūnākṣaraṃ yajñāyajñīyaṃ prāṇānām utsṛṣṭyai
- 22
यो हि पूर्णम् उपधमेद्यदि प्रतीयाद्विपदेद्यदि न प्रतीयाद्विष्यन्देत
yo hi pūrṇam upadhamedyadi pratīyādvipadedyadi na pratīyādviṣyandeta
- 23
तद् आहुः सवनानां च वा एत उदानाः प्राणानां चोत्सृष्टिर् इति
tad āhuḥ savanānāṃ ca vā eta udānāḥ prāṇānāṃ cotsṛṣṭir iti

