55 shlokas
- 1
अथातः पुमाञ्जातबलादिकं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः
athātaḥ pumāñjātabalādikaṃ vājīkaraṇapādaṃ vyākhyāsyāmaḥ
- 2
इति ह स्माह भगवानात्रेयः
iti ha smāha bhagavānātreyaḥ
- 3
पुमान्यथा जातबलो यावदिच्छं स्त्रियो व्रजेत्
यथा चापत्यवान्सद्यो भवेत्तद् उपदेक्ष्यते
pumānyathā jātabalo yāvadicchaṃ striyo vrajet
yathā cāpatyavānsadyo bhavettad upadekṣyate
- 4
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः
बृहच्छरीरा बलिनः सन्ति नारीषु दुर्बलाः
na hi jātabalāḥ sarve narāścāpatyabhāginaḥ
bṛhaccharīrā balinaḥ santi nārīṣu durbalāḥ
- 5
सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः
प्रकृत्या चाबलाः सन्ति सन्ति चामयदुर्बलाः
santi cālpāśrayāḥ strīṣu balavanto bahuprajāḥ
prakṛtyā cābalāḥ santi santi cāmayadurbalāḥ
- 6
नराश्चटकवत्केचिद्व्रजन्ति बहुशः स्त्रियम्
गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः
narāścaṭakavatkecidvrajanti bahuśaḥ striyam
gajavacca prasiñcanti kecinna bahugāminaḥ
- 7
कालयोगबलाः केचित्केचिदभ्यसनध्रुवाः
केचित्प्रयत्नैर्व्यज्यन्ते वृषाः केचित्स्वभावतः
kālayogabalāḥ kecitkecidabhyasanadhruvāḥ
kecitprayatnairvyajyante vṛṣāḥ kecitsvabhāvataḥ
- 8
तस्मात्प्रयोगान्वक्ष्यामो दुर्बलानां बलप्रदान्
सुखोपभोगान्बलिनां भूयश्च बलवर्धनान्
tasmātprayogānvakṣyāmo durbalānāṃ balapradān
sukhopabhogānbalināṃ bhūyaśca balavardhanān
- 9
पूर्वं शुद्धशरीराणां निरूहैः सानुवासनैः
बलापेक्षी प्रयुञ्जीत शुक्रापत्यविवर्धनान्
pūrvaṃ śuddhaśarīrāṇāṃ nirūhaiḥ sānuvāsanaiḥ
balāpekṣī prayuñjīta śukrāpatyavivardhanān
- 10
घृततैलरसक्षीरशर्करामधुसंयुताः
वस्तयः संविधातव्याः क्षीरमांसरसाशिनाम्
ghṛtatailarasakṣīraśarkarāmadhusaṃyutāḥ
vastayaḥ saṃvidhātavyāḥ kṣīramāṃsarasāśinām
- 11
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे
कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्तयेत्
piṣṭvā varāhamāṃsāni dattvā maricasaindhave
kolavadgulikāḥ kṛtvā tapte sarpiṣi vartayet
- 12
वर्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे
घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके
vartanastambhitāstāśca prakṣepyāḥ kaukkuṭe rase
ghṛtāḍhye gandhapiśune dadhidāḍimasārike
- 13
यथा न भिन्द्याद्गुलिकास्तथा तं साधयेद्रसम्
तं पिबन्भक्षयंस्ताश्च लभते शुक्रमक्षयम्
yathā na bhindyādgulikāstathā taṃ sādhayedrasam
taṃ pibanbhakṣayaṃstāśca labhate śukramakṣayam
- 14
मांसानाम् एवम् अन्येषां मेद्यानां कारयेद्भिषक्
गुटिकाः सरसास्तासां प्रयोगः शुक्रवर्धनः
māṃsānām evam anyeṣāṃ medyānāṃ kārayedbhiṣak
guṭikāḥ sarasāstāsāṃ prayogaḥ śukravardhanaḥ
- 15
माषानङ्कुरिताञ्छुद्धान्वितुषान्साजडाफलान्
घृताढ्ये माहिषरसे दधिदाडिमसारिके
māṣānaṅkuritāñchuddhānvituṣānsājaḍāphalān
ghṛtāḍhye māhiṣarase dadhidāḍimasārike
- 16
प्रक्षिपेन्मात्रया युक्तो धान्यजीरकनागरैः
भुक्तः पीतश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्
