ଶ୍ଳୋକ 14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
Sanskrit Systemଙ୍କ ଦ୍ୱାରା · ମେସିନ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
ଅନୁବାଦ
ହେ ଭାରତ, ରଜଃ ଓ ତମଃକୁ ଦବାଇ ସତ୍ତ୍ୱ ବଢ଼େ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମଃକୁ ଦବାଇ ରଜଃ ବଢ଼େ, ସେହିପରି ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜଃକୁ ଦବାଇ ତମଃ ବଢ଼େ।
Sanskrit Systemଙ୍କ ଦ୍ୱାରା · ମେସିନ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
ବ୍ୟାଖ୍ୟା
ତିନି ଗୁଣ ସର୍ବଦା ଏକାଠି ଉପସ୍ଥିତ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପାତ ବଦଳେ। ରଜଃ ଓ ତମଃକୁ ଅଭିଭୂତ କରି ସତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଧାନ ହୁଏ; ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମଃକୁ ଜିଣି ରଜଃ ଉଠେ; ଆଉ ଅନ୍ୟ ଦୁଇକୁ ଦବାଇ ତମଃ ପ୍ରବଳ ହୁଏ। କୌଣସି ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ଶ୍ଳୋକଟି ମନର ବଦଳୁଥିବା ମିଜାଜ ଓ ଲୋକ ଓ କର୍ମର ବଦଳୁଥିବା ଚରିତ୍ର ବୁଝାଏ। ଏହା ସୂଚାଏ ଯେ ସନ୍ତୁଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିହେବ। ଆହାର, ଆଚରଣ ଓ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ତ୍ୱକୁ ବିକଶିତ କରି ଜଣେ ଅନ୍ୟ ତୁଳନାରେ ତାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିପାରେ। ତଥାପି ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଯେପରି ଅଧ୍ୟାୟ ଦେଖାଇବ, ତିନିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଠିଆ ହେବା।
Sanskrit Systemଙ୍କ ଦ୍ୱାରା · ମେସିନ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ · claude-opus-5-5 · 2026-11-08