श्लोकः 2.69
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।
यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥
लिप्यन्तरणम्
yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī |
yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
या सर्वभूतानां निशा, तस्यां संयमी जागर्ति। यस्यां भूतानि जाग्रति, सा पश्यतः मुनेः निशा।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
सामान्यजनानां यत् रात्रिः, तत्र संयमी जागर्ति, सामान्यजनाः यत्र जाग्रति, तत् ज्ञानिनः कृते रात्रिः। आत्मतत्त्वं सामान्यजनेभ्यः अन्धकारवत्, तत्र ज्ञानी जागरूकः। विषयभोगेषु सामान्यजनाः सजागाः, ज्ञानी तु तेषु उदासीनः। अयं विरोधालङ्कारः ज्ञानिनः सामान्यस्य च दृष्टिभेदं सुन्दरं प्रकाशयति। अत्र रात्रिः जागरणं च लाक्षणिके पदे, न तु शारीरिके।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08