32 shlokas
- 1
अथातो माषपर्णभृतीयं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः
athāto māṣaparṇabhṛtīyaṃ vājīkaraṇapādaṃ vyākhyāsyāmaḥ
- 2
इति ह स्माह भगवानात्रेयः
iti ha smāha bhagavānātreyaḥ
- 3
माषपर्णभृतां धेनुं गृष्टिं पुष्टां चतुःस्तनीम्
समानवर्णवत्सां च जीवद्वत्सां च बुद्धिमान्
māṣaparṇabhṛtāṃ dhenuṃ gṛṣṭiṃ puṣṭāṃ catuḥstanīm
samānavarṇavatsāṃ ca jīvadvatsāṃ ca buddhimān
- 4
रोहिणीमथवा कृष्णाम् ऊर्ध्वशृङ्गीम् अदारुणाम्
इक्ष्वादाम् अर्जुनादां वा सान्द्रक्षीरां च धारयेत्
rohiṇīmathavā kṛṣṇām ūrdhvaśṛṅgīm adāruṇām
ikṣvādām arjunādāṃ vā sāndrakṣīrāṃ ca dhārayet
- 5
केवलं तु पयस्तस्याः शृतं वाशृतमेव वा
शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्युक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्
kevalaṃ tu payastasyāḥ śṛtaṃ vāśṛtameva vā
śarkarākṣaudrasarpirbhiryuktaṃ tadvṛṣyamuttamam
- 6
शुक्रलैर्जीवनीयैश्च बृंहणैर्बलवर्धनैः
क्षीरसंजननैश्चैव पयः सिद्धं पृथक्पृथक्
śukralairjīvanīyaiśca bṛṃhaṇairbalavardhanaiḥ
kṣīrasaṃjananaiścaiva payaḥ siddhaṃ pṛthakpṛthak
- 7
युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्
पर्यायेण प्रयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्
yuktaṃ godhūmacūrṇena saghṛtakṣaudraśarkaram
paryāyeṇa prayoktavyamicchatā śukramakṣayam
- 8
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्
श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां माषान्गोधूमाञ्छालिषष्टिकान्
medāṃ payasyāṃ jīvantīṃ vidārīṃ kaṇṭakārikām
śvadaṃṣṭrāṃ kṣīrikāṃ māṣāngodhūmāñchāliṣaṣṭikān
- 9
पयस्यर्धोदके पक्त्वा कार्षिकान् आढकोन्मिते
विवर्जयेत्पयःशेषं तत्पूतं क्षौद्रसर्पिषा
payasyardhodake paktvā kārṣikān āḍhakonmite
vivarjayetpayaḥśeṣaṃ tatpūtaṃ kṣaudrasarpiṣā
- 10
युक्तं सशर्करं पीत्वा वृद्धः सप्ततिको ऽपि वा
विपुलं लभतेऽपत्यं युवेव च स हृष्यति
yuktaṃ saśarkaraṃ pītvā vṛddhaḥ saptatiko 'pi vā
vipulaṃ labhate'patyaṃ yuveva ca sa hṛṣyati
- 11
मण्डलैर्जातरूपस्य तस्या एव पयः शृतम्
अपत्यजननं सिद्धं सघृतक्षौद्रशर्करम्
maṇḍalairjātarūpasya tasyā eva payaḥ śṛtam
apatyajananaṃ siddhaṃ saghṛtakṣaudraśarkaram
- 12
त्रिंशत्सुपिष्टाः पिप्पल्यः प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः
भृष्टाः सशर्करक्षौद्राः क्षीरधारावदोहिताः
triṃśatsupiṣṭāḥ pippalyaḥ prakuñce tailasarpiṣoḥ
bhṛṣṭāḥ saśarkarakṣaudrāḥ kṣīradhārāvadohitāḥ
- 13
पीत्वा यथाबलं चोर्ध्वं षष्टिकं क्षीरसर्पिषा
भुक्त्वा न रात्रिम् अस्तब्धं लिङ्गं पश्यति ना क्षरत्
pītvā yathābalaṃ cordhvaṃ ṣaṣṭikaṃ kṣīrasarpiṣā
bhuktvā na rātrim astabdhaṃ liṅgaṃ paśyati nā kṣarat
- 14
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे
घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः
śvadaṃṣṭrāyā vidāryāśca rase kṣīracaturguṇe
ghṛtāḍhyaḥ sādhito vṛṣyo māṣaṣaṣṭikapāyasaḥ
- 15
फलानां जीवनीयानां स्निग्धानां रुचिकारिणाम्
कुडवश्चूर्णितानां स्यात्स्वयंगुप्ताफलस्य च
phalānāṃ jīvanīyānāṃ snigdhānāṃ rucikāriṇām
kuḍavaścūrṇitānāṃ syātsvayaṃguptāphalasya ca
- 16
