श्लोकः 13.6
महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥
लिप्यन्तरणम्
mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca |
indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
महाभूतानि अहङ्कारः बुद्धिः अव्यक्तम् एव च, दश एकं च इन्द्रियाणि, पञ्च च इन्द्रियगोचराः,
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
क्षेत्रस्य घटकानि वर्ण्यन्ते, सूची च अग्रिमं श्लोकं प्रति अनुवर्तते। साङ्ख्यविश्लेषणे प्रसिद्धानि तत्त्वानि, पञ्च महाभूतानि पृथिवी आपः तेजः वायुः आकाशं च, अहङ्कारः, बुद्धिः, अव्यक्तं मूलप्रकृतिः, दश इन्द्रियाणि, एकं मनः, पञ्च विषयाः च। एतत् सर्वं क्षेत्रम्, द्रष्टुः ज्ञेयम्। मनः बुद्धिः अपि क्षेत्रे अन्तर्भवतः इति ध्येयम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08