संस्कृतम्

सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।

प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥

14.17

लिप्यन्तरणम्

sattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |

pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

सत्त्वात् ज्ञानं सञ्जायते, रजसः लोभः एव च, तमसः प्रमादमोहौ अज्ञानम् एव च भवतः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

प्रत्येकः गुणः मनसि किं जनयति इति स्पष्टं उच्यते। सत्त्वात् ज्ञानं, रजसः लोभः, तमसः प्रमादः मोहः अज्ञानं च। पूर्वोक्तं सङ्क्षिप्य पुनः कथ्यते, एषा गीतायाः शिक्षणपद्धतिः, आवृत्त्या दृढीकरणम्। लक्षणानि फलानि च स्मृत्वा साधकः स्वगुणान् परिशोधयितुं शक्नोति। ज्ञानस्य वृद्धये सत्त्वं पोषणीयं, लोभप्रमादयोः निवृत्तये रजस्तमसी निग्राह्ये इति तात्पर्यम्।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08