Sanskrit

Hitopadesha · Book 4 4.22

4.22

राजाह कथम् एतत्

मन्त्री कथयति

अस्ति देवीकोटनाम्नि नगरे देवशर्मा नाम ब्राह्मणः

तेन महाविषुवत्सङ्क्रान्त्यां सक्तुपूर्णशराव एकः प्राप्तः

ततस्तम् आदायासौ कुम्भकारस्य भाण्डपूर्णमण्डपैकदेशे रौद्रेणाकुलितः सुप्तः

ततः सक्तुरक्षार्थं हस्ते दण्डम् एकम् आदायाचिन्तयद् अद्याहं सक्तुशरावं विक्रीय दश कपर्दकान्प्राप्स्यामि तदात्रैव तैः कपर्दकैर्घटशरावादिकम् उपक्रीयानेकधा वृद्धैस्तद्धनैः पुनः पुनः पूर्गवस्त्रादिम् उपक्रीय विक्रीय लक्षसङ्ख्यानि धनानि कृत्वा विवाहचतुष्टयं करिष्यामि

अनन्तरं तासु स्वपत्नीषु या रूपयौवनवती तस्याम् अधिकानुरागं करिष्यामि

सपत्न्यो यदा द्वन्द्वं करिष्यामि तदा कोपाकुलो ऽहं ताः सर्वा लगुडेन ताडयिष्यामीत्य् अभिधाय तेन लगुडः प्रक्षिप्तः

तेन सक्तुशरावश्चूर्णितो भाण्डानि च बहूनि भग्नानि

ततस्तेन शब्देनागतेन कुम्भकारेण तथाविधानि भाण्डान्य् अवलोक्य ब्राह्मणस्तिरस्कृतो मण्डपाद्बहिष्कृतश्च

अतो ऽहं ब्रवीमि अनागतवतीं चिन्ताम् इत्यादि

ततो राजा रहसि गृध्रम् उवाच तात यथा कर्तव्यं तथोपदिश

गृध्रो ब्रूते

मदोद्धतस्य नृपतेः प्रकीर्णस्येव दन्तिनः

गच्छन्त्य् उन्मार्गयातस्य नेतारः खलु वाच्यताम्

Transliteration

rājāha katham etat

mantrī kathayati

asti devīkoṭanāmni nagare devaśarmā nāma brāhmaṇaḥ

tena mahāviṣuvatsaṅkrāntyāṃ saktupūrṇaśarāva ekaḥ prāptaḥ

tatastam ādāyāsau kumbhakārasya bhāṇḍapūrṇamaṇḍapaikadeśe raudreṇākulitaḥ suptaḥ

tataḥ sakturakṣārthaṃ haste daṇḍam ekam ādāyācintayad adyāhaṃ saktuśarāvaṃ vikrīya daśa kapardakānprāpsyāmi tadātraiva taiḥ kapardakairghaṭaśarāvādikam upakrīyānekadhā vṛddhaistaddhanaiḥ punaḥ punaḥ pūrgavastrādim upakrīya vikrīya lakṣasaṅkhyāni dhanāni kṛtvā vivāhacatuṣṭayaṃ kariṣyāmi

anantaraṃ tāsu svapatnīṣu yā rūpayauvanavatī tasyām adhikānurāgaṃ kariṣyāmi

sapatnyo yadā dvandvaṃ kariṣyāmi tadā kopākulo 'haṃ tāḥ sarvā laguḍena tāḍayiṣyāmīty abhidhāya tena laguḍaḥ prakṣiptaḥ

tena saktuśarāvaścūrṇito bhāṇḍāni ca bahūni bhagnāni

tatastena śabdenāgatena kumbhakāreṇa tathāvidhāni bhāṇḍāny avalokya brāhmaṇastiraskṛto maṇḍapādbahiṣkṛtaśca

ato 'haṃ bravīmi anāgatavatīṃ cintām ityādi

tato rājā rahasi gṛdhram uvāca tāta yathā kartavyaṃ tathopadiśa

gṛdhro brūte

madoddhatasya nṛpateḥ prakīrṇasyeva dantinaḥ

gacchanty unmārgayātasya netāraḥ khalu vācyatām

By System Admin

Translation

Draft in progress