श्रीमद्भगवद्गीता · अध्यायः 2
श्लोकः 2.56
दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥
लिप्यन्तरणम्
duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ |
vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
दुःखेषु अनुद्विग्नमनाः, सुखेषु विगतस्पृहः, वीतरागभयक्रोधः मुनिः स्थितधीः उच्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
यः दुःखेषु न उद्विजते, सुखेषु न स्पृहयति, यस्य रागः भयं क्रोधः च गताः, सः मुनिः स्थिरबुद्धिः इति उच्यते। अत्र अर्जुनस्य प्रश्नस्य उत्तरं व्यवहारदृष्ट्या दीयते। रागः भयं क्रोधः च चित्तस्य मुख्याः विक्षेपकाः। तेषाम् अभावे बुद्धिः स्वयं स्थिरा भवति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08