233 shlokas
- 1
मदघूर्णितवक्रोत्थैः सिन्दूरैश्छुरयन्महीम्
हेरम्बः पातु वो विघ्नान्स्वतेजोभिर्दहन्न् इव
madaghūrṇitavakrotthaiḥ sindūraiśchurayanmahīm
herambaḥ pātu vo vighnānsvatejobhirdahann iva
- 2
एवं स देवीसहितस्तस्थौ वत्सेश्वरस्तदा
नरवाहनदत्तं तम् एकपुत्रं विवर्धयन्
evaṃ sa devīsahitastasthau vatseśvarastadā
naravāhanadattaṃ tam ekaputraṃ vivardhayan
- 3
तद्रक्षाकातरं तं च दृष्ट्वा राजानम् एकदा
यौगन्धरायणो मन्त्री विजनस्थितम् अब्रवीत्
tadrakṣākātaraṃ taṃ ca dṛṣṭvā rājānam ekadā
yaugandharāyaṇo mantrī vijanasthitam abravīt
- 4
राजन्न राजपुत्रस्य कृते चिन्ताधुना त्वया
नरवाहनदत्तस्य विधातव्या कदाचन
rājanna rājaputrasya kṛte cintādhunā tvayā
naravāhanadattasya vidhātavyā kadācana
- 5
असौ भगवता भावी भर्गेण हि भवद्गृहे
सर्वविद्याधराधीशचक्रवर्ती विनिर्मितः
asau bhagavatā bhāvī bhargeṇa hi bhavadgṛhe
sarvavidyādharādhīśacakravartī vinirmitaḥ
- 6
विद्याप्रभावाद् एतच्च बुद्ध्वा विद्याधराधिपाः
गताः पापेच्छवः क्षोभं हृदयैरसहिष्णवः
vidyāprabhāvād etacca buddhvā vidyādharādhipāḥ
gatāḥ pāpecchavaḥ kṣobhaṃ hṛdayairasahiṣṇavaḥ
- 7
तद्विदित्वा च देवेन रक्षार्थं शशिमौलिना
एतस्य स्तम्भको नाम गणेशः स्थापितो निजः
tadviditvā ca devena rakṣārthaṃ śaśimaulinā
etasya stambhako nāma gaṇeśaḥ sthāpito nijaḥ
- 8
स च तिष्ठत्यलक्ष्यः सन्रक्षन्न् एतं सुतं तव
एतच्च क्षिप्रम् अभ्येत्य नारदो मे न्यवेदयत्
sa ca tiṣṭhatyalakṣyaḥ sanrakṣann etaṃ sutaṃ tava
etacca kṣipram abhyetya nārado me nyavedayat
- 9
इति तस्मिन्वदत्येव मन्त्रिणि व्योममध्यतः
किरीटी कुण्डली दिव्यः खड्गी चावातरत्पुमान्
iti tasminvadatyeva mantriṇi vyomamadhyataḥ
kirīṭī kuṇḍalī divyaḥ khaḍgī cāvātaratpumān
- 10
प्रणतं कल्पितातिथ्यं क्षणाद्वत्सेश्वरो ऽथ तम्
कस्त्वं किम् इह ते कार्यम् इत्यपृच्छत्सकौतुकम्
praṇataṃ kalpitātithyaṃ kṣaṇādvatseśvaro 'tha tam
kastvaṃ kim iha te kāryam ityapṛcchatsakautukam
- 11
सो ऽप्यवादीद् अहं मर्त्यो भूत्वा विद्याधराधिपः
सम्पन्नः शक्तिवेगाख्यः प्रभूताश्च ममारयः
so 'pyavādīd ahaṃ martyo bhūtvā vidyādharādhipaḥ
sampannaḥ śaktivegākhyaḥ prabhūtāśca mamārayaḥ
- 12
सो ऽहं प्रभावाद्विज्ञाय भाव्यस्मच्चक्रवर्तिनम्
भवतस्तनयं द्रष्टुम् आगतो ऽस्म्यवनीपते
so 'haṃ prabhāvādvijñāya bhāvyasmaccakravartinam
bhavatastanayaṃ draṣṭum āgato 'smyavanīpate
- 13
इत्युक्तवन्तं तं दृष्टभविष्यच्चक्रवर्तिनम्
प्रीतं वत्सेश्वरो हृष्टः पुनः पप्रच्छ विस्मयात्
ityuktavantaṃ taṃ dṛṣṭabhaviṣyaccakravartinam
prītaṃ vatseśvaro hṛṣṭaḥ punaḥ papraccha vismayāt
- 14
विद्याधरत्वं प्राप्येत कथं कीदृग्विधं च तत्
त्वया च तत्कथं प्राप्तम् एतत्कथय नः सखे
vidyādharatvaṃ prāpyeta kathaṃ kīdṛgvidhaṃ ca tat
tvayā ca tatkathaṃ prāptam etatkathaya naḥ sakhe
- 15
तच्छ्रुत्वा वचनं राज्ञः स तदा विनयानतः
विद्याधरः शक्तिवेगस्तम् एवं प्रत्यवोचत
tacchrutvā vacanaṃ rājñaḥ sa tadā vinayānataḥ
