Sanskrit

22 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4

    बाह्ये च वासगृहे सुश्लक्ष्णम् उभयोपधानं मध्ये विनतं शुक्लोत्तरच्छदं शयनीयं स्यात्

    प्रतिशय्यिका च

    तस्य शिरोभागे कूर्चस्थानम्वेदिका च

    तत्र रात्रिशेषम् अनुलेपनं माल्यं सिक्थकरण्डकं सौगन्धिकपुटिका मातुलुङ्गत्वचस्ताम्बूलानि च स्युः

    भूमौ पतद्ग्रहः

    नागदन्तावसक्ता वीणा

    चित्रफलकम्

    वर्तिकासमुद्गकः

    यः कश्चित्पुस्तकः

    कुरण्टकमालाश्च

    नातिदूरे भूमौ वृत्तास्तरणं समस्तकम्

    आकर्षफलकं द्यूतफलकं च

    तस्य बहिः क्रीडाशकुनिपञ्जराणि

    एकान्ते च तक्षतक्षणस्थानम् अन्यासां च क्रीडानाम्

    स्वास्तीर्णा प्रेङ्खादोला वृक्षवाटिकायां सप्रच्छाया

    स्थण्डिलपीठिका च सकुसुमेति भवनविन्यासः

    bāhye ca vāsagṛhe suślakṣṇam ubhayopadhānaṃ madhye vinataṃ śuklottaracchadaṃ śayanīyaṃ syāt

    pratiśayyikā ca

    tasya śirobhāge kūrcasthānamvedikā ca

    tatra rātriśeṣam anulepanaṃ mālyaṃ sikthakaraṇḍakaṃ saugandhikapuṭikā mātuluṅgatvacastāmbūlāni ca syuḥ

    bhūmau patadgrahaḥ

    nāgadantāvasaktā vīṇā

    citraphalakam

    vartikāsamudgakaḥ

    yaḥ kaścitpustakaḥ

    kuraṇṭakamālāśca

    nātidūre bhūmau vṛttāstaraṇaṃ samastakam

    ākarṣaphalakaṃ dyūtaphalakaṃ ca

    tasya bahiḥ krīḍāśakunipañjarāṇi

    ekānte ca takṣatakṣaṇasthānam anyāsāṃ ca krīḍānām

    svāstīrṇā preṅkhādolā vṛkṣavāṭikāyāṃ sapracchāyā

    sthaṇḍilapīṭhikā ca sakusumeti bhavanavinyāsaḥ

  5. 5
  6. 6

    नित्यं स्नानम्

    द्वितीयकम् उत्सादनम्

    तृतीयकः फेनकः

    चतुर्थकम् आयुष्यम्

    पञ्चमकं दशमकं वा प्रत्यायुष्यम् इत्य् अहीनम्

    सातत्याच्च संवृतकक्षास्वेदापनोदः

    पूर्वाह्णापराह्णयोर्भोजनम्

    सायं चारायणस्य

    भोजनानन्तरं शुकसारिकाप्रलापनव्यापाराः

    लावककुक्कुटमेषयुद्धानि

    तास्ताश्च कलाक्रीडाः

    पीठमर्दविटविदूषकायत्ता व्यापाराः

    दिवाशय्या च

    गृहीतप्रसाधनस्यापराह्णे गोष्ठीविहाराः

    प्रदोषे च संगीतकानि

    तदन्ते च प्रसाधिते वासगृहे संचारितसुरभिधूपे ससहायस्य शय्यायाम् अभिसारिकाणां प्रतीक्षणम्दूतीनां प्रेषणम्स्वयं वा गमनम्

    आगतानां च मनोहरैर् आलापैर् उपचारैश्च ससहायस्योपक्रमाः

    वर्षप्रमृष्टनेपथ्यानां दुर्दिनाभिसारिकाणां स्वयम् एव पुनर्मण्डनम्मित्रजनेन वा परिचरणम् इत्याहोरात्रिकम्

    nityaṃ snānam

    dvitīyakam utsādanam

    tṛtīyakaḥ phenakaḥ

    caturthakam āyuṣyam

    pañcamakaṃ daśamakaṃ vā pratyāyuṣyam ity ahīnam

    sātatyācca saṃvṛtakakṣāsvedāpanodaḥ

    pūrvāhṇāparāhṇayorbhojanam

    sāyaṃ cārāyaṇasya

    bhojanānantaraṃ śukasārikāpralāpanavyāpārāḥ

    lāvakakukkuṭameṣayuddhāni

    tāstāśca kalākrīḍāḥ

    pīṭhamardaviṭavidūṣakāyattā vyāpārāḥ

    divāśayyā ca

    gṛhītaprasādhanasyāparāhṇe goṣṭhīvihārāḥ

    pradoṣe ca saṃgītakāni

    tadante ca prasādhite vāsagṛhe saṃcāritasurabhidhūpe sasahāyasya śayyāyām abhisārikāṇāṃ pratīkṣaṇamdūtīnāṃ preṣaṇamsvayaṃ vā gamanam

    āgatānāṃ ca manoharair ālāpair upacāraiśca sasahāyasyopakramāḥ

    varṣapramṛṣṭanepathyānāṃ durdinābhisārikāṇāṃ svayam eva punarmaṇḍanammitrajanena vā paricaraṇam ityāhorātrikam

  7. 7

    घटानिबन्धनम्गोष्ठीसमवायः समापानकम् उद्यानगमनम्समस्याः क्रीडाश्च प्रवर्तयेत्

    पक्षस्य मासस्य वा प्रज्ञाते अहनि सरस्वत्या भवने नियुक्तानां नित्यं समाजः

    कुशीलवाश्चागन्तवः प्रेक्षणकम् एषां दद्युः

    द्वितीये अहनि तेभ्यः पूजा नियतं लभेरन्

    ततो यथाश्रद्धम् एषां दर्शनम् उत्सर्गो वा

    व्यसनोत्सवेषु चैषां परस्परस्यैककार्यता

    आगन्तूनां च कृतसमवायानां पूजनम् अभ्युपपत्तिश्च

    इति गणधर्मः

    एतेन तं तं देवताविशेषम् उद्दिश्य संभावितस्थितयो घटा व्याख्याताः

    ghaṭānibandhanamgoṣṭhīsamavāyaḥ samāpānakam udyānagamanamsamasyāḥ krīḍāśca pravartayet

    pakṣasya māsasya vā prajñāte ahani sarasvatyā bhavane niyuktānāṃ nityaṃ samājaḥ

    kuśīlavāścāgantavaḥ prekṣaṇakam eṣāṃ dadyuḥ

    dvitīye ahani tebhyaḥ pūjā niyataṃ labheran

    tato yathāśraddham eṣāṃ darśanam utsargo vā

    vyasanotsaveṣu caiṣāṃ parasparasyaikakāryatā

    āgantūnāṃ ca kṛtasamavāyānāṃ pūjanam abhyupapattiśca

    iti gaṇadharmaḥ

    etena taṃ taṃ devatāviśeṣam uddiśya saṃbhāvitasthitayo ghaṭā vyākhyātāḥ

  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22