श्लोकः 15.4
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं
यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये ।
यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥
लिप्यन्तरणम्
tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ
yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ |
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye |
yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
ततः तत् पदं परिमार्गितव्यं, यस्मिन् गताः भूयः न निवर्तन्ति, यतः पुराणी प्रवृत्तिः प्रसृता, तम् एव च आद्यं पुरुषं प्रपद्ये।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
छेदनानन्तरम् अन्वेषणम्। तत् पदम् अन्वेष्टव्यं, यत् प्राप्य संसारं प्रति पुनरागमनं नास्ति। भगवान् साधकाय शरणागतेः वाक्यं ददाति, तम् आद्यं पुरुषं प्रपद्ये, यस्मात् पुराणी प्रवृत्तिः प्रसृता। अनेन वैराग्यं केवलं निषेधरूपं न, किन्तु मूलं प्रति शरणगमनरूपम्। वृक्षस्य ऊर्ध्वमूलं प्रति एव गन्तव्यम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08