संस्कृतम्

कविं पुराणमनुशासितार-

मणोरणीयंसमनुस्मरेद्यः ।

सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप-

मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥

8.9

लिप्यन्तरणम्

kaviṃ purāṇamanuśāsitāra-

maṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ |

sarvasya dhātāramacintyarūpa-

mādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

यः कविं पुराणम् अनुशासितारम् अणोः अणीयांसं सर्वस्य धातारम् अचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् अनुस्मरेत्,

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

यः सर्वज्ञं, पुरातनं, शासकं, सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरं, सर्वस्य धारकम्, अचिन्त्यस्वरूपं, सूर्यवत् प्रकाशमानम्, अज्ञानान्धकारात् परं परमपुरुषं स्मरति। ध्यानस्य विषयः विशेषणैः वर्ण्यते। एतानि विशेषणानि उपनिषत्सु अपि दृश्यन्ते। वाक्यं परस्मिन् श्लोके पूर्यते। कविः इति क्रान्तदर्शी, अनुशासिता इति सर्वस्य नियन्ता अन्तर्यामी।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08