Hitopadesha · Book 4 4.22
4.22राजाह कथम् एतत्
मन्त्री कथयति
अस्ति देवीकोटनाम्नि नगरे देवशर्मा नाम ब्राह्मणः
तेन महाविषुवत्सङ्क्रान्त्यां सक्तुपूर्णशराव एकः प्राप्तः
ततस्तम् आदायासौ कुम्भकारस्य भाण्डपूर्णमण्डपैकदेशे रौद्रेणाकुलितः सुप्तः
ततः सक्तुरक्षार्थं हस्ते दण्डम् एकम् आदायाचिन्तयद् अद्याहं सक्तुशरावं विक्रीय दश कपर्दकान्प्राप्स्यामि तदात्रैव तैः कपर्दकैर्घटशरावादिकम् उपक्रीयानेकधा वृद्धैस्तद्धनैः पुनः पुनः पूर्गवस्त्रादिम् उपक्रीय विक्रीय लक्षसङ्ख्यानि धनानि कृत्वा विवाहचतुष्टयं करिष्यामि
अनन्तरं तासु स्वपत्नीषु या रूपयौवनवती तस्याम् अधिकानुरागं करिष्यामि
सपत्न्यो यदा द्वन्द्वं करिष्यामि तदा कोपाकुलो ऽहं ताः सर्वा लगुडेन ताडयिष्यामीत्य् अभिधाय तेन लगुडः प्रक्षिप्तः
तेन सक्तुशरावश्चूर्णितो भाण्डानि च बहूनि भग्नानि
ततस्तेन शब्देनागतेन कुम्भकारेण तथाविधानि भाण्डान्य् अवलोक्य ब्राह्मणस्तिरस्कृतो मण्डपाद्बहिष्कृतश्च
अतो ऽहं ब्रवीमि अनागतवतीं चिन्ताम् इत्यादि
ततो राजा रहसि गृध्रम् उवाच तात यथा कर्तव्यं तथोपदिश
गृध्रो ब्रूते
मदोद्धतस्य नृपतेः प्रकीर्णस्येव दन्तिनः
गच्छन्त्य् उन्मार्गयातस्य नेतारः खलु वाच्यताम्
Transliteration
rājāha katham etat
mantrī kathayati
asti devīkoṭanāmni nagare devaśarmā nāma brāhmaṇaḥ
tena mahāviṣuvatsaṅkrāntyāṃ saktupūrṇaśarāva ekaḥ prāptaḥ
tatastam ādāyāsau kumbhakārasya bhāṇḍapūrṇamaṇḍapaikadeśe raudreṇākulitaḥ suptaḥ
tataḥ sakturakṣārthaṃ haste daṇḍam ekam ādāyācintayad adyāhaṃ saktuśarāvaṃ vikrīya daśa kapardakānprāpsyāmi tadātraiva taiḥ kapardakairghaṭaśarāvādikam upakrīyānekadhā vṛddhaistaddhanaiḥ punaḥ punaḥ pūrgavastrādim upakrīya vikrīya lakṣasaṅkhyāni dhanāni kṛtvā vivāhacatuṣṭayaṃ kariṣyāmi
anantaraṃ tāsu svapatnīṣu yā rūpayauvanavatī tasyām adhikānurāgaṃ kariṣyāmi
sapatnyo yadā dvandvaṃ kariṣyāmi tadā kopākulo 'haṃ tāḥ sarvā laguḍena tāḍayiṣyāmīty abhidhāya tena laguḍaḥ prakṣiptaḥ
tena saktuśarāvaścūrṇito bhāṇḍāni ca bahūni bhagnāni
tatastena śabdenāgatena kumbhakāreṇa tathāvidhāni bhāṇḍāny avalokya brāhmaṇastiraskṛto maṇḍapādbahiṣkṛtaśca
ato 'haṃ bravīmi anāgatavatīṃ cintām ityādi
tato rājā rahasi gṛdhram uvāca tāta yathā kartavyaṃ tathopadiśa
gṛdhro brūte
madoddhatasya nṛpateḥ prakīrṇasyeva dantinaḥ
gacchanty unmārgayātasya netāraḥ khalu vācyatām
By System Admin
Translation
Draft in progress