श्लोकः 2.67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।
तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥
लिप्यन्तरणम्
indriyāṇāṃ hi caratāṃ yanmano'nuvidhīyate |
tadasya harati prajñāṃ vāyurnāvamivāmbhasi ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
चरताम् इन्द्रियाणां यत् मनः अनुविधीयते, तत् अस्य प्रज्ञां हरति, अम्भसि नावं वायुः इव।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
विषयेषु विचरताम् इन्द्रियाणां यत् एकम् अपि मनः अनुगच्छति, तत् पुरुषस्य बुद्धिं हरति, यथा वायुः जले नौकां मार्गात् विचालयति। एकस्य अपि इन्द्रियस्य असंयमः सम्पूर्णं विवेकं नाशयितुं समर्थः। नौकायाः दृष्टान्तेन बुद्धेः अस्थिरता प्रदर्श्यते, यत्र मनः वायुः, बुद्धिः नौका, संसारः जलम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08