श्लोकः 13.20
प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि ।
विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसम्भवान् ॥
लिप्यन्तरणम्
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva viddhyanādī ubhāvapi |
vikārāṃśca guṇāṃścaiva viddhi prakṛtisambhavān ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
प्रकृतिं पुरुषं च एव उभौ अपि अनादी विद्धि, विकारान् च गुणान् च एव प्रकृतिसम्भवान् विद्धि।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
अर्जुनेन पृष्टं प्रथमं युग्मं प्रकृतिः पुरुषः च इदानीं विचार्यते। उभौ अनादी, कदापि न सृष्टौ। जगतः सर्वे विकाराः त्रयः गुणाः च प्रकृतेः उत्पन्नाः। एषा भाषा साङ्ख्यदर्शनस्य समीपे, किन्तु गीता अनयोः उपरि परमेश्वरं स्थापयति, यथा अग्रे वक्ष्यते। प्रकृतिः भगवतः शक्तिः इति केचित्, स्वतन्त्रं तत्त्वम् इति साङ्ख्याः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08