संस्कृतम्

शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।

न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥

18.15

लिप्यन्तरणम्

śarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ |

nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

नरः शरीरवाङ्मनोभिः न्याय्यं वा विपरीतं वा यत् कर्म प्रारभते, तस्य एते पञ्च हेतवः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

भगवान् एतां सूचीं सर्वत्र योजयति। शरीरेण वाचा मनसा वा यत् किञ्चित् कर्म मनुष्यः आरभते, न्याय्यम् अन्याय्यं वा, तस्य एते पञ्च हेतवः। अत्र दायित्वस्य निवारणं न उद्दिष्टं, किन्तु कर्म बहूनां कारणानां संयोगात् भवति इति बोधनम्। एकः कर्ता सर्वस्य कारणम् इति अभिमानः अनेन शिथिलः भवति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08