श्लोकः 15.2
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा
गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि
कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥
लिप्यन्तरणम्
adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā
guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ |
adhaśca mūlānyanusantatāni
karmānubandhīni manuṣyaloke ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
तस्य शाखाः अधः च ऊर्ध्वं प्रसृताः गुणप्रवृद्धाः विषयप्रवालाः, अधः च मनुष्यलोके कर्मानुबन्धीनि मूलानि अनुसन्ततानि।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
बिम्बः विस्तार्यते। शाखाः अधः ऊर्ध्वं च प्रसृताः, नीचासु उच्चासु च योनिषु जन्मानि सूचयन्ति। ताः त्रिभिः गुणैः पोष्यन्ते, तासां कोमलाः प्रवालाः विषयाः, ये मनः लोभयन्ति। अधः मनुष्यलोके अपि मूलानि विस्तृतानि, कर्मभिः अनुबद्धानि, वासनारूपाणि इति प्रायः व्याख्यायते। अतः वृक्षः मनुष्यस्य कर्मभिः एव पुनः पुनः दृढः भवति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08