69 shlokas
- 1
श्रीराजोवाच
कथितो वंशविस्तारो भवता सोमसूर्ययोः
राज्ञां चोभयवंश्यानां चरितं परमाद्भुतम्
śrīrājovāca
kathito vaṃśavistāro bhavatā somasūryayoḥ
rājñāṃ cobhayavaṃśyānāṃ caritaṃ paramādbhutam
- 2
यदोश्च धर्मशीलस्य नितरां मुनिसत्तम
तत्रांशेनावतीर्णस्य विष्णोर्वीर्याणि शंस नः
yadośca dharmaśīlasya nitarāṃ munisattama
tatrāṃśenāvatīrṇasya viṣṇorvīryāṇi śaṃsa naḥ
- 3
अवतीर्य यदोर्वंशे भगवान्भूतभावनः
कृतवान्यानि विश्वात्मा तानि नो वद विस्तरात्
avatīrya yadorvaṃśe bhagavānbhūtabhāvanaḥ
kṛtavānyāni viśvātmā tāni no vada vistarāt
- 4
निवृत्ततर्षैरुपगीयमानाद्भवौषधाच्छ्रोत्रमनोऽभिरामात्
क उत्तमश्लोकगुणानुवादात्पुमान्विरज्येत विना पशुघ्नात्
nivṛttatarṣairupagīyamānādbhavauṣadhācchrotramano'bhirāmāt
ka uttamaślokaguṇānuvādātpumānvirajyeta vinā paśughnāt
- 5
पितामहा मे समरे ऽमरञ्जयैर्देवव्रताद्यातिरथैस्तिमिङ्गिलैः
दुरत्ययं कौरवसैन्यसागरं कृत्वातरन्वत्सपदं स्म यत्प्लवाः
pitāmahā me samare 'marañjayairdevavratādyātirathaistimiṅgilaiḥ
duratyayaṃ kauravasainyasāgaraṃ kṛtvātaranvatsapadaṃ sma yatplavāḥ
- 6
द्रौण्यस्त्रविप्लुष्टमिदं मदङ्गं सन्तानबीजं कुरुपाण्डवानाम्
जुगोप कुक्षिं गत आत्तचक्रो मातुश्च मे यः शरणं गतायाः
drauṇyastravipluṣṭamidaṃ madaṅgaṃ santānabījaṃ kurupāṇḍavānām
jugopa kukṣiṃ gata āttacakro mātuśca me yaḥ śaraṇaṃ gatāyāḥ
- 7
वीर्याणि तस्याखिलदेहभाजामन्तर्बहिः पूरुषकालरूपैः
प्रयच्छतो मृत्युमुतामृतं च मायामनुष्यस्य वदस्व विद्वन्
vīryāṇi tasyākhiladehabhājāmantarbahiḥ pūruṣakālarūpaiḥ
prayacchato mṛtyumutāmṛtaṃ ca māyāmanuṣyasya vadasva vidvan
- 8
रोहिण्यास्तनयः प्रोक्तो रामः सङ्कर्षणस्त्वया
देवक्या गर्भसम्बन्धः कुतो देहान्तरं विना
rohiṇyāstanayaḥ prokto rāmaḥ saṅkarṣaṇastvayā
devakyā garbhasambandhaḥ kuto dehāntaraṃ vinā
- 9
कस्मान्मुकुन्दो भगवान्पितुर्गेहाद्व्रजं गतः
क्व वासं ज्ञातिभिः सार्धं कृतवान्सात्वतां पतिः
kasmānmukundo bhagavānpiturgehādvrajaṃ gataḥ
kva vāsaṃ jñātibhiḥ sārdhaṃ kṛtavānsātvatāṃ patiḥ
- 10
व्रजे वसन्किमकरोन्मधुपुर्यां च केशवः
भ्रातरं चावधीत्कंसं मातुरद्धातदर्हणम्
vraje vasankimakaronmadhupuryāṃ ca keśavaḥ
bhrātaraṃ cāvadhītkaṃsaṃ māturaddhātadarhaṇam
- 11
देहं मानुषमाश्रित्य कति वर्षाणि वृष्णिभिः
यदुपुर्यां सहावात्सीत्पत्न्यः कत्यभवन्प्रभोः
dehaṃ mānuṣamāśritya kati varṣāṇi vṛṣṇibhiḥ
yadupuryāṃ sahāvātsītpatnyaḥ katyabhavanprabhoḥ
- 12
एतदन्यच्च सर्वं मे मुने कृष्णविचेष्टितम्
वक्तुमर्हसि सर्वज्ञ श्रद्दधानाय विस्तृतम्
etadanyacca sarvaṃ me mune kṛṣṇaviceṣṭitam
vaktumarhasi sarvajña śraddadhānāya vistṛtam
- 13
नैषातिदुःसहा क्षुन्मां त्यक्तोदमपि बाधते
पिबन्तं त्वन्मुखाम्भोजच्युतं हरिकथामृतम्
naiṣātiduḥsahā kṣunmāṃ tyaktodamapi bādhate
pibantaṃ tvanmukhāmbhojacyutaṃ harikathāmṛtam
- 14
सूत उवाच
एवं निशम्य भृगुनन्दन साधुवादं वैयासकिः स भगवानथ विष्णुरातम्
प्रत्यर्च्य कृष्णचरितं कलिकल्मषघ्नं व्याहर्तुमारभत भागवतप्रधानः
sūta uvāca
evaṃ niśamya bhṛgunandana sādhuvādaṃ vaiyāsakiḥ sa bhagavānatha viṣṇurātam
pratyarcya kṛṣṇacaritaṃ kalikalmaṣaghnaṃ vyāhartumārabhata bhāgavatapradhānaḥ
- 15
श्रीशुक उवाच
सम्यग्व्यवसिता बुद्धिस्तव राजर्षिसत्तम