कुडवश्चैव माषाणां द्वौ द्वौ च तिलमुद्गयोः
गोधूमशालिचूर्णानां कुडवः कुडवो भवेत्
kuḍavaścaiva māṣāṇāṃ dvau dvau ca tilamudgayoḥ
godhūmaśālicūrṇānāṃ kuḍavaḥ kuḍavo bhavet
- 17
सर्पिषः कुडवश्चैकस्तत्सर्वं क्षीरमर्दितम्
पक्त्वा पूपलिकाः खादेद्बह्व्यः स्युर्यस्य योषितः
sarpiṣaḥ kuḍavaścaikastatsarvaṃ kṣīramarditam
paktvā pūpalikāḥ khādedbahvyaḥ syuryasya yoṣitaḥ
- 18
घृतं शतावरीगर्भं क्षीरे दशगुणे पचेत्
शर्करापिप्पलीक्षौद्रयुक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्
ghṛtaṃ śatāvarīgarbhaṃ kṣīre daśaguṇe pacet
śarkarāpippalīkṣaudrayuktaṃ tadvṛṣyamuttamam
- 19
कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमांशिकम्
प्रयुङ्क्ते यः पयश्चानु नित्यवेगः स ना भवेत्
karṣaṃ madhukacūrṇasya ghṛtakṣaudrasamāṃśikam
prayuṅkte yaḥ payaścānu nityavegaḥ sa nā bhavet
- 20
घृतक्षीराशनो निर्भीर्निर्व्याधिर्नित्यगो युवा
संकल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते
ghṛtakṣīrāśano nirbhīrnirvyādhirnityago yuvā
saṃkalpapravaṇo nityaṃ naraḥ strīṣu vṛṣāyate
- 21
कृतैककृत्याः सिद्धार्था ये चान्योन्यानुवर्तिनः
कलासु कुशलास्तुल्याः सत्त्वेन वयसा च ये
kṛtaikakṛtyāḥ siddhārthā ye cānyonyānuvartinaḥ
kalāsu kuśalāstulyāḥ sattvena vayasā ca ye
- 22
कुलमाहात्म्यदाक्षिण्यशीलशौचसमन्विताः
ये कामनित्या ये हृष्टा ये विशोका गतव्यथाः
kulamāhātmyadākṣiṇyaśīlaśaucasamanvitāḥ
ye kāmanityā ye hṛṣṭā ye viśokā gatavyathāḥ
- 23
ये तुल्यशीला ये भक्ता ये प्रिया ये प्रियंवदाः
तैर्नरः सह विस्रब्धः सुवयस्यैर्वृषायते
ye tulyaśīlā ye bhaktā ye priyā ye priyaṃvadāḥ
tairnaraḥ saha visrabdhaḥ suvayasyairvṛṣāyate
- 24
अभ्यङ्गोत्सादनस्नानगन्धमाल्यविभूषणैः
गृहशय्यासनसुखैर्वासोभिरहतैः प्रियैः
abhyaṅgotsādanasnānagandhamālyavibhūṣaṇaiḥ
gṛhaśayyāsanasukhairvāsobhirahataiḥ priyaiḥ
- 25
विहंगानां रुतैरिष्टैः स्त्रीणां चाभरणस्वनैः
संवाहनैर्वरस्त्रीणाम् इष्टानां च वृषायते
vihaṃgānāṃ rutairiṣṭaiḥ strīṇāṃ cābharaṇasvanaiḥ
saṃvāhanairvarastrīṇām iṣṭānāṃ ca vṛṣāyate
- 26
मत्तद्विरेफाचरिताः सपद्माः सलिलाशयाः
जात्युत्पलसुगन्धीनि शीतगर्भगृहाणि च
mattadvirephācaritāḥ sapadmāḥ salilāśayāḥ
jātyutpalasugandhīni śītagarbhagṛhāṇi ca
- 27
नद्यः फेनोत्तरीयाश्च गिरयो नीलसानवः
उन्नतिर्नीलमेघानां रम्यचन्द्रोदया निशाः
nadyaḥ phenottarīyāśca girayo nīlasānavaḥ
unnatirnīlameghānāṃ ramyacandrodayā niśāḥ
- 28
वायवः सुखसंस्पर्शाः कुमुदाकरगन्धिनः
रतिभोगक्षमा रात्र्यः संकोचागुरुवल्लभाः
vāyavaḥ sukhasaṃsparśāḥ kumudākaragandhinaḥ
ratibhogakṣamā rātryaḥ saṃkocāguruvallabhāḥ
- 29
सुखाः सहायाः परपुष्टघुष्टाः फुल्ला वनान्ता विशदान्नपानाः
गान्धर्वशब्दाश्च सुगन्धयोगाः सत्त्वं विशालं निरुपद्रवं च
sukhāḥ sahāyāḥ parapuṣṭaghuṣṭāḥ phullā vanāntā viśadānnapānāḥ
gāndharvaśabdāśca sugandhayogāḥ sattvaṃ viśālaṃ nirupadravaṃ ca
- 30
सिद्धार्थता चाभिनवश्च कामः स्त्री चायुधं सर्वमिहात्मजस्य
वयो नवं जातमदश्च कालो हर्षस्य योनिः परमा नराणाम्
siddhārthatā cābhinavaśca kāmaḥ strī cāyudhaṃ sarvamihātmajasya
vayo navaṃ jātamadaśca kālo harṣasya yoniḥ paramā narāṇām

