श्रीमद्भगवद्गीता · अध्यायः 7
श्लोकः 7.4
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।
अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥
लिप्यन्तरणम्
bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
भूमिः आपः अनलः वायुः खं मनः बुद्धिः एव च अहङ्कारः इति इयं मे प्रकृतिः अष्टधा भिन्ना।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
पृथिवी, जलम्, अग्निः, वायुः, आकाशः, मनः, बुद्धिः, अहङ्कारः च इति अष्टधा विभक्ता मम प्रकृतिः। पञ्चमहाभूतानि त्रीणि अन्तःकरणानि च। अयं विभागः साङ्ख्यदर्शनस्य तत्त्वैः सह सम्बद्धः। सर्वं जडं जगत् अस्याः प्रकृतेः परिणामः, या ईश्वरस्य शक्तिः। भिन्ना इति विभक्ता।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08