वासुदेवकथायां ते यज्जाता नैष्ठिकी रतिः
śrīśuka uvāca
samyagvyavasitā buddhistava rājarṣisattama
vāsudevakathāyāṃ te yajjātā naiṣṭhikī ratiḥ
- 16
वासुदेवकथाप्रश्नः पुरुषांस्त्रीन्पुनाति हि
वक्तारं प्रच्छकं श्रोतॄंस्तत्पादसलिलं यथा
vāsudevakathāpraśnaḥ puruṣāṃstrīnpunāti hi
vaktāraṃ pracchakaṃ śrotṝṃstatpādasalilaṃ yathā
- 17
भूमिर्दृप्तनृपव्याजदैत्यानीकशतायुतैः
आक्रान्ता भूरिभारेण ब्रह्माणं शरणं ययौ
bhūmirdṛptanṛpavyājadaityānīkaśatāyutaiḥ
ākrāntā bhūribhāreṇa brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau
- 18
गौर्भूत्वाश्रुमुखी खिन्ना क्रन्दन्ती करुणं विभोः
उपस्थितान्तिके तस्मै व्यसनं समवोचत
gaurbhūtvāśrumukhī khinnā krandantī karuṇaṃ vibhoḥ
upasthitāntike tasmai vyasanaṃ samavocata
- 19
ब्रह्मा तदुपधार्याथ सह देवैस्तया सह
जगाम सत्रिनयनस्तीरं क्षीरपयोनिधेः
brahmā tadupadhāryātha saha devaistayā saha
jagāma satrinayanastīraṃ kṣīrapayonidheḥ
- 20
तत्र गत्वा जगन्नाथं देवदेवं वृषाकपिम्
पुरुषं पुरुषसूक्तेन उपतस्थे समाहितः
tatra gatvā jagannāthaṃ devadevaṃ vṛṣākapim
puruṣaṃ puruṣasūktena upatasthe samāhitaḥ
- 21
गिरं समाधौ गगने समीरितां निशम्य वेधास्त्रिदशानुवाच ह
गां पौरुषीं मे शृणुतामराः पुनर्विधीयतामाशु तथैव मा चिरम्
giraṃ samādhau gagane samīritāṃ niśamya vedhāstridaśānuvāca ha
gāṃ pauruṣīṃ me śṛṇutāmarāḥ punarvidhīyatāmāśu tathaiva mā ciram
- 22
पुरैव पुंसावधृतो धराज्वरो भवद्भिरंशैर्यदुषूपजन्यताम्
स यावदुर्व्या भरमीश्वरेश्वरः स्वकालशक्त्या क्षपयंश्चरेद्भुवि
puraiva puṃsāvadhṛto dharājvaro bhavadbhiraṃśairyaduṣūpajanyatām
sa yāvadurvyā bharamīśvareśvaraḥ svakālaśaktyā kṣapayaṃścaredbhuvi
- 23
वसुदेवगृहे साक्षाद्भगवान्पुरुषः परः
जनिष्यते तत्प्रियार्थं संभवन्तु सुरस्त्रियः
vasudevagṛhe sākṣādbhagavānpuruṣaḥ paraḥ
janiṣyate tatpriyārthaṃ saṃbhavantu surastriyaḥ
- 24
वासुदेवकलानन्तः सहस्रवदनः स्वराट्
अग्रतो भविता देवो हरेः प्रियचिकीर्षया
vāsudevakalānantaḥ sahasravadanaḥ svarāṭ
agrato bhavitā devo hareḥ priyacikīrṣayā
- 25
विष्णोर्माया भगवती यया संमोहितं जगत्
आदिष्टा प्रभुणांशेन कार्यार्थे सम्भविष्यति
viṣṇormāyā bhagavatī yayā saṃmohitaṃ jagat
ādiṣṭā prabhuṇāṃśena kāryārthe sambhaviṣyati
- 26
श्रीशुक उवाच
इत्यादिश्यामरगणान्प्रजापतिपतिर्विभुः
आश्वास्य च महीं गीर्भिः स्वधाम परमं ययौ
śrīśuka uvāca
ityādiśyāmaragaṇānprajāpatipatirvibhuḥ
āśvāsya ca mahīṃ gīrbhiḥ svadhāma paramaṃ yayau
- 27
शूरसेनो यदुपतिर्मथुरामावसन्पुरीम्
माथुराञ्छूरसेनांश्च विषयान्बुभुजे पुरा
śūraseno yadupatirmathurāmāvasanpurīm
māthurāñchūrasenāṃśca viṣayānbubhuje purā
- 28
राजधानी ततः साभूत्सर्वयादवभूभुजाम्
मथुरा भगवान्यत्र नित्यं संनिहितो हरिः
rājadhānī tataḥ sābhūtsarvayādavabhūbhujām
mathurā bhagavānyatra nityaṃ saṃnihito hariḥ
- 29
तस्यां तु कर्हिचिच्छौरिर्वसुदेवः कृतोद्वहः
देवक्या सूर्यया सार्धं प्रयाणे रथमारुहत्
tasyāṃ tu karhicicchaurirvasudevaḥ kṛtodvahaḥ
devakyā sūryayā sārdhaṃ prayāṇe rathamāruhat
- 30
उग्रसेनसुतः कंसः स्वसुः प्रियचिकीर्षया
रश्मीन्हयानां जग्राह रौक्मै रथशतैर्वृतः
ugrasenasutaḥ kaṃsaḥ svasuḥ priyacikīrṣayā
raśmīnhayānāṃ jagrāha raukmai rathaśatairvṛtaḥ