prakṣipenmātrayā yukto dhānyajīrakanāgaraiḥ
bhuktaḥ pītaśca sa rasaḥ kurute śukramakṣayam
- 17
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः
तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत्स्त्रीषु न क्षयम्
ārdrāṇi matsyamāṃsāni śapharīrvā subharjitāḥ
tapte sarpiṣi yaḥ khādetsa gacchetstrīṣu na kṣayam
- 18
घृतभृष्टान्रसे छागे रोहितान्फलसारिके
अनुपीतरसान्स्निग्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्
ghṛtabhṛṣṭānrase chāge rohitānphalasārike
anupītarasānsnigdhānapatyārthī prayojayet
- 19
कुट्टकं मत्स्यमांसानां हिङ्गुसैन्धवधान्यकैः
युक्तं गोधूमचूर्णेन घृते पूपलिकाः पचेत्
kuṭṭakaṃ matsyamāṃsānāṃ hiṅgusaindhavadhānyakaiḥ
yuktaṃ godhūmacūrṇena ghṛte pūpalikāḥ pacet
- 20
माहिषे च रसे मत्स्यान्स्निग्धाम्ललवणान्पचेत्
रसे चानुगते मांसं पोथयेत्तत्र चावपेत्
māhiṣe ca rase matsyānsnigdhāmlalavaṇānpacet
rase cānugate māṃsaṃ pothayettatra cāvapet
- 21
मरिचं जीरकं धान्यमल्पं हिङ्गु नवं घृतम्
माषपूपलिकानां तद्गर्भार्थम् उपकल्पयेत्
maricaṃ jīrakaṃ dhānyamalpaṃ hiṅgu navaṃ ghṛtam
māṣapūpalikānāṃ tadgarbhārtham upakalpayet
- 22
एतौ पूपलिकायोगौ बृंहणौ बलवर्धनौ
हर्षसौभाग्यदौ पुत्र्यौ परं शुक्राभिवर्धनौ
etau pūpalikāyogau bṛṃhaṇau balavardhanau
harṣasaubhāgyadau putryau paraṃ śukrābhivardhanau
- 23
माषात्मगुप्तागोधूमशालिषष्टिकपैष्टिकम्
शर्कराया विदार्याश्च चूर्णमिक्षुरकस्य च
māṣātmaguptāgodhūmaśāliṣaṣṭikapaiṣṭikam
śarkarāyā vidāryāśca cūrṇamikṣurakasya ca
- 24
संयोज्य मसृणे क्षीरे घृते पूपलिकाः पचेत्
पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां पराम्
saṃyojya masṛṇe kṣīre ghṛte pūpalikāḥ pacet
payo'nupānāstāḥ śīghraṃ kurvanti vṛṣatāṃ parām
- 25
शर्करायास्तुलैका स्यादेका गव्यस्य सर्पिषः
प्रस्थो विदार्याश्चूर्णस्य पिप्पल्याः प्रस्थ एव च
śarkarāyāstulaikā syādekā gavyasya sarpiṣaḥ
prastho vidāryāścūrṇasya pippalyāḥ prastha eva ca
- 26
अर्धाढकं तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्याभिनवस्य च
तत्सर्वं मूर्छितं तिष्ठेन्मार्त्तिके घृतभाजने
ardhāḍhakaṃ tugākṣīryāḥ kṣaudrasyābhinavasya ca
tatsarvaṃ mūrchitaṃ tiṣṭhenmārttike ghṛtabhājane
- 27
मात्रामग्निसमां तस्य प्रातः प्रातः प्रयोजयेत्
एष वृष्यः परं योगो बल्यो बृंहण एव च
mātrāmagnisamāṃ tasya prātaḥ prātaḥ prayojayet
eṣa vṛṣyaḥ paraṃ yogo balyo bṛṃhaṇa eva ca
- 28
शतावर्या विदार्याश्च तथा माषात्मगुप्तयोः
श्वदंष्ट्रायाश्च निष्क्वाथाञ्जलेषु च पृथक्पृथक्
śatāvaryā vidāryāśca tathā māṣātmaguptayoḥ
śvadaṃṣṭrāyāśca niṣkvāthāñjaleṣu ca pṛthakpṛthak
- 29
साधयित्वा घृतप्रस्थं पयस्यष्टगुणे पुनः
शर्करामधुयुक्तं तदपत्यार्थी प्रयोजयेत्
sādhayitvā ghṛtaprasthaṃ payasyaṣṭaguṇe punaḥ
śarkarāmadhuyuktaṃ tadapatyārthī prayojayet
- 30
घृतपात्रं शतगुणे विदारीस्वरसे पचेत्
सिद्धं पुनः शतगुणे गव्ये पयसि साधयेत्
ghṛtapātraṃ śataguṇe vidārīsvarase pacet
siddhaṃ punaḥ śataguṇe gavye payasi sādhayet