vidyādharaḥ śaktivegastam evaṃ pratyavocata
- 16
राजन्न् इहैव पूर्वे वा जन्मन्य् आराध्य शंकरम्
विद्याधरपदं धीरा लभन्ते तदनुग्रहात्
rājann ihaiva pūrve vā janmany ārādhya śaṃkaram
vidyādharapadaṃ dhīrā labhante tadanugrahāt
- 17
तच्चानेकविधं विद्याखड्गमालादिसाधनम्
मया च तद्यथा प्राप्तं कथयामि तथा शृणु
taccānekavidhaṃ vidyākhaḍgamālādisādhanam
mayā ca tadyathā prāptaṃ kathayāmi tathā śṛṇu
- 18
एवम् उक्त्वा स्वसंबद्धां शक्तिवेगः स संनिधौ
देव्या वासवदत्तायाः कथाम् आख्यातवान् इमाम्
evam uktvā svasaṃbaddhāṃ śaktivegaḥ sa saṃnidhau
devyā vāsavadattāyāḥ kathām ākhyātavān imām
- 19
अभवद्वर्धमानाख्ये पुरे भूतलभूषणे
नाम्ना परोपकारीति पुरा राजा परंतपः
abhavadvardhamānākhye pure bhūtalabhūṣaṇe
nāmnā paropakārīti purā rājā paraṃtapaḥ
- 20
तस्योन्नतिमतश्चाभून्महिषी कनकप्रभा
विद्युद्धाराधरस्येव सा तु निर्मुक्तचापला
tasyonnatimataścābhūnmahiṣī kanakaprabhā
vidyuddhārādharasyeva sā tu nirmuktacāpalā
- 21
तस्यां तस्य च कालेन देव्याम् अजनि कन्यका
रूपदर्पोपशान्त्यै या लक्ष्म्या धात्रेव निर्मिता
tasyāṃ tasya ca kālena devyām ajani kanyakā
rūpadarpopaśāntyai yā lakṣmyā dhātreva nirmitā
- 22
अवर्धत शनैः सा च लोकलोचनचन्द्रिका
पित्रा कनकरेखेति मातृनाम्ना कृतात्मजा
avardhata śanaiḥ sā ca lokalocanacandrikā
pitrā kanakarekheti mātṛnāmnā kṛtātmajā
- 23
एकदा यौवनस्थायां तस्यां राजा स तत्पिता
विजनोपस्थितां देवीं जगाद कनकप्रभाम्
ekadā yauvanasthāyāṃ tasyāṃ rājā sa tatpitā
vijanopasthitāṃ devīṃ jagāda kanakaprabhām
- 24
वर्धमाना सहैवैतत्समानोद्वाहचिन्तया
एषा कनकरेखा मे हृदयं देवि बाधते
vardhamānā sahaivaitatsamānodvāhacintayā
eṣā kanakarekhā me hṛdayaṃ devi bādhate
- 25
स्थानप्राप्तिविहीना हि गीतिवत्कुलकन्यका
उद्वेजिनी परस्यापि श्रूयमाणैव कर्णयोः
sthānaprāptivihīnā hi gītivatkulakanyakā
udvejinī parasyāpi śrūyamāṇaiva karṇayoḥ
- 26
विद्येव कन्यका मोहाद् अपात्रे प्रतिपादिता
यशसे न न धर्माय जायेतानुशयाय तु
vidyeva kanyakā mohād apātre pratipāditā
yaśase na na dharmāya jāyetānuśayāya tu
- 27
तत्कस्मै दीयते ह्येषा मया नृपतये सुता
को ऽस्याः समः स्याद् इति मे देवि चिन्ता गरीयसी
tatkasmai dīyate hyeṣā mayā nṛpataye sutā
ko 'syāḥ samaḥ syād iti me devi cintā garīyasī
- 28
तच्छ्रुत्वा सा विहस्यैवं बभाषे कनकप्रभा
त्वम् एवम् आत्थ कन्या तु नेच्छत्युद्वाहम् एव सा
tacchrutvā sā vihasyaivaṃ babhāṣe kanakaprabhā
tvam evam āttha kanyā tu necchatyudvāham eva sā
- 29
अद्यैव नर्मणा सा हि कृतकृत्रिमपुत्रका
वत्से कदा विवाहं ते द्रक्ष्यामीत्युदिता मया
adyaiva narmaṇā sā hi kṛtakṛtrimaputrakā
vatse kadā vivāhaṃ te drakṣyāmītyuditā mayā
- 30
सा तच्छ्रुत्वैव साक्षेपम् एवं मां प्रत्यवोचत
मा मैवम् अम्ब दातव्या नैव कस्मैचिद् अप्यहम्
sā tacchrutvaiva sākṣepam evaṃ māṃ pratyavocata
mā maivam amba dātavyā naiva kasmaicid apyaham

