संस्कृतम्

यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि

विहारशय्यासनभोजनेषु ।

एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं

तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥

11.42

लिप्यन्तरणम्

yaccāvahāsārthamasatkṛto'si

vihāraśayyāsanabhojaneṣu |

eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ

tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

अच्युत, यत् च अवहासार्थं विहारशय्यासनभोजनेषु एकः अथवा अपि तत्समक्षम् असत्कृतः असि, तत् अप्रमेयं त्वाम् अहं क्षामये।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अर्जुनः क्षमायाचनं विशेषस्मृतिभिः पूरयति, क्रीडायां शयने आसने भोजने च, एकान्ते जनसमक्षं वा, यदा परिहासेन भगवतः अनादरः कृतः स्यात्। अप्रमेयं त्वां क्षामये इति वदति। एषः श्लोकः तयोः दीर्घस्य सामान्यस्य सख्यस्य चित्रं ददाति। ईश्वरः अपि मानुषसख्ये सहजं जीवितवान् इति भक्ताः अत्र विशेषं माधुर्यं पश्यन्ति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08