श्लोकः 13.7
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः ।
एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥
लिप्यन्तरणम्
icchā dveṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṅghātaścetanā dhṛtiḥ |
etatkṣetraṃ samāsena savikāramudāhṛtam ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातः चेतना धृतिः, एतत् सविकारं क्षेत्रं समासेन उदाहृतम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
क्षेत्रस्य सूची अन्तरङ्गैः भावैः समाप्यते, इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं, सङ्घातः देहः, चेतना जीवितस्य प्राणशक्तिः, धृतिः च। एते अपि भावाः क्षेत्रस्य विकाराः, न क्षेत्रज्ञस्य। यत् अत्यन्तं स्वकीयम् इति अनुभूयते, तत् अपि दृश्यम् एव इति विवेकः। अनेन द्रष्टा सर्वेभ्यः अनुभवेभ्यः पृथक् इति बोध्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08