संस्कृतम्

असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।

अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥

6.35

लिप्यन्तरणम्

asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam |

abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

श्रीभगवानुवाच। हे महाबाहो, असंशयं मनः दुर्निग्रहं चलम्। हे कौन्तेय, अभ्यासेन तु वैराग्येण च गृह्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

श्रीकृष्णः अर्जुनस्य वचनं स्वीकरोति। निःसन्देहं मनः दुर्निग्रहं चञ्चलं च, किन्तु अभ्यासेन वैराग्येण च तत् वशीक्रियते। अभ्यासः इति पुनः पुनः प्रयत्नः, वैराग्यं विषयेषु अनासक्तिः। द्वौ उपायौ परस्परपूरकौ। पतञ्जलेः योगसूत्रे अपि इमौ एव उपायौ उक्तौ। असंशयम् इति निश्चितम्।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08