श्लोकः 14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
लिप्यन्तरणम्
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
सत्त्वस्थाः ऊर्ध्वं गच्छन्ति, राजसाः मध्ये तिष्ठन्ति, जघन्यगुणवृत्तिस्थाः तामसाः अधः गच्छन्ति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
गुणानां दिशाबिम्बः दीयते। सत्त्वस्थाः ऊर्ध्वं, उच्चतरान् लोकान् अवस्थाः च, गच्छन्ति। राजसाः मध्ये, मानुषप्रयत्नस्य लोके, तिष्ठन्ति। तामसाः निकृष्टगुणस्थिताः अधः गच्छन्ति। लोकाः इति केचित् मरणोत्तरं गतिं, अन्ये अस्मिन् एव जीवने चेतनायाः उन्नतिम् अवनतिं च गृह्णन्ति। उभयथा अपि गुणाः गतेः दिशां निर्धारयन्ति, अतः साधकः सत्त्वं वर्धयेत्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08