श्लोकः 15.9
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥
लिप्यन्तरणम्
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
अयं श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणम् एव च मनः च अधिष्ठाय विषयान् उपसेवते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
जीवः यैः करणैः जगता सह सम्बध्यते तानि उच्यन्ते, श्रोत्रं चक्षुः त्वक् जिह्वा घ्राणं मनः च। एतानि अधिष्ठाय सः विषयान् अनुभवति। वर्णनं सरलम्, किन्तु अग्रिमश्लोकस्य कृते आवश्यकम्, विषयान् अनुभवन् अपि जीवः स्वयं दृश्यः न। भोक्ता करणेभ्यः विषयेभ्यः च भिन्नः इति विवेकस्य आधारः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08