श्लोकः 2.15
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।
समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥
लिप्यन्तरणम्
yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha |
samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
हे पुरुषर्षभ, एते यं समदुःखसुखं धीरं पुरुषं न हि व्यथयन्ति, सः अमृतत्वाय कल्पते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
यः पुरुषः सुखदुःखयोः समः, धीरः, यं एते स्पर्शाः न व्यथयन्ति, सः अमृतत्वाय योग्यः भवति। अमृतत्वम् इति मोक्षः, जन्ममरणचक्रात् मुक्तिः। समत्वं गीतायाः मुख्यः विषयः, यः अत्र प्रथमं निर्दिश्यते। केवलं सहनं न, अपि तु सुखदुःखयोः समभावः एव मुक्तेः साधनम् इति अत्र अभिप्रायः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08